Phát hiện hóa thạch thằn lằn bóng lâu đời nhất ở Australia

Các nhà cổ sinh vật học tìm thấy hóa thạch của một loài thằn lằn tiền sử mới có thể là tổ tiên của thằn lằn lưỡi xanh nổi tiếng.

Những mảnh xương 25 triệu năm tuổi còn sót lại của sinh vật được khai quật tại một điểm nóng hóa thạch rộng tới 602.000 ha ở hồ Pinpa, cách thủ phủ Adelaide của bang South Australia khoảng bảy giờ lái xe về phía bắc. Trong báo cáo trên tạp chí Royal Society's Open Science hôm 16/2, các nhà cổ sinh vật học từ Đại học Flinders và Bảo tàng South Australia đặt tên cho loài mới là Proegernia mikebulli và nhấn mạnh nó là mẫu vật thằn lằn bóng cổ xưa nhất từng được biết đến ở Australia.

Các phân tích hóa thạch cho thấy Proegernia mikebulli có thể là tổ tiên của chi Thằn lằn lưỡi xanh (Tiliqua) nổi tiếng ngày nay, nhưng về đặc điểm hình thái, nó gần giống nhất với loài Lissolepis coventryi trong chi Lissolepis. Cả hai đều thuộc họ Thằn lằn bóng (Scincidae), một trong những họ thằn lằn đa dạng nhất với hơn 1.500 loài đã được mô tả.


Thằn lằn bóng Lissolepis coventryi. (Ảnh: Mark Hutchinson).

"Hóa thạch thằn lằn quá nhỏ để có thể nhận ra chúng ngay trên thực địa. Hộp sọ của một con thằn lằn được cấu thành từ hơn 20 chiếc xương và khi hóa thạch, chúng thường nằm riêng lẻ", Tiến sĩ Kailah Thorn từ Đại học Flinders , tác giả chính của nghiên cứu, cho hay. "Việc tìm thấy những mảnh xương thằn lằn nhỏ bé trong một khu vực có kích thước bằng một triệu sân bóng đá là nhờ sự kiên nhẫn và hiểu biết về địa chất của nhóm nghiên cứu".

Đồng tác giả Trevor Worthy, nhà cổ sinh vật học động vật có xương sống tại Đại học Flinders, cho biết thêm rằng mỗi muỗng cà phê có thể chứa tới hàng trăm chiếc xương nhỏ và tất cả đều được sàng lọc kỹ lưỡng và phân loại dưới kính hiển vi.


Các nhà khoa học khai quật xương thằn lằn tại điểm nóng hóa thạch ở hồ Pinpa. (Ảnh: Đại học Flinders).

"Ngày hôm đó, nhiệt độ lên tới 45 độ C và công việc đào bới rất vất vả, nhưng nó chắc chắn xứng đáng khi mảnh xương nhỏ nhất hóa ra lại thuộc về loài thằn lằn bóng lâu đời nhất ở Australia", Thorn nhấn mạnh.

TIN CŨ HƠN
Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Các nhà nhân chủng học New Zealand vừa phát hiện ra những bằng chứng cho thấy người cổ đại đã sử dụng một loại "kẹo cao su" tự nhiên để chế tạo ra keo dùng cho săn bắn.

Đăng ngày: 03/01/2026
Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh

Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh "máy hút bụi"

Các nhà khoa học mới tìm thấy hóa thạch của loài mà hã sống cách đây khoảng 23 triệu năm đã từng sử dụng chiếc mõm đặc biệt như cái máy hút bụi.

Đăng ngày: 03/01/2026
9 khám phá khảo cổ đang

9 khám phá khảo cổ đang "đi đường quyền" với khoa học, đến giờ vẫn chưa ai giải thích được

Trái đất ra đời từ 4,5 tỉ năm trước. Với lịch sử lâu đời như vậy, có rất nhiều bí ẩn trong quá khứ mà đến giờ chúng ta vẫn chưa thể tìm ra.

Đăng ngày: 02/01/2026
Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Mới đây, các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra điều mới lạ trong khu mộ chúa Jesus tại Jerusalem. Kết quả nghiên cứu hé lộ răng Chúa Jesus từng có vợ và một người con trai có tên là Judah.

Đăng ngày: 02/01/2026
Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp.

Đăng ngày: 02/01/2026
Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt

Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt

Dodo - loài chim bị con người tàn sát đến mức tuyệt chủng - luôn bị gán cho biệt danh "ngu ngốc, khờ khạo".

Đăng ngày: 31/12/2025
Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Các nhà nghiên cứu vừa phát hiện những dấu tích hóa thạch của một con cá voi cổ đại với bộ răng to lớn đáng sợ.

Đăng ngày: 28/12/2025
Khoa Học News