Phát hiện loại muỗi Tây Phi nguy hiểm có khả năng gây bệnh sốt rét

Các nhà khoa học thuộc Viện nghiên cứu y tế Kenya (Kemri) và các đối tác thuộc Viện Wellcome Trust Sanger (Vương quốc Anh) đã lần đầu tiên phát hiện một loài muỗi Tây Phi nguy hiểm có khả năng gây bệnh sốt rét.

Đây được xem là một phát hiện đặc biệt quan trọng do loài muỗi có tên khoa học là Anopheles Coluzzii này chứa virus có độc lực cao, có thể sống trong các điều kiện cực kỳ khô cằn và phát triển mạnh ở cả môi trường nông thôn lẫn thành thị.


Loài muỗi này có thể đã góp phần làm lây lan bệnh sốt rét ở Turkana. (Ảnh minh họa. AFP/TTXVN)

Muỗi Anopheles Coluzzii được xác nhận hiện diện ở vùng Turkana (Tây Bắc Kenya) - nơi loài muỗi châu Á Anopheles Stephensi được phát hiện cách đây 3 năm.

Theo các nhà khoa học, loài muỗi này có thể đã góp phần làm lây lan bệnh sốt rét ở Turkana và các biện pháp kiểm soát dịch bệnh hiện nay dường như không hiệu quả đối với loài muỗi này.

Kết quả giải trình tự bộ gene của các muỗi thu thập tại 5 vùng dịch tễ học sốt rét ở Kenya từ năm 2006 cho thấy Anopheles Coluzzii có mặt tại Turkana trong tất cả các giai đoạn lấy mẫu.

Đáng chú ý, các nhà nghiên cứu cũng phát hiện ra tần số đột biến cao liên quan đến khả năng kháng thuốc trừ sâu, đặc biệt là DDT và pyrethroid trong quần thể vector ở Kenya.

Theo các nhà khoa học, các biến thể trên mang lại khả năng kháng pyrethroid mạnh hơn có thể làm giảm hiệu quả của lưới diệt côn trùng - vốn được coi là một trong những biện pháp phòng vệ hiệu quả nhất chống lại quần thể vector kháng thuốc.

Các mẫu muỗi từ Turkana được lấy tại trại tị nạn Kakuma - một khu vực đông dân cư, có mức độ lây truyền cục bộ thấp nhưng gần đây đã xảy ra dịch bệnh tái phát. Khu vực này vốn ít quan tâm đến việc chống bệnh sốt rét do có khí hậu được cho là không phù hợp với các loài vector đã biết, ngoại trừ vector Anopheles Arabiensis - loài muỗi có hiệu suất thấp về lây truyền bệnh. Do đó, các nhà nghiên cứu cho rằng muỗi Tây Phi chính là thủ phạm gây ra các đợt bùng phát sốt rét gần đây ở Turkana.

Các nhà nghiên cứu cho biết phát hiện về hai loài muỗi Anopheles Coluzzii và Anopheles Stephensi tại Turkana và các khu vực khác ở miền Bắc Kenya nhấn mạnh sự cần thiết phải đánh giá lại sự phân bố, kinh tế sinh học và ý nghĩa dịch tễ học của các quần thể vector tại Kenya.

Ở Kenya, khoảng 70% dân số có nguy cơ mắc bệnh sốt rét và căn bệnh này chiếm khoảng 13-15% số lượt khám bệnh ngoại trú. Theo nhiều báo cáo, bệnh sốt rét cướp đi sinh mạng của khoảng 10.000 người Kenya mỗi năm.

TIN CŨ HƠN
Độc lạ loài cây quý hiếm ở Việt Nam: Hiếm nơi nào có, nguy cơ tuyệt chủng cao!

Độc lạ loài cây quý hiếm ở Việt Nam: Hiếm nơi nào có, nguy cơ tuyệt chủng cao!

Loài cây này đã được Sách đỏ thế giới xếp vào dạng cực kỳ nguy cấp cần bảo tồn.

Đăng ngày: 07/01/2026
Bí ẩn về loài tre khổng lồ, có thể cao hơn tòa nhà 10 tầng

Bí ẩn về loài tre khổng lồ, có thể cao hơn tòa nhà 10 tầng

Đây không chỉ là loài tre khổng lồ cao nhất thế giới mà nó còn là một trong những loài phát triển nhanh nhất và linh hoạt nhất trên hành tinh của chúng ta.

Đăng ngày: 07/01/2026
Loài hoa ký sinh tái xuất sau 13 năm bị tuyên bố tuyệt chủng

Loài hoa ký sinh tái xuất sau 13 năm bị tuyên bố tuyệt chủng

Một loài thực vật bí ẩn có hoa như đèn lồng, bị tuyên bố tuyệt chủng vào năm 2010, đã được tái phát hiện tại tỉnh Hyōgo, Nhật Bản.

Đăng ngày: 06/01/2026
Độc lạ loài cây nghìn năm tuổi ở Việt Nam: Chỉ còn 60 gốc, giá thành phẩm 680 triệu đồng/kg!

Độc lạ loài cây nghìn năm tuổi ở Việt Nam: Chỉ còn 60 gốc, giá thành phẩm 680 triệu đồng/kg!

Loài cây này ẩn mình ở độ cao trên dưới 2.500m so với mặt nước biển, lặng lẽ hấp thụ tinh túy đất trời và sản sinh ra thành phẩm đắt đỏ bậc nhất Việt Nam.

Đăng ngày: 05/01/2026
Sự thực kỳ thú về cây mộc tặc hình dáng lạ của Việt Nam

Sự thực kỳ thú về cây mộc tặc hình dáng lạ của Việt Nam

Cây mộc tặc còn được biết đến với tên gọi khác là cỏ tháp bút. Loài cây này thường mọc hoang ở các tỉnh miền núi và trung du Việt Nam, tuy nhiên, cây cũng được trồng ở một số nơi để làm dược liệu.

Đăng ngày: 05/01/2026
Kinh hãi tò vò ngọc lục bảo, ác mộng với những con gián

Kinh hãi tò vò ngọc lục bảo, ác mộng với những con gián

Vào thời điểm con gián làm sạch cơ thể mình xong, nọc độc của tò vò ngọc lục bảo đã hoàn toàn chiếm lấy ý chí của nó.

Đăng ngày: 05/01/2026
15 loại trái cây được bình chọn ngon nhất thế giới

15 loại trái cây được bình chọn ngon nhất thế giới

Chôm chôm, măng cụt, sầu riêng... là những loại trái cây được liệt vào danh sách quý hiếm và ngon nhất thế giới.

Đăng ngày: 05/01/2026
Khoa Học News