Phát hiện chủng virus cực kỳ nguy hiểm trên cá heo, đe dọa đến các loài sinh vật biển

Các chủng virus tương tự đã dẫn đến tình trạng chết hàng loạt của cá heo gần Úc và Brazil.

Các nhà nghiên cứu sinh vật học ở Hawaii đã phát hiện ra một chủng virus cetacean morbillivirus chưa từng được biết đến trước đây, mầm bệnh có thể gây nhiễm trùng tử vong ở các loài động vật có vú trên toàn đại dương.


Một đàn cá heo Fraser gần Hawaii.

Virus được phát hiện ở một con cá heo Fraser - một loài có tính xã hội cao. Dẫn đến lo ngại rằng dịch bệnh có thể lây lan và tàn phá bên ngoài vùng trung tâm Thái Bình Dương.

Con cá heo Fraser đực chưa thành niên này đã mắc cạn ngoài khơi bờ biển Maui vào năm 2018, bắt đầu cho cuộc điều tra kéo dài hai năm về tình trạng sức khỏe của nó. Cơ thể con cá heo ở trạng thái khá tốt, tuy nhiên các cơ quan và tế bào lại có dấu hiệu bệnh. Một phân tích di truyền của tế bào nuôi cấy đã tiết lộ thủ phạm là "một dòng virus morbillivirus mới và rất khác biệt" mà các nhà khoa học "trước đây chưa biết đến", Krisi West, cộng tác viên nghiên cứu tại Viện Sinh vật biển UH Mānoa's Hawaiʻi, giải thích.

Chỉ một số ít chủng virus cetacean morbillivirus được biết là tồn tại, nhưng chúng đều mang đến mối lo vì gây ra những đợt tử vong ở các loài động vật có vú ở biển, trong đó bao gồm cả cá heo và cá voi trên toàn thế giới. Các loài khác trong chi Morbillivirus bao gồm virus gây bệnh sởi ở người và virus gây bệnh Carré ở chó.

Cá heo Fraser có tính xã hội cao và thân thiện, chúng được biết đến là sống xen kẽ với các loài cá heo và cá voi khác. Vì vậy cá heo Fraser, một loài sống ở đại dương, có thể mang mầm bệnh truyền nhiễm đến các khu vực khác trên thế giới. Điều này khiến cho các nhà quản lý và bảo tồn động vật hoang dã biển phải chuẩn bị đề phòng.


Con cá heo Fraser bị nhiễm bệnh trước khi khám nghiệm cơ thể.

"Điều đó rất quan trọng đối với Hawai'i vì chúng tôi có nhiều loài cá heo và cá voi khác - khoảng 20 loài xem Hawaiʻi là nhà - có thể dễ bùng phát bệnh dịch do loại virus này. Một ví dụ là loài cá Ông Chuông của đảo, ước tính chỉ còn lại 167 cá thể. Nếu morbillivirus lây lan qua quần thể đó, nó không chỉ gây trở ngại lớn cho việc phục hồi quần thể mà còn có thể là mối đe dọa tuyệt chủng", West nói thêm.

Thật vậy, đây là một vấn đề rất nghiêm trọng. Hai sự cố trước đây liên quan đến các chủng virus morbillivirus mới đã dẫn đến tỷ lệ tử vong cao ở cá heo ngoài khơi Brazil và bờ biển phía tây Australia. Trong ví dụ ở Brazil, hơn 200 con cá heo Guiana được cho là đã chết vì căn bệnh này từ tháng 11 đến tháng 12 năm 2017.

Các tác giả của nghiên cứu cho biết cần phải nghiên cứu thêm để kiểm tra tỷ lệ miễn dịch của cá heo và cá voi ở trung tâm Thái Bình Dương, vì điều này có thể giúp xác định tỷ lệ nhiễm trùng trước đó và phạm vi bùng phát. Tuy nhiên, để xử lý căn bệnh này sẽ không dễ dàng, phòng thí nghiệm Sức khỏe và Mắc cạn của UH đã phục hồi chưa đến 5% bộ cá voi chết ở vùng biển Hawaii.

Điều đáng trông chờ là có thể thực hiện một chiến dịch tiêm chủng hàng loạt. Như thông cáo báo chí chỉ ra, NOAA đang thực hiện chương trình tiêm phòng virus morbillivirus để tạo ra khả năng miễn dịch cộng đồng giữa những con hải cẩu thầy tu, có nguy cơ tuyệt chủng của Hawaii. Bên cạnh đó, cá heo đại dương cũng luôn sẵn sàng đối với vắc xin.

TIN CŨ HƠN
Bí mật loài kiến khổng lồ có khả năng chữa vết thương cho đồng loại

Bí mật loài kiến khổng lồ có khả năng chữa vết thương cho đồng loại

Loài kiến Matabele châu Phi có thể trở thành y tá, chăm sóc cho đồng loại bị thương khi chúng tham gia kiếm mồi.

Đăng ngày: 12/01/2026
Bí ẩn bọ cánh cứng khổng lồ

Bí ẩn bọ cánh cứng khổng lồ

Ẩn mình trong những khu rừng nhiệt đới nóng ẩm ở Nam Mỹ là một loài côn trùng to lớn đến mức nhiều người sẽ không thể tin là chúng thực sự tồn tại.

Đăng ngày: 09/01/2026
Sự thực kỳ thú về cây mộc tặc hình dáng lạ của Việt Nam

Sự thực kỳ thú về cây mộc tặc hình dáng lạ của Việt Nam

Cây mộc tặc còn được biết đến với tên gọi khác là cỏ tháp bút. Loài cây này thường mọc hoang ở các tỉnh miền núi và trung du Việt Nam, tuy nhiên, cây cũng được trồng ở một số nơi để làm dược liệu.

Đăng ngày: 05/01/2026
Kinh hãi tò vò ngọc lục bảo, ác mộng với những con gián

Kinh hãi tò vò ngọc lục bảo, ác mộng với những con gián

Vào thời điểm con gián làm sạch cơ thể mình xong, nọc độc của tò vò ngọc lục bảo đã hoàn toàn chiếm lấy ý chí của nó.

Đăng ngày: 05/01/2026
15 loại trái cây được bình chọn ngon nhất thế giới

15 loại trái cây được bình chọn ngon nhất thế giới

Chôm chôm, măng cụt, sầu riêng... là những loại trái cây được liệt vào danh sách quý hiếm và ngon nhất thế giới.

Đăng ngày: 05/01/2026
Khám phá ổ vi khuẩn đang ngủ chung giường với bạn

Khám phá ổ vi khuẩn đang ngủ chung giường với bạn

Bạn có biết, giường ngủ không chỉ đơn thuần là thiên đường của mình bạn. Thực tế, có rất nhiều loài sinh vật đang hàng ngày ngủ chung giường với bạn. Đáng sợ hơn, khi bạn đang tận hưởng những giấc mơ đẹp thì đó là lúc chúng hoành hành, quậy phá.

Đăng ngày: 04/01/2026
Khu bảo tồn bươm bướm tại Mexico

Khu bảo tồn bươm bướm tại Mexico

Hàng triệu con bướm hàng năm thường thực hiện một chuyến di trú rất hấp dẫn với hành trình kéo dài 4.828 km từ Canada đến Mexico. Khu bảo tồn Mexico, nơi những con bướm bay đậu đầy cây cỏ đã được mở cửa cho công chúng vào xem hôm 17/11/2006.

Đăng ngày: 04/01/2026
Khoa Học News