Khoa Học News

Phát hiện "gây sốc" tiết lộ nền văn minh của người Maya cách đây 4.000 năm

Việc phát hiện ra mạng lưới bẫy cá phức tạp từ 4.000 năm trước cho thấy cách người Maya phát triển thành một nền văn minh ở Trung Mỹ và khu vực hiện nay là miền nam Mexico.

Một loạt các cơ sở bẫy cá cổ đại do tổ tiên trực tiếp của người Maya tạo ra đã được phát hiện ở Belize. Các cơ sở này có khả năng đánh bắt đủ cá để nuôi sống 15.000 người mỗi năm. Chúng bao gồm một mạng lưới kênh rạch và ao hồ dẫn cá vào những khu vực có thể dễ dàng đánh bắt.


Tổ tiên săn bắt hái lượm của người Maya đã tạo ra các cơ sở đánh bắt cá để giúp cung cấp thức ăn cho mọi người trong thời kỳ hạn hán. Một góc nhìn từ trên không của (A) một nghề cá đương đại ở Zambia; (B) một nghề cá cổ đại ở Amazon của Bolivia; và (C) nghề cá cổ đại ở Phá phía Tây của Belize. (Ảnh: Harrison-Buck và cộng sự đã chụp lại từ Google Earth).

Các nhà khoa học viết điều này trong nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí Science Advances. Họ viết, những người săn bắt hái lượm đã xây dựng nên những mạng lưới phức tạp này cách đây khoảng 4.000 năm, trong thời kỳ Cổ xưa, thời điểm trước khi người dân trong khu vực này thực hành nông nghiệp trên quy mô lớn.

"Đây là cơ sở bẫy cá cổ xưa quy mô lớn sớm nhất được ghi nhận ở Trung Mỹ cổ đại", nhóm nghiên cứu viết trong bài báo. Sự thành công của những người săn bắt hái lượm này dường như đã góp phần dẫn đến sự hình thành của người Maya, một nền văn minh sau này thống trị vùng đất thấp Maya ở Trung Mỹ và miền nam Mexico ngày nay.

Những cơ sở bẫy cá này sẽ khuyến khích mọi người phát triển các khu định cư lâu dài và sau đó là các thành phố. "Có vẻ như các kênh đào cho phép thu hoạch cá hàng năm và tụ tập xã hội, điều này sẽ khuyến khích mọi người quay trở lại khu vực này và tụ tập trong thời gian dài hơn", đồng tác giả nghiên cứu Marieka Brouwer Burg, giáo sư nhân chủng học tại Đại học Vermont, đồng giám đốc nhóm nghiên cứu, cho biết.

Brouwer Burg cho biết: "Những khoản đầu tư lớn vào cảnh quan như vậy cuối cùng có thể dẫn đến sự phát triển của một xã hội phức tạp đặc trưng của nền văn minh Maya thời tiền Columbus, sau đó đã xuất hiện ở khu vực này vào khoảng năm 1200 trước Công nguyên".

Vào thời điểm các cơ sở bẫy cá được xây dựng, khu vực này đang khô hạn và mọi người có thể đang phải đối mặt với hạn hán, nhóm nghiên cứu đã viết trong nghiên cứu. Điều này có thể đã khuyến khích mọi người cùng nhau xây dựng các cơ sở để đảm bảo có đủ thức ăn.

Nhóm nghiên cứu đã sử dụng hình ảnh vệ tinh và hình ảnh trên không do máy bay không người lái chụp để phát hiện các kênh đào và ao hồ. Họ cũng tiến hành khai quật và xác định niên đại bằng cacbon phóng xạ các trầm tích hữu cơ và than củi để xác định thời điểm xây dựng các cơ sở bẫy cá.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Phát hiện loài ếch cổ đại từng ăn thịt khủng long

Phát hiện loài ếch cổ đại từng ăn thịt khủng long

Dài 41cm và nặng hơn em bé sơ sinh, ếch Beelzebufo được coi là loài ếch lớn nhất từng tồn tại với khả năng săn mồi đáng kinh ngạc.

Đăng ngày: 25/09/2026
Những nền văn minh lâu đời nhất hành tinh

Những nền văn minh lâu đời nhất hành tinh

Những nền văn minh đầu tiên đã phát triển từ hàng nghìn năm trước Công nguyên, với nhiều di sản vẫn còn được lưu giữ tới ngày nay.

Đăng ngày: 23/09/2026
Phát hiện ngôi mộ của "người man rợ" 1.700 năm tuổi

Phát hiện ngôi mộ của "người man rợ" 1.700 năm tuổi

Các nhà khảo cổ học ở Đức đã phát hiện ra ngôi mộ 1.700 năm tuổi của một người Barbaria hay còn gọi là "người man rợ" sống ở rìa Đế chế La Mã và được tặng những đồ tùy táng có giá trị, bao gồm đồ thủy tinh, đồ gốm và một chiếc lược răng mịn.

Đăng ngày: 23/09/2026
Tìm thấy thanh kiếm 3.200 năm tuổi khắc dòng chữ "Ramesses II"

Tìm thấy thanh kiếm 3.200 năm tuổi khắc dòng chữ "Ramesses II"

Các nhà khảo cổ học ở Ai Cập đã khai quật được di tích 3.200 năm tuổi của một doanh trại quân đội chứa rất nhiều hiện vật, bao gồm một thanh kiếm có chữ tượng hình khắc tên Ramesses II.

Đăng ngày: 23/09/2026
Ngắm xác ướp “công chúa mỉm cười” quyến rũ nhất thế giới

Ngắm xác ướp “công chúa mỉm cười” quyến rũ nhất thế giới

Nghĩa trang Xiaohe nằm trong sa mạc Taklamakan ở tây bắc Trung Quốc nổi tiếng thế giới với hàng trăm xác ướp bí ẩn.

Đăng ngày: 22/09/2026
Bí mật đằng sau 4 thanh kiếm La Mã 1.900 năm tuổi tìm thấy trong hang động ở Israel

Bí mật đằng sau 4 thanh kiếm La Mã 1.900 năm tuổi tìm thấy trong hang động ở Israel

Các thanh kiếm được cho là chiến lợi phẩm từ quân đội La Mã gắn với cuộc nổi dậy Bar Kochba của người Do Thái chống lại sự cai trị của đế chế La Mã ở Judean.

Đăng ngày: 22/09/2026
Chuyên gia tìm thấy báu vật nhỏ xíu trong mộ cổ có giá hơn 3.200 tỷ

Chuyên gia tìm thấy báu vật nhỏ xíu trong mộ cổ có giá hơn 3.200 tỷ

Không ngờ báu vật nhỏ xíu được đặt trên đầu của người tiểu thiếp trong mộ cổ này lại có giá trị hàng nghìn tỷ đồng. Đó là gì?

Đăng ngày: 22/09/2026
Khoa Học News