Khoa Học News

Phát hiện "gây sốc" tiết lộ nền văn minh của người Maya cách đây 4.000 năm

Việc phát hiện ra mạng lưới bẫy cá phức tạp từ 4.000 năm trước cho thấy cách người Maya phát triển thành một nền văn minh ở Trung Mỹ và khu vực hiện nay là miền nam Mexico.

Một loạt các cơ sở bẫy cá cổ đại do tổ tiên trực tiếp của người Maya tạo ra đã được phát hiện ở Belize. Các cơ sở này có khả năng đánh bắt đủ cá để nuôi sống 15.000 người mỗi năm. Chúng bao gồm một mạng lưới kênh rạch và ao hồ dẫn cá vào những khu vực có thể dễ dàng đánh bắt.


Tổ tiên săn bắt hái lượm của người Maya đã tạo ra các cơ sở đánh bắt cá để giúp cung cấp thức ăn cho mọi người trong thời kỳ hạn hán. Một góc nhìn từ trên không của (A) một nghề cá đương đại ở Zambia; (B) một nghề cá cổ đại ở Amazon của Bolivia; và (C) nghề cá cổ đại ở Phá phía Tây của Belize. (Ảnh: Harrison-Buck và cộng sự đã chụp lại từ Google Earth).

Các nhà khoa học viết điều này trong nghiên cứu vừa được công bố trên tạp chí Science Advances. Họ viết, những người săn bắt hái lượm đã xây dựng nên những mạng lưới phức tạp này cách đây khoảng 4.000 năm, trong thời kỳ Cổ xưa, thời điểm trước khi người dân trong khu vực này thực hành nông nghiệp trên quy mô lớn.

"Đây là cơ sở bẫy cá cổ xưa quy mô lớn sớm nhất được ghi nhận ở Trung Mỹ cổ đại", nhóm nghiên cứu viết trong bài báo. Sự thành công của những người săn bắt hái lượm này dường như đã góp phần dẫn đến sự hình thành của người Maya, một nền văn minh sau này thống trị vùng đất thấp Maya ở Trung Mỹ và miền nam Mexico ngày nay.

Những cơ sở bẫy cá này sẽ khuyến khích mọi người phát triển các khu định cư lâu dài và sau đó là các thành phố. "Có vẻ như các kênh đào cho phép thu hoạch cá hàng năm và tụ tập xã hội, điều này sẽ khuyến khích mọi người quay trở lại khu vực này và tụ tập trong thời gian dài hơn", đồng tác giả nghiên cứu Marieka Brouwer Burg, giáo sư nhân chủng học tại Đại học Vermont, đồng giám đốc nhóm nghiên cứu, cho biết.

Brouwer Burg cho biết: "Những khoản đầu tư lớn vào cảnh quan như vậy cuối cùng có thể dẫn đến sự phát triển của một xã hội phức tạp đặc trưng của nền văn minh Maya thời tiền Columbus, sau đó đã xuất hiện ở khu vực này vào khoảng năm 1200 trước Công nguyên".

Vào thời điểm các cơ sở bẫy cá được xây dựng, khu vực này đang khô hạn và mọi người có thể đang phải đối mặt với hạn hán, nhóm nghiên cứu đã viết trong nghiên cứu. Điều này có thể đã khuyến khích mọi người cùng nhau xây dựng các cơ sở để đảm bảo có đủ thức ăn.

Nhóm nghiên cứu đã sử dụng hình ảnh vệ tinh và hình ảnh trên không do máy bay không người lái chụp để phát hiện các kênh đào và ao hồ. Họ cũng tiến hành khai quật và xác định niên đại bằng cacbon phóng xạ các trầm tích hữu cơ và than củi để xác định thời điểm xây dựng các cơ sở bẫy cá.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Việc hồi sinh các sinh vật thời tiền sử có thể dẫn đến mối đe dọa đối với con người?

Việc hồi sinh các sinh vật thời tiền sử có thể dẫn đến mối đe dọa đối với con người?

Nghiên cứu xác chết và hồi sinh các sinh vật thời tiền sử có ý nghĩa rất lớn trong việc tìm hiểu quá trình tiến hóa sinh thái của Trái Đất và dự đoán những rủi ro trong tương lai.

Đăng ngày: 08/11/2026
Cậu bé nhặt được hòn than đen sì, chuyên gia kiểm định 10 năm mới kết luận: Đây là bảo vật duy nhất trên thế giới

Cậu bé nhặt được hòn than đen sì, chuyên gia kiểm định 10 năm mới kết luận: Đây là bảo vật duy nhất trên thế giới

Năm 1981, tỉnh Thiểm Tây (Trung Quốc) có một cậu bé nhặt được một bảo vật “kì lạ” liền mang đến bảo tàng lịch sử Thiểm Tây. Đến tận 10 năm sau, những bí mật của bảo vật này mới được hé lộ.

Đăng ngày: 08/11/2026
Những món báu vật vô giá mang đậm dấu ấn của các triều đại ở Trung Quốc

Những món báu vật vô giá mang đậm dấu ấn của các triều đại ở Trung Quốc

Bên trong bảo tàng Cố Cung ở Bắc Kinh, Trung Quốc, hiện đang lưu giữ và trưng bày hơn 1,8 triệu cổ vật của nhiều triều đại nước này.

Đăng ngày: 07/11/2026
Tìm thấy chiếc cốc “xuyên không” trong mộ cổ hơn 2.000 năm

Tìm thấy chiếc cốc “xuyên không” trong mộ cổ hơn 2.000 năm

Các nhà khảo cổ bất ngờ khi tìm thấy chiếc cốc thời hiện đại trong mộ cổ hơn 2.000 năm. Đây là bảo vật gì?

Đăng ngày: 07/11/2026
Bạn sang nhà chơi phát hiện "núi vàng, núi bạc hơn 100 tỷ": Chưa kịp vui mừng tình bạn lâu năm đã sứt mẻ!

Bạn sang nhà chơi phát hiện "núi vàng, núi bạc hơn 100 tỷ": Chưa kịp vui mừng tình bạn lâu năm đã sứt mẻ!

Một kho báu toàn vàng và bạc cổ từng được phát hiện trên mảnh đất của một người nông dân khiến thế giới ngỡ ngàng.

Đăng ngày: 06/11/2026
Phát hiện gây sốc: Một quái vật tưởng hiền lành nhưng thực chất đã tiêu diệt 70% sinh vật Trái đất

Phát hiện gây sốc: Một quái vật tưởng hiền lành nhưng thực chất đã tiêu diệt 70% sinh vật Trái đất

Đi ngược thời gian về kỷ Devon, thời đại thảm khốc nhất với hàng loạt cuộc đại tuyệt chủng, các nhà khoa học đã xác định được thủ phạm vô cùng bất ngờ, là thứ vẫn tồn tại trên Trái đất ngày nay.

Đăng ngày: 06/11/2026
Người Đông Á mang gene một loài người khác với nhiều bất thường

Người Đông Á mang gene một loài người khác với nhiều bất thường

Nhóm nghiên cứu từ Anh đã tìm ra câu trả lời cho bí ẩn hóc búa: Loài người cổ Neanderthals sinh sống chủ yếu ở châu Âu, vì sao người Đông Á lại mang DNA của họ nhiều nhất thế giới?

Đăng ngày: 06/11/2026
Khoa Học News