Phát hiện lỗ đen "tỉnh dậy" sau hàng chục năm ngủ quên
Ngày 15/6 vừa qua, các nhà du hành vũ trụ đã thu được một dòng tia X do lỗ đen phát ra dường như cho thấy lỗ đen đã “thức giấc” sau 26 năm "ngủ quên".
Lỗ đen 'tỉnh dậy' sau hàng chục năm ngủ quên
Theo Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA), kính thiên văn Swiff hôm 15/6 chụp được một vật thể sáng mới xuất hiện trên bầu trời. Lúc đầu, các nhà khoa học không biết đó là vật thể gì. Cuối cùng, họ phát hiện đó là ánh sáng phát ra từ quầng sáng cực mạnh quanh một lỗ đen khối lượng ngôi sao.
Lỗ đen được ví như một sinh vật háu ăn. Nó phát triển, nuốt chửng mọi mảnh vỡ của các ngôi sao gần đó. Tất cả mọi thứ gần nó đều bị lực hấp dẫn cực mạnh của lỗ đen thu hút, kể cả ánh sáng. Do đó, rất khó để chụp ảnh và quan sát lỗ đen.
Lỗ đen này nằm yên đã 26 năm, nay tỉnh giấc và phát ra hàng loạt chùm sáng tia X. Nó hút khí và bụi từ một ngôi sao gần đó, cùng với nhiều vật chất khác, bồi đắp thành vòng đĩa xung quanh hố đen, John Nousek, đại học Penn, Mỹ, giám đốc dự án Swiff cho biết.
Lỗ đen là một vùng mà trường hấp dẫn ngăn cản mọi thứ
"Khi nó tích tụ đủ vật chất, sẽ hội tụ đủ điều kiện tạo thành một vụ nổ tương tự bom hydro," Nousek nói. "Hydro phát tán dưới áp lực và sức nóng, tạo thành vụ nổ sáng như một ngôi sao mới đang hình thành." Với sức nổ cực lớn, nó sẽ thổi tung tất cả vật chất đang nằm yên gần hố đen.
Theo BBC, quan sát vụ nổ giúp các nhà khoa học tìm hiểu cách lỗ đen thay đổi theo thời gian. Hố đen lần này chỉ hoạt động trong thời gian ngắn rồi ngủ lại, các nhà khoa học không biết khi nào nó sẽ thức dậy lần nữa.
Trước đó, lỗ đen của V404 Cygni từng phun trào. Tuy nhiên, khi các nhà du hành vũ trụ chứng kiến lỗ đen phun trào cách đây hơn 77 năm, vào năm 1938, họ không có nhiều thiết bị như bây giờ.
Lỗ đen phun trào trở lại vào năm 1956 và lần tiếp theo diễn ra vào năm 1989. Mặc dù vào năm 1989, thời điểm lỗ đen V404 Cygni phun trào đã có nhiều thiết bị nhưng nó lại không được nghiên cứu kỹ như sự kiện diễn ra trong năm nay.
Những vụ phun trào như thế này thường chỉ kéo dài vài tuần cho đến vài tháng, do vậy, các nhà du hành vũ trụ đã sử dụng tổng cộng 9 thiết bị trên vũ trụ và mặt đất để nghiên cứu lỗ đen về độ dài sóng, từ năng lượng rất thấp như sóng radio đến năng lượng cao như tia gamma, trước khi hết thời gian.
Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời
Nếu chế tạo được tàu vũ trụ di chuyển với vận tốc ánh sáng 1.080 triệu km/h, con người có thể khám phá những hành tinh xa xôi trong hệ Mặt Trời chỉ trong phút chốc.
Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời
Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đến tuổi đi học sẽ được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta.
Phát hiện siêu Trái đất kim cương có khả năng “tái sinh”
Nhờ kính viễn vọng James Webb, các nhà thiên văn học phát hiện hành tinh dung nham nóng rực cấu tạo từ kim cương phát triển khí quyển thứ hai sau khi sao chủ phá hủy khí quyển ban đầu.
Hành tinh "siêu Trái Đất" có thể chứa sự sống
Một ngoại hành tinh ở cách 111 năm ánh sáng có thể là phiên bản lớn của Trái Đất với những điều kiện phù hợp cho sự sống.
Những sự thật thú vị về vũ trụ có thể bạn chưa biết
Cho tới nay, thế giới vũ trụ rộng lớn vẫn còn là chứa đựng nhiều điều bí ẩn mà khoa học hiện đại vẫn chưa khám phá hết.
Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?
Trái Đất và các hành tinh hàng xóm, cùng các tiểu hành tinh, hành tinh lùn, thiên thạch, sao chổi... thuộc hệ Mặt Trời (Thái Dương hệ) với Mặt Trời là trung tâm của hệ này.
