Khoa Học News

Phát hiện gây sốc về nhiễm sắc thể Y

Thông qua những thí nghiệm trên chuột, các nhà khoa học Mỹ phát hiện, các cá thể đực vẫn có thể sinh sản dù bị loại bỏ gần hết các gene trên nhiễm sắc thể Y.

Nhiễm sắc thể (NST) là một cấu trúc có tổ chức của ADN và protein nằm trong các tế bào. Ở hầu hết động vật có vú, bao gồm cả con người, một cặp NST trong tế bào sinh dục sẽ quy định giới tính. Trong đó, con sẽ là giống đực nếu được thừa hưởng NST X của mẹ và NST Y của bố (cặp XY), và sẽ là giống cái nếu nhận NST X của mẹ và NST X của bố (cặp XX).

Vì vậy, NST Y lâu nay vẫn được coi là biểu tượng của tính đực ở động vật nói chung. Ở chuột, NST Y thông thường chứa 14 gene khác nhau, trong đó một số gene sẽ xuất hiện trong gần 100 bản sao khác nhau.


Nhiễm sắc thể X và Y của người. (Ảnh: SPL)

Theo tạp chí Science, một nhóm nhà khoa học đến từ Đại học Hawaii (Mỹ) đã cô đọng mọi thông tin di truyền có trong một nhiễm NST Y thông thường của chuột vào trong 2 gene. Họ phát hiện, những con chuột bị biến đổi gene để sở hữu NST Y chỉ chứa 2 gene cốt yếu này vẫn phát triển bình thường và thậm chí có khả năng sinh con với sự trợ giúp của công nghệ thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) tiên tiến.

Giáo sư Ward - một thành viên nhóm nghiên cứu giải thích, các con chuột bị biến đổi gene chỉ có thể sản sinh tinh trùng ở giai đoạn phôi thai. Dẫu vậy, các nhà nghiên cứu đã sử dụng một dạng IVF tiên tiến, tiêm thông tin di truyền từ "con giống" ở giai đoạn đầu vào trứng, giúp cho ra đời các con non khỏe mạnh và có tuổi thọ như bình thường.

Ông Ward nói thêm rằng, hai gene thiết yếu vẫn được giữ lại trong NST Y của chuột là Sry - gene đóng vai trò kích hoạt quá trình hình thành con đực khi bào thai phát triển, và Eif2s3y - gene có liên quan đến các giai đoạn đầu tiên trong quá trình sản sinh tinh trùng. Các gene đã bị loại bỏ nhiều khả năng giúp sản sinh những tinh trùng khỏe mạnh.

Chuyên gia này nhận định, chúng ta có thể loại bỏ hoàn toàn NST Y nếu vai trò của 2 gene then chốt Sry và Eif2s3y có thể được tái tạo theo một cách khác, dù ý tưởng về một thế giới không có con đực nghe có vẻ "điên rồ".

Nhóm nghiên cứu tuyên bố, về mặt thực tiễn, khám phá của họ mở ra triển vọng một ngày nào đó có thể giúp những người đàn ông bị tổn hại NST Y thực hiện giấc mơ làm cha.

Bình luận về nghiên cứu trên, tiến sĩ Chris Tyler-Smith cho biết: "Đây là một bước tiến quan trọng trong việc hiểu rõ về sinh vật học cơ bản. Nhưng có một điều quan trọng chúng ta cần ghi nhớ là, các gene bị loại bỏ ở NST Y của chuột là cần thiết cho việc sinh sản tự nhiên của loài động vật này. Và như các tác giả đã cẩn trọng cảnh báo, khám phá của họ không thể ứng dụng trực tiếp cho người vì con người không có sự tương đồng trực tiếp với một trong 2 gene trọng yếu ở chuột".

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Nên ăn hàu sống hay chín?

Nên ăn hàu sống hay chín?

Hàu chứa nhiều kẽm, nhiều loại men tiêu hóa, các vitamin (D, B11, B1, B2, B2, C…), khoáng chất (sắt, đồng, kali, photpho…) rất tốt cho cơ thể; đặc biệt hàm lượng axít béo omega-3 cao.

Đăng ngày: 23/09/2026
Bộ tộc 900 năm qua không một người mắc ung thư

Bộ tộc 900 năm qua không một người mắc ung thư

Bộ tộc Hunzas ăn chay, dùng thực phẩm không hóa chất, môi trường tự nhiên trong lành, vận động nhiều và hít thở xua tan căng thẳng giúp tránh xa các căn bệnh thời đại.

Đăng ngày: 21/09/2026
Điều gì sẽ xảy ra Trái đất không còn muỗi?

Điều gì sẽ xảy ra Trái đất không còn muỗi?

Nếu bị tuyệt chủng, 3.500 loài muỗi trên Trái Đất hiện nay sẽ biến mất. Trong số đó, khoảng 200 loài muỗi có khả năng hút máu người và ba loài Anopheles, Culex, Aedes truyền bệnh nguy hiểm.

Đăng ngày: 21/09/2026
Trong trái cà tím có gì mà người Nhật rất thích ăn và ăn rất nhiều?

Trong trái cà tím có gì mà người Nhật rất thích ăn và ăn rất nhiều?

Theo một nghiên cứu gần đây, trong số các loại rau trái màu tím thì trái cà tím đứng hàng đầu vì đem lại cho chúng ta rất nhiều mặt lợi ích về sức khỏe.

Đăng ngày: 19/09/2026
Lý do ăn ngô tốt cho sức khỏe

Lý do ăn ngô tốt cho sức khỏe

Giàu chất xơ giúp giải quyết các vấn đề tiêu hóa, chứa chất chống oxy hóa giúp ngừa ung thư... là những tác dụng ít biết của ngô.

Đăng ngày: 18/09/2026
Cách chữa viêm họng hữu hiệu vào mùa đông

Cách chữa viêm họng hữu hiệu vào mùa đông

Súc họng bằng aspirin, chứ không phải uống thuốc này, là một trong những cách hữu hiệu nhất để chống lại căn bệnh này, theo một nghiên cứu mới.

Đăng ngày: 18/09/2026
Những ai nên hạn chế ăn bánh trung thu?

Những ai nên hạn chế ăn bánh trung thu?

Đến dịp Rằm tháng 8 thì bánh trung thu lại là thực phẩm không thể thiếu đối với mỗi gia đình. Tuy nhiên, loại bánh cổ truyền này không thích hợp với tất cả mọi người.

Đăng ngày: 16/09/2026
Khoa Học News