Phát hiện hộp sọ khủng long mào ống đầu tiên sau 97 năm

Các nhà cổ sinh vật học tìm thấy hóa thạch hộp sọ hiếm vẫn còn trong tình trạng tốt của khủng long mào ống mang tính biểu tượng Parasaurolophus.

Khủng long mào ống hay thằn lằn mào gần (Parasaurolophus) là một chi khủng long chân chim ăn thực vật sống vào thời kỳ cuối kỷ Phấn Trắng, cách đây khoảng 76 đến 73 triệu năm, tại khu vực là Bắc Mỹ ngày nay. Đúng như tên gọi, chúng là một trong những sinh vật sở hữu chiếc mào kỳ dị nhất từng được biết đến.


Tái hiện cuộc đối đầu giữa khủng long bạo chúa và một nhóm Parasaurolophus. (Ảnh: Andrey Atuchin).

"Hãy tưởng tượng sống mũi của bạn kéo dài gần một mét ra phía sau đầu, sau đó quay ngược lại và gắn đỉnh đầu, tạo thành một chiếc mào cong phía trên mắt", nhà cổ sinh vật học Terry Gates từ Đại học Bang North Carolina của Mỹ, một thành viên trong nhóm nghiên cứu, mô tả. "Parasaurolophus phải thở qua một đường ống dài tới 2,4 m trước khi oxy tới được đầu của nó".

Trong một báo cáo mới trên tạp chí PeerJ hôm 25/1, Gates cùng các cộng sự cho biết đã lần đầu tiên tìm thấy hóa thạch hộp sọ của Parasaurolophus sau gần 100 năm. Mẫu vật thuộc về loài Parasaurolophus cyrtocristatus được khai quật tại một sườn dốc sa thạch ở phía tây bắc bang New Mexico.

Cho đến nay, chi Parasaurolophus mới chỉ có ba loài được mô tả là P. walkeri , P. tubicen và P. cyrtocristatus, trong đó P. cyrtocristatus là đại diện nhỏ nhất và có mào cong nhất.


Hình ảnh phục dựng phần đầu với chiếc mào đặc biệt của Parasaurolophus. (Ảnh: Andrey Atuchin).

Việc tìm thấy hóa thạch hộp sọ mới của Parasaurolophus, với phần mũi (mào) hình ống được bảo quản tốt, cuối cùng đã giúp các nhà khoa học tháo gỡ bất đồng bấy lâu nay về cấu trúc mào của chi khủng long này.

"Mặc dù có hình thái khác biệt, những chi tiết của hóa thạch cho thấy mào của Parasaurolophus được tạo nên giống như mào của các loài khủng long mỏ vịt khác. Mẫu vật này là một ví dụ tuyệt vời về những sinh vật kỳ thú tiến hóa từ một tổ tiên duy nhất", trưởng nhóm phát hiện hóa thạch Joe Sertich từ Bảo tàng Tự nhiên và Khoa học Denver cho hay.

Các nhà khoa học vẫn chưa hiểu rõ vì sao khủng long mào ống lại cần đến chiếc mũi khổng lồ như vậy. Một số ý kiến cho rằng nó có công dụng siêu đánh hơi, nhưng theo một số khác, nó hoạt động chủ yếu như một bộ cộng hưởng âm thanh để giao tiếp với đồng loại.

TIN CŨ HƠN
Màn bí ẩn về nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn

Màn bí ẩn về nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn

Nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn từ lâu đã trở thành chủ đề gây tranh cãi. Theo sử sách lưu truyền, người lập nên đế chế Mông Cổ yêu cầu được chôn trong một ngôi mộ vô danh.

Đăng ngày: 24/08/2025
Người thượng cổ biến đổi gen lúa nước từ 10.000 năm trước

Người thượng cổ biến đổi gen lúa nước từ 10.000 năm trước

Một nghiên cứu vừa được công bố chứng tỏ, người thượng cố cách đây 10.000 năm là “nhà khoa học” biến đổi gen lúa nước ngày nay.

Đăng ngày: 20/08/2025
Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Các nhà nghiên cứu vừa phát hiện những dấu tích hóa thạch của một con cá voi cổ đại với bộ răng to lớn đáng sợ.

Đăng ngày: 15/08/2025
Cá Dunkleosteus:

Cá Dunkleosteus: "Kẻ hủy diệt" của kỷ Devon

Trước khi loài khủng long xuất hiện, Trái Đất cũng từng tồn tại rất nhiều loài động vật được mệnh danh là sát thủ khét tiếng, trong số đó có rất nhiều loài đến từ đại dương và cá Dunkleosteus là một trong số đó.

Đăng ngày: 15/08/2025
Chiếc cốc nano đi trước thời đại của người La Mã

Chiếc cốc nano đi trước thời đại của người La Mã

Chiếc cốc 1.600 năm tuổi từ thời La Mã cổ đại có màu xanh ngọc khi ánh sáng chiếu từ phía trước và chuyển sang màu đỏ khi ánh sáng chiếu từ phía sau.

Đăng ngày: 09/08/2025
Chuyện li kỳ về 10 bảo vật vô giá của Trung Quốc

Chuyện li kỳ về 10 bảo vật vô giá của Trung Quốc

Rác trong mắt bạn lại là một kho báu quý giá trong mắt người khác.Tại Trung Quốc, đã từng có vô số cổ vật, thậm chí là bảo vật Quốc gia lưu lạc trong dân gian, bị coi là rác, là phế vật.

Đăng ngày: 08/08/2025
Nguồn gốc thực sự của Bức tường thành Jerusalem

Nguồn gốc thực sự của Bức tường thành Jerusalem

Lịch sử của một trong những địa điểm linh thiêng nhất thế giới đối với cả người Do Thái và người Hồi Giáo có lẽ sẽ phải được viết lại sau một khám phá bất ngờ của các nhà khảo cổ Israel.

Đăng ngày: 06/08/2025
Khoa Học News