Khoa Học News

Phát hiện "gây sốc" tiết lộ nền văn minh của người Maya cách đây 4.000 năm

Việc phát hiện ra mạng lưới bẫy cá phức tạp từ 4.000 năm trước cho thấy cách người Maya phát triển thành một nền văn minh ở Trung Mỹ và khu vực hiện nay là miền nam Mexico.

Một loạt các cơ sở bẫy cá cổ đại do tổ tiên trực tiếp của người Maya tạo ra đã được phát hiện ở Belize. Các cơ sở này có khả năng đánh bắt đủ cá để nuôi sống 15.000 người mỗi năm. Chúng bao gồm một mạng lưới kênh rạch và ao hồ dẫn cá vào những khu vực có thể dễ dàng đánh bắt.


Tổ tiên săn bắt hái lượm của người Maya đã tạo ra các cơ sở đánh bắt cá để giúp cung cấp thức ăn cho mọi người trong thời kỳ hạn hán. Một góc nhìn từ trên không của (A) một nghề cá đương đại ở Zambia; (B) một nghề cá cổ đại ở Amazon của Bolivia; và (C) nghề cá cổ đại ở Phá phía Tây của Belize. (Ảnh: Harrison-Buck và cộng sự đã chụp lại từ Google Earth).

Các nhà khoa học viết điều này trong nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí Science Advances. Họ viết, những người săn bắt hái lượm đã xây dựng nên những mạng lưới phức tạp này cách đây khoảng 4.000 năm, trong thời kỳ Cổ xưa, thời điểm trước khi người dân trong khu vực này thực hành nông nghiệp trên quy mô lớn.

"Đây là cơ sở bẫy cá cổ xưa quy mô lớn sớm nhất được ghi nhận ở Trung Mỹ cổ đại", nhóm nghiên cứu viết trong bài báo. Sự thành công của những người săn bắt hái lượm này dường như đã góp phần dẫn đến sự hình thành của người Maya, một nền văn minh sau này thống trị vùng đất thấp Maya ở Trung Mỹ và miền nam Mexico ngày nay.

Những cơ sở bẫy cá này sẽ khuyến khích mọi người phát triển các khu định cư lâu dài và sau đó là các thành phố. "Có vẻ như các kênh đào cho phép thu hoạch cá hàng năm và tụ tập xã hội, điều này sẽ khuyến khích mọi người quay trở lại khu vực này và tụ tập trong thời gian dài hơn", đồng tác giả nghiên cứu Marieka Brouwer Burg, giáo sư nhân chủng học tại Đại học Vermont, đồng giám đốc nhóm nghiên cứu, cho biết.

Brouwer Burg cho biết: "Những khoản đầu tư lớn vào cảnh quan như vậy cuối cùng có thể dẫn đến sự phát triển của một xã hội phức tạp đặc trưng của nền văn minh Maya thời tiền Columbus, sau đó đã xuất hiện ở khu vực này vào khoảng năm 1200 trước Công nguyên".

Vào thời điểm các cơ sở bẫy cá được xây dựng, khu vực này đang khô hạn và mọi người có thể đang phải đối mặt với hạn hán, nhóm nghiên cứu đã viết trong nghiên cứu. Điều này có thể đã khuyến khích mọi người cùng nhau xây dựng các cơ sở để đảm bảo có đủ thức ăn.

Nhóm nghiên cứu đã sử dụng hình ảnh vệ tinh và hình ảnh trên không do máy bay không người lái chụp để phát hiện các kênh đào và ao hồ. Họ cũng tiến hành khai quật và xác định niên đại bằng cacbon phóng xạ các trầm tích hữu cơ và than củi để xác định thời điểm xây dựng các cơ sở bẫy cá.

TIN CŨ HƠN
Đang khảo sát thì phát hiện từ trường dị thường, chuyên gia lần theo và phát lộ kho báu đầy vàng

Đang khảo sát thì phát hiện từ trường dị thường, chuyên gia lần theo và phát lộ kho báu đầy vàng

Nhờ có từ trường kỳ lạ, các nhà khảo cổ đã tìm được một ngôi mộ bên trong đầy vàng và đá quý…

Đăng ngày: 13/05/2026
Bí ẩn cái chết của loài khỉ khổng lồ cao hơn 3m đã từng tồn tại ở khắp Trung Quốc

Bí ẩn cái chết của loài khỉ khổng lồ cao hơn 3m đã từng tồn tại ở khắp Trung Quốc

Cao hơn 3 mét (gần 10 feet), Gigantopithecus Blacki là loài linh trưởng lớn nhất từng tồn tại trên Trái đất (ít nhất là những gì chúng ta biết). Con thú này đã đặt chân khắp Trung Quốc thời điểm đó.

Đăng ngày: 13/05/2026
Đào ống nước, lộ ra "đài thiên văn" cổ xưa hơn cả kim tự tháp

Đào ống nước, lộ ra "đài thiên văn" cổ xưa hơn cả kim tự tháp

Theo Live Science, đây có thể là một trong những bằng chứng lâu đời nhất về kiến trúc công cộng được tìm thấy ở châu Âu.

Đăng ngày: 12/05/2026
Cậu bé nhặt được hòn than đen sì, chuyên gia kiểm định 10 năm mới kết luận: Đây là bảo vật duy nhất trên thế giới

Cậu bé nhặt được hòn than đen sì, chuyên gia kiểm định 10 năm mới kết luận: Đây là bảo vật duy nhất trên thế giới

Năm 1981, tỉnh Thiểm Tây (Trung Quốc) có một cậu bé nhặt được một bảo vật “kì lạ” liền mang đến bảo tàng lịch sử Thiểm Tây. Đến tận 10 năm sau, những bí mật của bảo vật này mới được hé lộ.

Đăng ngày: 10/05/2026
Phát hiện tàu ma 1.700 tuổi, hàng hóa kỳ dị còn nguyên vẹn

Phát hiện tàu ma 1.700 tuổi, hàng hóa kỳ dị còn nguyên vẹn

Bất chấp đã bị nuốt vào lòng Địa Trung Hải từ thế kỷ thứ IV, những đồ vật bên trong con tàu ma La Mã vẫn nguyên vẹn đến kỳ lạ.

Đăng ngày: 07/05/2026
Quét laser, lộ ra doanh trại bí mật ở độ cao 2.200m

Quét laser, lộ ra doanh trại bí mật ở độ cao 2.200m

Chính quyền bang Graubünden - Thụy Sĩ tuyên bố họ vừa có "phát hiện gây chấn động" về một doanh trại La Mã trong cuộc khảo sát dãy Alps.

Đăng ngày: 05/05/2026
Đào được tàn tích siêu quái vật cổ đại 13 tấn bị loài người khác "hạ thủ"

Đào được tàn tích siêu quái vật cổ đại 13 tấn bị loài người khác "hạ thủ"

Theo Sci-News, đó là phần còn lại của sinh vật cổ đại gọi là "voi ngà thẳng", đã tuyệt chủng 400.000 năm về trước, nhưng là vị tổ tiên gần gũi của loài voi hiện tại.

Đăng ngày: 04/05/2026
Khoa Học News