Phát hiện "đại lộ tang lễ" 4.500 năm tuổi ở Saudi Arabia với nhiều ngôi mộ có hình dáng kỳ lạ

Các nhà khoa học phát hiện mạng lưới đường cổ với hàng loạt ngôi mộ tròn hoặc hình mặt dây chuyền bao quanh.

Nhóm nghiên cứu tại Đại học Tây Australia tiến hành điều tra diện rộng với những cuộc khảo sát trên không bằng trực thăng, khảo sát mặt đất, khai quật, nghiên cứu ảnh vệ tinh, vào năm ngoái. Kết quả, họ tìm thấy những "đại lộ tang lễ" trải dài ở các vùng Al-'Ula và Khaybar, tây bắc Saudi Arabia, CNN hôm 16/1 đưa tin. Nghiên cứu mới xuất bản trên tạp chí Holocene.

"Người dân ở những vùng này đã biết đến chúng hàng nghìn năm. Nhưng tôi nghĩ mọi người không thực sự rõ chúng rộng lớn như thế nào cho đến khi chúng tôi chụp ảnh vệ tinh", nhà nghiên cứu Matthew Dalton nói. Dalton cho biết, các đại lộ tang lễ mà ông quan sát từ trực thăng trải dài hàng trăm, thậm chí hàng nghìn km.


Một "đại lộ tang lễ" bao quanh bởi hàng loạt ngôi mộ niên đại khoảng 4.500 năm ở Saudi Arabia. (Ảnh: Royal Commission for AlUla/AAKSA)

"Bạn sẽ thấy nhiều con đường chính ngày nay chạy theo cùng tuyến với các đại lộ cổ xưa vì đó thường là tuyến đường ngắn nhất giữa hai địa điểm mà chúng kết nối. Thực tế, trong một số trường hợp, các ngôi mộ dày đặc đến mức bạn không thể không bước lên những con đường cổ đại, vì xung quanh bạn đều là lăng mộ", Dalton nói.

Các ngôi mộ chủ yếu hình tròn hoặc mặt dây chuyền. Mộ tròn gồm một ụ đá, bao quanh là tường cao đến 2m, trong khi mộ hình mặt dây chuyền có thêm phần đuôi đẹp mắt. Sử dụng phương pháp định tuổi bằng đồng vị carbon, nhóm nghiên cứu xác định một nhóm mẫu vật tồn tại từ năm 2600 - 2000 trước Công nguyên, dù các ngôi mộ tiếp tục được sử dụng lại cho đến khoảng 1.000 năm trước.

"Những ngôi mộ này đã 4.500 tuổi mà vẫn giữ nguyên chiều cao ban đầu, điều tôi chưa từng thấy. Vì thế, tôi cho rằng điều khiến Saudi Arabia nổi bật so với phần còn lại của khu vực là mức độ bảo quản đáng kinh ngạc", nhà nghiên cứu Melissa Kennedy nói.

Kennedy cho rằng mỗi ngôi mộ lưu giữ một hoặc một nhóm nhỏ hài cốt. Nhóm chuyên gia đã quan sát khoảng 18.000 ngôi mộ dọc theo các đại lộ tang lễ, trong đó 80 mộ đã được lấy mẫu hoặc khai quật để nghiên cứu.


Cận cảnh một ngôi mộ trong “đại lộ danh dự” ở Saudi Arabia. (Ảnh: Royal Commission for AlUla).

Nhóm nghiên cứu cho rằng các đại lộ được sử dụng từ rất lâu trước khi xây mộ và vẫn chưa rõ chính xác tại sao người xưa lại đặt mộ dọc theo đại lộ như vậy. "Thể hiện quyền sở hữu có thể là một lý do để xây những ngôi mộ này. Có thể còn lý do khác, chẳng hạn như bạn chôn những người gần gũi và yêu quý nhất ven đường vì bạn sẽ thường xuyên đi qua đó và có một nơi để nhớ đến họ", Dalton giải thích.

Nhóm nghiên cứu dự định tiếp tục sử dụng phương pháp định tuổi bằng đồng vị carbon và trở lại địa điểm khảo cổ trước khi phân tích dữ liệu. Dalton cho rằng họ sẽ phát hiện thêm nhiều điều vì các đại lộ có khả năng trải dài tới Yemen, đặc biệt là khi những ngôi mộ tương tự được tìm thấy cả ở Yemen và miền bắc Syria.

"Thiên niên kỷ thứ 3 là một giai đoạn quan trọng. Đó là thời kỳ các kim tự tháp được xây dựng và nhiều nền văn hóa khác biệt lần đầu tiên tương tác với nhau trên quy mô rộng lớn. Vì thế, sự xuất hiện của các đại lộ tang lễ trong thời kỳ này thực sự thú vị", Kennedy nhận xét.

TIN CŨ HƠN
Khoảnh khắc hãi hùng khi khám phá Đại kim tự tháp 4.500 năm

Khoảnh khắc hãi hùng khi khám phá Đại kim tự tháp 4.500 năm

Nhà sử học người Anh Bethany Hughes nói về “một khoảng trống lớn đáng kể” bên trong Đại kim tự tháp Giza trên kênh Channel 5 và gọi đây là “phát hiện của cả đời người”, khi được phép đến rất gần khoảng trống này.

Đăng ngày: 03/03/2026
Những điều chưa biết về khủng long

Những điều chưa biết về khủng long

Khủng long chính là 1 trong những sinh vật cổ đại nổi tiếng nhất trên Trái Đất, với vô vàn bí ẩn thú vị đang dần được khám phá đến tận ngày nay.

Đăng ngày: 02/03/2026
Chuyên gia phục dựng thành công hình ảnh đệ nhất mỹ nam trong lịch sử Trung Quốc

Chuyên gia phục dựng thành công hình ảnh đệ nhất mỹ nam trong lịch sử Trung Quốc

Hình ảnh phục dựng của Lan Lăng Vương khiến dân tình trầm trồ công nhận nhan sắc xứng đáng làm một trong tứ đại mỹ nam.

Đăng ngày: 15/02/2026
Những điều nhầm tưởng về khủng long

Những điều nhầm tưởng về khủng long

Danh sách dưới đây sẽ khám phá một số quan niệm sai lầm thường gặp về khủng long, và rằng chúng ta đã biết bao nhiêu về chúng, do tạp chí NewScientist liệt kê.

Đăng ngày: 23/01/2026
Thành phố của giới siêu giàu La Mã cổ đại chìm dưới đáy biển

Thành phố của giới siêu giàu La Mã cổ đại chìm dưới đáy biển

Thành phố Baiae nằm dưới lòng đại dương từng là nơi dành cho tầng lớp giàu có thời La Mã với nhiều công trình xa hoa lộng lẫy.

Đăng ngày: 22/01/2026
Bí ẩn xác ướp mèo lạ nghìn năm lạ nhất thế giới: Có 3 đuôi, 5 chân

Bí ẩn xác ướp mèo lạ nghìn năm lạ nhất thế giới: Có 3 đuôi, 5 chân

Thông qua chụp CT, các chuyên gia tại Viện nghiên cứu khảo cổ dự phòng quốc gia Pháp (INRAP) đã phát hiện xác ướp mèo lạ nhất thế giới.

Đăng ngày: 18/01/2026
Loài vượn khổng lồ ở Đông Nam Á thời tiền sử

Loài vượn khổng lồ ở Đông Nam Á thời tiền sử

Gigantopithecus blacki, vượn khổng lồ sống cách đây 9 triệu năm, cao 3 mét và nặng 6 tạ, được coi là loài linh trưởng lớn nhất từng tồn tại trên Trái Đất.

Đăng ngày: 14/01/2026
Khoa Học News