Phát hiện "đại lộ tang lễ" 4.500 năm tuổi ở Saudi Arabia với nhiều ngôi mộ có hình dáng kỳ lạ

Các nhà khoa học phát hiện mạng lưới đường cổ với hàng loạt ngôi mộ tròn hoặc hình mặt dây chuyền bao quanh.

Nhóm nghiên cứu tại Đại học Tây Australia tiến hành điều tra diện rộng với những cuộc khảo sát trên không bằng trực thăng, khảo sát mặt đất, khai quật, nghiên cứu ảnh vệ tinh, vào năm ngoái. Kết quả, họ tìm thấy những "đại lộ tang lễ" trải dài ở các vùng Al-'Ula và Khaybar, tây bắc Saudi Arabia, CNN hôm 16/1 đưa tin. Nghiên cứu mới xuất bản trên tạp chí Holocene.

"Người dân ở những vùng này đã biết đến chúng hàng nghìn năm. Nhưng tôi nghĩ mọi người không thực sự rõ chúng rộng lớn như thế nào cho đến khi chúng tôi chụp ảnh vệ tinh", nhà nghiên cứu Matthew Dalton nói. Dalton cho biết, các đại lộ tang lễ mà ông quan sát từ trực thăng trải dài hàng trăm, thậm chí hàng nghìn km.


Một "đại lộ tang lễ" bao quanh bởi hàng loạt ngôi mộ niên đại khoảng 4.500 năm ở Saudi Arabia. (Ảnh: Royal Commission for AlUla/AAKSA)

"Bạn sẽ thấy nhiều con đường chính ngày nay chạy theo cùng tuyến với các đại lộ cổ xưa vì đó thường là tuyến đường ngắn nhất giữa hai địa điểm mà chúng kết nối. Thực tế, trong một số trường hợp, các ngôi mộ dày đặc đến mức bạn không thể không bước lên những con đường cổ đại, vì xung quanh bạn đều là lăng mộ", Dalton nói.

Các ngôi mộ chủ yếu hình tròn hoặc mặt dây chuyền. Mộ tròn gồm một ụ đá, bao quanh là tường cao đến 2m, trong khi mộ hình mặt dây chuyền có thêm phần đuôi đẹp mắt. Sử dụng phương pháp định tuổi bằng đồng vị carbon, nhóm nghiên cứu xác định một nhóm mẫu vật tồn tại từ năm 2600 - 2000 trước Công nguyên, dù các ngôi mộ tiếp tục được sử dụng lại cho đến khoảng 1.000 năm trước.

"Những ngôi mộ này đã 4.500 tuổi mà vẫn giữ nguyên chiều cao ban đầu, điều tôi chưa từng thấy. Vì thế, tôi cho rằng điều khiến Saudi Arabia nổi bật so với phần còn lại của khu vực là mức độ bảo quản đáng kinh ngạc", nhà nghiên cứu Melissa Kennedy nói.

Kennedy cho rằng mỗi ngôi mộ lưu giữ một hoặc một nhóm nhỏ hài cốt. Nhóm chuyên gia đã quan sát khoảng 18.000 ngôi mộ dọc theo các đại lộ tang lễ, trong đó 80 mộ đã được lấy mẫu hoặc khai quật để nghiên cứu.


Cận cảnh một ngôi mộ trong “đại lộ danh dự” ở Saudi Arabia. (Ảnh: Royal Commission for AlUla).

Nhóm nghiên cứu cho rằng các đại lộ được sử dụng từ rất lâu trước khi xây mộ và vẫn chưa rõ chính xác tại sao người xưa lại đặt mộ dọc theo đại lộ như vậy. "Thể hiện quyền sở hữu có thể là một lý do để xây những ngôi mộ này. Có thể còn lý do khác, chẳng hạn như bạn chôn những người gần gũi và yêu quý nhất ven đường vì bạn sẽ thường xuyên đi qua đó và có một nơi để nhớ đến họ", Dalton giải thích.

Nhóm nghiên cứu dự định tiếp tục sử dụng phương pháp định tuổi bằng đồng vị carbon và trở lại địa điểm khảo cổ trước khi phân tích dữ liệu. Dalton cho rằng họ sẽ phát hiện thêm nhiều điều vì các đại lộ có khả năng trải dài tới Yemen, đặc biệt là khi những ngôi mộ tương tự được tìm thấy cả ở Yemen và miền bắc Syria.

"Thiên niên kỷ thứ 3 là một giai đoạn quan trọng. Đó là thời kỳ các kim tự tháp được xây dựng và nhiều nền văn hóa khác biệt lần đầu tiên tương tác với nhau trên quy mô rộng lớn. Vì thế, sự xuất hiện của các đại lộ tang lễ trong thời kỳ này thực sự thú vị", Kennedy nhận xét.

TIN CŨ HƠN
Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp.

Đăng ngày: 08/04/2026
Con người bắt đầu mặc “quần áo” từ bao giờ?

Con người bắt đầu mặc “quần áo” từ bao giờ?

Theo các nhà khảo cổ học, họ tìm ra bằng chứng thời điểm sớm nhất tổ tiên loài người không “cởi truồng” là ở những khu vực khảo cổ như Gran Dolina thuộc dãy núi Atapuerca ở Tây Ban Nha, liên quan tới loài người Homo antecessor có niên đại khoảng 780.000 năm về trước.

Đăng ngày: 07/04/2026
Phát hiện xác ướp sư tử đông lạnh 28.000 năm còn nguyên ria mép

Phát hiện xác ướp sư tử đông lạnh 28.000 năm còn nguyên ria mép

Con sư tử hang động non tên Sparta trông như đang ngủ sau hàng nghìn năm nằm dưới lớp đất đóng băng vĩnh cửu ở Siberia.

Đăng ngày: 04/04/2026
Tìm ra nguyên nhân khiến cho nền văn minh Maya sụp đổ

Tìm ra nguyên nhân khiến cho nền văn minh Maya sụp đổ

Phân tích của nghiên cứu cho thấy lượng mưa hàng năm giảm mạnh và độ ẩm giảm đã góp phần gây ra hạn hán và chấm dứt nền văn minh Maya.

Đăng ngày: 04/04/2026
Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Các nhà nghiên cứu vừa phát hiện những dấu tích hóa thạch của một con cá voi cổ đại với bộ răng to lớn đáng sợ.

Đăng ngày: 29/03/2026
Kim tự tháp được phát hiện ở Trung Quốc gây kinh ngạc cả thế giới được dùng để làm gì?

Kim tự tháp được phát hiện ở Trung Quốc gây kinh ngạc cả thế giới được dùng để làm gì?

Kim tự tháp mới được phát hiện đặc biệt hơn vì nó gắn liền với một truyền thuyết nổi tiếng của Trung Quốc.

Đăng ngày: 24/03/2026
Chuyện li kỳ về 10 bảo vật vô giá của Trung Quốc

Chuyện li kỳ về 10 bảo vật vô giá của Trung Quốc

Rác trong mắt bạn lại là một kho báu quý giá trong mắt người khác.Tại Trung Quốc, đã từng có vô số cổ vật, thậm chí là bảo vật Quốc gia lưu lạc trong dân gian, bị coi là rác, là phế vật.

Đăng ngày: 24/03/2026
Khoa Học News