Phát hiện loài thằn lằn cá "nửa hải cẩu nửa nòng nọc"

Hóa thạch 248 triệu năm tuổi của loài Cartorhynchus lenticarpus tiết lộ những đặc điểm chưa từng thấy ở ngư long hay thằn lằn cá (Ichthyosaur).

Với chiều dài cơ thể chỉ đạt 30 cm, C. lenticarpus được biết đến là loài Ichthyosaur nhỏ nhất từng tồn tại trên Trái đất. Trong một nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí Scientific Reports hôm 8/5, các nhà cổ sinh vật học mô tả chúng có hình dạng như được lai tạo giữa hải cẩu và nòng nọc (đã mọc đủ 4 chân), thay vì hình dạng cá heo mõm dài như hầu hết họ hàng.


Hình vẽ mô phỏng loài thằn lằn cá Cartorhynchus lenticarpus. (Ảnh: Stefano Broccoli).

Loài thằn lằn cá tí hon này có phần đầu giống hải cẩu với một chiếc mõm ngắn bất thường. Các phân tích CT scan hóa thạch còn cho thấy chúng sở hữu những chiếc răng tròn và nhẵn như đá cuội, có lẽ được sử dụng để nghiền nát động vật hai mảnh vỏ như ngao, sò và ốc. Điều này giúp làm sáng tỏ vai trò của những loài Ichthyosaur đầu tiên trong hệ sinh thái biển kỷ Tam Điệp, cách đây 251 - 200 triệu năm.


Những chiếc răng như đá cuội của C. lenticarpus. (Ảnh: Ryosuke Motani et al).

"Chúng ta vẫn chưa biết chính xác về nguồn gốc của thằn lằn cá. Chúng là động vật bò sát liên quan đến nhóm thằn lằn chúa, có nghĩa là có quan hệ họ hàng với cá sấu, khủng long và chim nhiều hơn với thằn lằn và rắn", trưởng nhóm nghiên cứu Olivier Rieppel, nhà cổ sinh vật học và phụ trách sinh học tiến hóa tại Bảo tàng Field ở Chicago, Mỹ cho hay. "Bằng cách nghiên cứu hàm răng độc đáo của loài Ichthyosaur cổ xưa này, chúng ta có thể hiểu rõ hơn về cách chúng sống và tiến hóa".

C. lenticarpus được cho là sống ở vùng nước nông ven bờ, nơi chúng dễ dàng tìm kiếm động vật không xương sống làm thức ăn. Khớp cổ chân linh hoạt còn cho phép chúng rời khỏi mặt nước và di chuyển trên đất liền, dù khá khó khăn như hải cẩu ngày nay.


Hóa thạch duy nhất của C. lenticarpus được phát hiện tại Trung Quốc. (Ảnh: Ryosuke Motani).

Đến nay mới chỉ có một hóa thạch của loài C. lenticarpus được tìm thấy và phục hồi. Trong giai đoạn tiếp theo của nghiên cứu, Rieppel muốn khai quật thêm nhiều hóa thạch hơn nữa để làm sáng tỏ nguồn gốc tiến hóa của chi bò sát biển Ichthyosaur.

TIN CŨ HƠN
Những điều nhầm tưởng về khủng long

Những điều nhầm tưởng về khủng long

Danh sách dưới đây sẽ khám phá một số quan niệm sai lầm thường gặp về khủng long, và rằng chúng ta đã biết bao nhiêu về chúng, do tạp chí NewScientist liệt kê.

Đăng ngày: 23/01/2026
Thành phố của giới siêu giàu La Mã cổ đại chìm dưới đáy biển

Thành phố của giới siêu giàu La Mã cổ đại chìm dưới đáy biển

Thành phố Baiae nằm dưới lòng đại dương từng là nơi dành cho tầng lớp giàu có thời La Mã với nhiều công trình xa hoa lộng lẫy.

Đăng ngày: 22/01/2026
Bí ẩn xác ướp mèo lạ nghìn năm lạ nhất thế giới: Có 3 đuôi, 5 chân

Bí ẩn xác ướp mèo lạ nghìn năm lạ nhất thế giới: Có 3 đuôi, 5 chân

Thông qua chụp CT, các chuyên gia tại Viện nghiên cứu khảo cổ dự phòng quốc gia Pháp (INRAP) đã phát hiện xác ướp mèo lạ nhất thế giới.

Đăng ngày: 18/01/2026
Loài vượn khổng lồ ở Đông Nam Á thời tiền sử

Loài vượn khổng lồ ở Đông Nam Á thời tiền sử

Gigantopithecus blacki, vượn khổng lồ sống cách đây 9 triệu năm, cao 3 mét và nặng 6 tạ, được coi là loài linh trưởng lớn nhất từng tồn tại trên Trái Đất.

Đăng ngày: 14/01/2026
Phát hiện mới về cái nôi của nền toán học nhân loại

Phát hiện mới về cái nôi của nền toán học nhân loại

Các nhà khoa học Bỉ cho biết họ vừa giải mã được những dấu tích khắc trên đốt xương Ishango được một nhà địa chất học người Bỉ phát hiện ở châu Phi cách đây nửa thế kỷ.

Đăng ngày: 10/01/2026
Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Các nhà nhân chủng học New Zealand vừa phát hiện ra những bằng chứng cho thấy người cổ đại đã sử dụng một loại "kẹo cao su" tự nhiên để chế tạo ra keo dùng cho săn bắn.

Đăng ngày: 03/01/2026
Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh

Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh "máy hút bụi"

Các nhà khoa học mới tìm thấy hóa thạch của loài mà hã sống cách đây khoảng 23 triệu năm đã từng sử dụng chiếc mõm đặc biệt như cái máy hút bụi.

Đăng ngày: 03/01/2026
Khoa Học News