Phát hiện hóa thạch 520 triệu năm tiết lộ động vật chân đốt 5 mắt

Phát hiện mới về sinh vật tiền sử giống tôm cung cấp mảnh ghép quan trọng về lịch sử tiến hóa của ngành Động vật Chân đốt.

Động vật chân đốt (Arthropoda) như tôm, cua và nhện - đặc trưng bởi một bộ xương ngoài cứng - chiếm tới 80% tổng số loài động vật còn tồn tại trên Trái đất. Mặc dù vậy, quá trình tiến hóa của chúng vẫn luôn là một bí ẩn lớn bởi tổ tiên cổ đại mang nhiều đặc điểm khác biệt, không được quan sát thấy ở các loài Arthropoda ngày nay.


Mô phỏng một con Kylinxia zhangi săn mồi dưới đáy biển cổ đại. (Ảnh: Huang Diying).

Trong một nghiên cứu xuất bản hôm 4/11, các nhà khoa học từ Viện Địa chất và Cổ sinh vật học Nam Kinh (NIGPAS) của Trung Quốc đã công bố một phát hiện quan trọng về hóa thạch sinh vật chân đốt giống tôm mới ở tỉnh Vân Nam. Khám phá được mô tả là "mắt xích còn thiếu" giúp làm sáng tỏ lịch sử tiến hóa của nhóm động vật phổ biến nhất trên hành tinh.

Loài mới được đặt tên là Kylinxia zhangi sống cách đây khoảng 520 triệu năm. Giống với động vật chân đốt ngày nay, Kylinxia có vỏ cứng, cơ thể phân khúc và chân có khớp. Tuy nhiên, sinh vật giống tôm này còn sở hữu một số đặc điểm chung chỉ được tìm thấy ở những loài chân đốt cổ xưa hơn.


Hóa thạch Kylinxia zhangi được tìm thấy ở Vân Nam, Trung Quốc. (Ảnh: Zeng Han).

Đầu tiên là hệ thống thị giác. Kylinxia có tới 5 mắt, bao gồm hai mắt chính và ba mắt phụ nhỏ hơn ở phía sau. Nghe có vẻ kỳ lạ nhưng đặc điểm này đã từng được tìm thấy ở loài Opabinia. Bên cạnh đó, hai phần phụ phía trước của Kylinxia còn gợi nhớ đến một loài động vật chân đốt khác sống trong kỷ Cambri sớm là Anomalocaris.

Cả Opabinia và Anomalocaris đều là tổ tiên của động vật chân đốt hiện đại nhưng giữa chúng tồn tại một lỗ hổng tiến hóa trong hồ sơ hóa thạch. Khám phá mới về Kylinxia đã đại diện cho một hóa thạch chuyển tiếp quan trọng.

"Nó thu hẹp khoảng cách tiến hóa từ Anomalocaris đến động vật chân đốt thực sự và là một mắt xích còn thiếu trong hồ sơ hóa thạch của ngành động vật này", Zeng nhấn mạnh.

TIN CŨ HƠN
5 cuộc Đại Tuyệt chủng đáng sợ trong lịch sử Trái đất

5 cuộc Đại Tuyệt chủng đáng sợ trong lịch sử Trái đất

Ngược dòng lịch sử tìm hiểu về 5 cuộc Đại Tuyệt chủng trên Trái đất và đi tìm lời giải cho cuộc Đại Tuyệt chủng thứ 6.

Đăng ngày: 20/03/2026
Khoảnh khắc hãi hùng khi khám phá Đại kim tự tháp 4.500 năm

Khoảnh khắc hãi hùng khi khám phá Đại kim tự tháp 4.500 năm

Nhà sử học người Anh Bethany Hughes nói về “một khoảng trống lớn đáng kể” bên trong Đại kim tự tháp Giza trên kênh Channel 5 và gọi đây là “phát hiện của cả đời người”, khi được phép đến rất gần khoảng trống này.

Đăng ngày: 03/03/2026
Những điều chưa biết về khủng long

Những điều chưa biết về khủng long

Khủng long chính là 1 trong những sinh vật cổ đại nổi tiếng nhất trên Trái Đất, với vô vàn bí ẩn thú vị đang dần được khám phá đến tận ngày nay.

Đăng ngày: 02/03/2026
Những điều nhầm tưởng về khủng long

Những điều nhầm tưởng về khủng long

Danh sách dưới đây sẽ khám phá một số quan niệm sai lầm thường gặp về khủng long, và rằng chúng ta đã biết bao nhiêu về chúng, do tạp chí NewScientist liệt kê.

Đăng ngày: 23/01/2026
Thành phố của giới siêu giàu La Mã cổ đại chìm dưới đáy biển

Thành phố của giới siêu giàu La Mã cổ đại chìm dưới đáy biển

Thành phố Baiae nằm dưới lòng đại dương từng là nơi dành cho tầng lớp giàu có thời La Mã với nhiều công trình xa hoa lộng lẫy.

Đăng ngày: 22/01/2026
Bí ẩn xác ướp mèo lạ nghìn năm lạ nhất thế giới: Có 3 đuôi, 5 chân

Bí ẩn xác ướp mèo lạ nghìn năm lạ nhất thế giới: Có 3 đuôi, 5 chân

Thông qua chụp CT, các chuyên gia tại Viện nghiên cứu khảo cổ dự phòng quốc gia Pháp (INRAP) đã phát hiện xác ướp mèo lạ nhất thế giới.

Đăng ngày: 18/01/2026
Loài vượn khổng lồ ở Đông Nam Á thời tiền sử

Loài vượn khổng lồ ở Đông Nam Á thời tiền sử

Gigantopithecus blacki, vượn khổng lồ sống cách đây 9 triệu năm, cao 3 mét và nặng 6 tạ, được coi là loài linh trưởng lớn nhất từng tồn tại trên Trái Đất.

Đăng ngày: 14/01/2026
Khoa Học News