Phát hiện "gây sốc" tiết lộ nền văn minh của người Maya cách đây 4.000 năm

Việc phát hiện ra mạng lưới bẫy cá phức tạp từ 4.000 năm trước cho thấy cách người Maya phát triển thành một nền văn minh ở Trung Mỹ và khu vực hiện nay là miền nam Mexico.

Một loạt các cơ sở bẫy cá cổ đại do tổ tiên trực tiếp của người Maya tạo ra đã được phát hiện ở Belize. Các cơ sở này có khả năng đánh bắt đủ cá để nuôi sống 15.000 người mỗi năm. Chúng bao gồm một mạng lưới kênh rạch và ao hồ dẫn cá vào những khu vực có thể dễ dàng đánh bắt.


Tổ tiên săn bắt hái lượm của người Maya đã tạo ra các cơ sở đánh bắt cá để giúp cung cấp thức ăn cho mọi người trong thời kỳ hạn hán. Một góc nhìn từ trên không của (A) một nghề cá đương đại ở Zambia; (B) một nghề cá cổ đại ở Amazon của Bolivia; và (C) nghề cá cổ đại ở Phá phía Tây của Belize. (Ảnh: Harrison-Buck và cộng sự đã chụp lại từ Google Earth).

Các nhà khoa học viết điều này trong nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí Science Advances. Họ viết, những người săn bắt hái lượm đã xây dựng nên những mạng lưới phức tạp này cách đây khoảng 4.000 năm, trong thời kỳ Cổ xưa, thời điểm trước khi người dân trong khu vực này thực hành nông nghiệp trên quy mô lớn.

"Đây là cơ sở bẫy cá cổ xưa quy mô lớn sớm nhất được ghi nhận ở Trung Mỹ cổ đại", nhóm nghiên cứu viết trong bài báo. Sự thành công của những người săn bắt hái lượm này dường như đã góp phần dẫn đến sự hình thành của người Maya, một nền văn minh sau này thống trị vùng đất thấp Maya ở Trung Mỹ và miền nam Mexico ngày nay.

Những cơ sở bẫy cá này sẽ khuyến khích mọi người phát triển các khu định cư lâu dài và sau đó là các thành phố. "Có vẻ như các kênh đào cho phép thu hoạch cá hàng năm và tụ tập xã hội, điều này sẽ khuyến khích mọi người quay trở lại khu vực này và tụ tập trong thời gian dài hơn", đồng tác giả nghiên cứu Marieka Brouwer Burg, giáo sư nhân chủng học tại Đại học Vermont, đồng giám đốc nhóm nghiên cứu, cho biết.

Brouwer Burg cho biết: "Những khoản đầu tư lớn vào cảnh quan như vậy cuối cùng có thể dẫn đến sự phát triển của một xã hội phức tạp đặc trưng của nền văn minh Maya thời tiền Columbus, sau đó đã xuất hiện ở khu vực này vào khoảng năm 1200 trước Công nguyên".

Vào thời điểm các cơ sở bẫy cá được xây dựng, khu vực này đang khô hạn và mọi người có thể đang phải đối mặt với hạn hán, nhóm nghiên cứu đã viết trong nghiên cứu. Điều này có thể đã khuyến khích mọi người cùng nhau xây dựng các cơ sở để đảm bảo có đủ thức ăn.

Nhóm nghiên cứu đã sử dụng hình ảnh vệ tinh và hình ảnh trên không do máy bay không người lái chụp để phát hiện các kênh đào và ao hồ. Họ cũng tiến hành khai quật và xác định niên đại bằng cacbon phóng xạ các trầm tích hữu cơ và than củi để xác định thời điểm xây dựng các cơ sở bẫy cá.

TIN CŨ HƠN
Hé lộ sự sụp đổ của đế chế Hittite và nỗi lo sợ con người ngày nay

Hé lộ sự sụp đổ của đế chế Hittite và nỗi lo sợ con người ngày nay

Đế chế Hittite đã rất phát triển và thịnh vượng, 3 năm cuối cùng trước khi sụp đổ, nền văn minh này phải đối mặt với một vấn đề mà con người trên thế giới ngày nay đang gặp phải.

Đăng ngày: 15/01/2026
Không phải Megalodon, 5 loài này mới thực sự là quái vật mạnh nhất đại dương cổ đại

Không phải Megalodon, 5 loài này mới thực sự là quái vật mạnh nhất đại dương cổ đại

Trong lịch sử 4,6 tỷ năm của Trái Đất, dù là đại dương xanh thẳm hay vùng đất rộng lớn, đều tồn tại một số loài vật đáng sợ mà con người không thể tưởng tượng được.

Đăng ngày: 14/01/2026

"Bình gốm thiên nga" - Báu vật tìm thấy từ đại dương

"Bình gốm hoa lam vẽ thiên nga" - bảo vật quốc gia - được tìm thấy khi khai quật tàu cổ bị đắm ở biển Cù Lao Chàm.

Đăng ngày: 14/01/2026
Loài vượn khổng lồ ở Đông Nam Á thời tiền sử

Loài vượn khổng lồ ở Đông Nam Á thời tiền sử

Gigantopithecus blacki, vượn khổng lồ sống cách đây 9 triệu năm, cao 3 mét và nặng 6 tạ, được coi là loài linh trưởng lớn nhất từng tồn tại trên Trái Đất.

Đăng ngày: 14/01/2026
Nghiên cứu gây sốc: Nếu mang nét đẹp này, bạn có thể mang DNA của loài người khác

Nghiên cứu gây sốc: Nếu mang nét đẹp này, bạn có thể mang DNA của loài người khác

Một nét đẹp khiến nhiều người tự hào trên khuôn mặt là dấu vết rõ ràng của cuộc hôn nhân khác loài giữa tổ tiên Người Tinh Khôn với một loài người tuyệt chủng.

Đăng ngày: 12/01/2026
Phát hiện mới về cái nôi của nền toán học nhân loại

Phát hiện mới về cái nôi của nền toán học nhân loại

Các nhà khoa học Bỉ cho biết họ vừa giải mã được những dấu tích khắc trên đốt xương Ishango được một nhà địa chất học người Bỉ phát hiện ở châu Phi cách đây nửa thế kỷ.

Đăng ngày: 10/01/2026
Vì sao các nhà khảo cổ tuyệt đối không chạm tay vào hai thứ “sặc sỡ” trong mộ cổ?

Vì sao các nhà khảo cổ tuyệt đối không chạm tay vào hai thứ “sặc sỡ” trong mộ cổ?

Các nhà khảo cổ cho rằng chỉ cần chạm tay vào hai thứ này trong mộ cổ thì có thể chịu tổn thất rất lớn.

Đăng ngày: 08/01/2026
Khoa Học News