Phát hiện loài thằn lằn cá "nửa hải cẩu nửa nòng nọc"

Hóa thạch 248 triệu năm tuổi của loài Cartorhynchus lenticarpus tiết lộ những đặc điểm chưa từng thấy ở ngư long hay thằn lằn cá (Ichthyosaur).

Với chiều dài cơ thể chỉ đạt 30 cm, C. lenticarpus được biết đến là loài Ichthyosaur nhỏ nhất từng tồn tại trên Trái đất. Trong một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Scientific Reports hôm 8/5, các nhà cổ sinh vật học mô tả chúng có hình dạng như được lai tạo giữa hải cẩu và nòng nọc (đã mọc đủ 4 chân), thay vì hình dạng cá heo mõm dài như hầu hết họ hàng.


Hình vẽ mô phỏng loài thằn lằn cá Cartorhynchus lenticarpus. (Ảnh: Stefano Broccoli).

Loài thằn lằn cá tí hon này có phần đầu giống hải cẩu với một chiếc mõm ngắn bất thường. Các phân tích CT scan hóa thạch còn cho thấy chúng sở hữu những chiếc răng tròn và nhẵn như đá cuội, có lẽ được sử dụng để nghiền nát động vật hai mảnh vỏ như ngao, sò và ốc. Điều này giúp làm sáng tỏ vai trò của những loài Ichthyosaur đầu tiên trong hệ sinh thái biển kỷ Tam Điệp, cách đây 251 - 200 triệu năm.


Những chiếc răng như đá cuội của C. lenticarpus. (Ảnh: Ryosuke Motani et al).

"Chúng ta vẫn chưa biết chính xác về nguồn gốc của thằn lằn cá. Chúng là động vật bò sát liên quan đến nhóm thằn lằn chúa, có nghĩa là có quan hệ họ hàng với cá sấu, khủng long và chim nhiều hơn với thằn lằn và rắn", trưởng nhóm nghiên cứu Olivier Rieppel, nhà cổ sinh vật học và phụ trách sinh học tiến hóa tại Bảo tàng Field ở Chicago, Mỹ cho hay. "Bằng cách nghiên cứu hàm răng độc đáo của loài Ichthyosaur cổ xưa này, chúng ta có thể hiểu rõ hơn về cách chúng sống và tiến hóa".

C. lenticarpus được cho là sống ở vùng nước nông ven bờ, nơi chúng dễ dàng tìm kiếm động vật không xương sống làm thức ăn. Khớp cổ chân linh hoạt còn cho phép chúng rời khỏi mặt nước và di chuyển trên đất liền, dù khá khó khăn như hải cẩu ngày nay.


Hóa thạch duy nhất của C. lenticarpus được phát hiện tại Trung Quốc. (Ảnh: Ryosuke Motani).

Đến nay mới chỉ có một hóa thạch của loài C. lenticarpus được tìm thấy và phục hồi. Trong giai đoạn tiếp theo của nghiên cứu, Rieppel muốn khai quật thêm nhiều hóa thạch hơn nữa để làm sáng tỏ nguồn gốc tiến hóa của chi bò sát biển Ichthyosaur.

TIN CŨ HƠN
Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Mới đây, các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra điều mới lạ trong khu mộ chúa Jesus tại Jerusalem. Kết quả nghiên cứu hé lộ răng Chúa Jesus từng có vợ và một người con trai có tên là Judah.

Đăng ngày: 02/01/2026
Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp.

Đăng ngày: 02/01/2026
Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt

Giải oan cho loài chim bị con người tuyệt diệt

Dodo - loài chim bị con người tàn sát đến mức tuyệt chủng - luôn bị gán cho biệt danh "ngu ngốc, khờ khạo".

Đăng ngày: 31/12/2025
Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Các nhà nghiên cứu vừa phát hiện những dấu tích hóa thạch của một con cá voi cổ đại với bộ răng to lớn đáng sợ.

Đăng ngày: 28/12/2025
Hé lộ gương mặt thật của Chúa Jesus

Hé lộ gương mặt thật của Chúa Jesus

Bằng công nghệ hiện đại, các khoa học gia đã tạo nên một phiên bản "hợp lý" hơn về gương mặt của Chúa Jesus.

Đăng ngày: 27/12/2025
Hóa thạch mới cho thấy động vật linh trưởng có tổ tiên ở châu Á

Hóa thạch mới cho thấy động vật linh trưởng có tổ tiên ở châu Á

Một động vật linh trưởng hóa thạch mới được phát hiện tại Myanmar tiết lộ rằng tổ tiên chung của người, khỉ không đuôi và vượn có thể đã tiến hóa từ động vật linh trưởng châu Á, chứ không phải châu Phi như nhiều nhà nghiên cứu vẫn nghĩ.

Đăng ngày: 19/12/2025
Phát hiện phòng tắm niên đại 2.000 năm của người Do Thái cổ

Phát hiện phòng tắm niên đại 2.000 năm của người Do Thái cổ

Mới đây, các nhà khảo cổ học đã phát hiện một phòng tắm nghi thức Do Thái cổ có niên đại 2000 năm tuổi ngay dưới sàn nhà khách tại một gia đình gần Jerusalem.

Đăng ngày: 18/12/2025
Khoa Học News