Phát hiện EGSY8p7 - Thiên hà cổ nhất từng được tìm thấy

Nhóm nghiên cứu tại viện công nghệ California (Caltech) đã vừa phát hiện ra một thiên hà cách Trái Đất khoảng 13,2 tỉ năm ánh sáng và có thể là thiên hà xa nhất, cổ nhất mà chúng ta từng phát hiện.

Phát hiện thiên hà cổ nhất từ trước tới nay

Theo ước tính của các nhà khoa học thì tuổi của vũ trụ vào khoảng 13,8 tỉ năm và căn cứ vào điều này, thiên hà EGSY8p7 vừa được tìm thấy chỉ "trẻ" hơn vũ trụ khoảng 600 triệu năm. Như vậy trên lý thuyết, EGSY8p7 sẽ soán ngôi thiên hà cổ nhất và xa nhất có tên EGS-zs8-1 được đại học Yale và California đồng phát hiện hồi tháng đầu tháng 5 năm nay.

Sirio Belli - sinh viên tốt nghiệp tại viện Caltech, thành viên của nhóm nghiên cứu cho biết họ đã phát hiện ra thiên hà EGSY8p7 nhờ sự phát sáng bất thường và cho rằng nó được hỗ trợ bởi một nhóm các ngôi sao nóng bất thường. Anh nói: "Thiên hà này có những đặc tính đặc biệt cho phép nó tạo ra một bong bóng chứa hydro ion hóa khổng lồ sớm hơn so với khả năng của nhiều thiên hà phổ biến khác ở thời điểm hiện đó".


Thiên hà EGSY8p7 quan sát qua kính thiên văn vũ trụ Hubble và Spitzer.​

Ngay sau khi vụ nổ Big Bang xảy ra, vũ trụ như một mớ hỗn độn các hạt mang điện tích và photon. Khi vũ trụ đạt từ nửa tỉ đến 1 tỉ năm tuổi, những thiên hà đầu tiên bắt đầu hình thành và tái ion hóa các khí trơ. Cho đến hiện tại, vũ trụ vẫn đang bị ion hóa.

Tuy nhiên, trước khi tái ion hóa, các đám mây chứa nguyên tử hydro trơ có thể hấp thụ một lượng nhất định các bức xạ phát ra từ các thiên hà trẻ, mới hình thành trong đó bao gồm vạch phổ Lyman-alpha - một dấu hiệu quang phổ của khí hydro nóng được làm nóng bởi bức xạ tử ngoại từ các sao trẻ và vạch phổ này thường gắn với sự hình thành của sao.

Chính vì sự hấp thụ bức xạ này mà trên lý thuyết, chúng ta không thể quan sát các vạch phổ Lyman-alpha phát ra từ thiên hà EGSY8p7. Adi Zitrin - nghiên cứu sinh hậu tiến sĩ ngành thiên văn học tại trung tâm NASA Hubble cho biết: "Nếu nhìn vào các thiên hà xuất hiện trong thời kỳ đầu của vũ trụ, bạn sẽ thấy rất nhiều hydro trơ không trong suốt khiến các bức xạ này không thể xuyên qua".

Sự cản trở này khiến phát hiện trên thêm giá trị, nhà nghiên cứu Richard Ellis từng làm việc tại viện Caltech cho biết: "Điều đáng ngạc nhiên về khám phá mới này là chúng tôi đã có thể phát hiện vạch phổ Lyman-alpha trong một thiên hà mờ nhạt, tương ứng với mốc thời gian khi vũ trụ chứa đầy các đám mây hydro trơ hấp thụ bức xạ".

Nhóm nghiên cứu tại Caltech hiện đang tiếp tục tính toán về những khả năng và xem xét lại mốc thời gian của quá trình tái ion hóa. Zitrin nói: "Sự tái ion hóa là một trong những câu hỏi quan trọng cần giải đáp để củng cố cho hiểu biết của chúng tôi về sự phát triển của vũ trụ".

TIN CŨ HƠN
Tên lửa hoạt động như thế nào trong không gian?

Tên lửa hoạt động như thế nào trong không gian?

Trên thực tế, ở không gian vũ trụ không có không khí, vậy làm thế nào tên lửa có thể đốt cháy động cơ và nhiên liệu thiết yếu cần có trong không gian?

Đăng ngày: 18/03/2026
Khám phá các giai đoạn trong chu kỳ của Mặt Trăng

Khám phá các giai đoạn trong chu kỳ của Mặt Trăng

Các giai đoạn (pha) của Mặt Trăng thay đổi một cách tuần hoàn, phụ thuộc vào góc chiếu của Mặt Trời tới Mặt Trăng và vị trí quan sát trên Trái Đất.

Đăng ngày: 11/03/2026
Dải Ngân hà là gì? Ngân hà và Thiên hà khác gì nhau?

Dải Ngân hà là gì? Ngân hà và Thiên hà khác gì nhau?

Trong bài viết này chúng ta sẽ tìm hiểu dải Ngân hà và Thiên hà, Ngân hà và Thiên hà khác nhau như thế nào? Mời các bạn cùng tham khảo.

Đăng ngày: 10/03/2026
Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đến tuổi đi học sẽ được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta.

Đăng ngày: 06/03/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Nếu chế tạo được tàu vũ trụ di chuyển với vận tốc ánh sáng 1.080 triệu km/h, con người có thể khám phá những hành tinh xa xôi trong hệ Mặt Trời chỉ trong phút chốc.

Đăng ngày: 06/03/2026
Hệ Mặt Trời là gì?

Hệ Mặt Trời là gì?

"Hệ Mặt Trời" (Thái Dương Hệ) là "một hệ hành tinh có Mặt Trời ở trung tâm và các thiên thể nằm trong phạm vi lực hấp dẫn của Mặt Trời".

Đăng ngày: 04/03/2026
Hành tinh giống Trái Đất đang hình thành

Hành tinh giống Trái Đất đang hình thành

Một hành tinh có quỹ đạo giống Trái Đất đang hình thành trong đám mây bụi xung quanh ngôi sao TW Hydrae cách chúng ta 175 năm ánh sáng.

Đăng ngày: 02/03/2026
Khoa Học News