Phát hiện nguyên nhân khiến dân số châu Âu giảm mạnh vào thời Đồ Đá
Các nhà khoa học đã nghiên cứu 108 bộ hài cốt trong một mộ đá được xây dựng bằng những tảng đá khổng lồ, trong đó 17% số bộ hài cốt cho thấy người chết mắc bệnh dịch hạch.
Khoảng 5.000 năm trước, dân số tại Bắc Âu giảm mạnh, tàn phá các cộng đồng nông dân thời đại đồ đá trên khắp khu vực. Nguyên nhân dẫn tới điều này, được gọi là sự suy tàn thời kỳ đồ đá mới, vẫn là một vấn đề gây tranh cãi.
Bệnh dịch hạch có thể khiến thời đại Đồ Đá mới suy tàn. (Ảnh minh họa: CNN).
Nghiên cứu mới dựa trên ADN thu được từ răng và xương người khai quật từ ngôi mộ cổ ở khu vực Scandinavia, gồm 7 mẫu tại khu vực Falbygden ở Thụy Điển, 1 mẫu tại vùng ven biển Thụy Điển gần thành phố Gothenburg và 1 mẫu tại Đan Mạch.
Kết quả cho thấy bệnh dịch, cụ thể là bệnh dịch hạch, có thể khiến thời đại Đồ Đá mới suy tàn.
Cụ thể, các nhà khoa học đã nghiên cứu 108 bộ hài cốt trong một mộ đá được xây dựng bằng những tảng đá khổng lồ, trong đó 17% số bộ hài cốt cho thấy người chết mắc bệnh dịch hạch.
Từ đó, các nhà nghiên cứu đã có thể lập phả hệ của 38 người tại Falbygden qua 6 thế hệ sống kéo dài khoảng 120 năm, trong đó 12 người (tức 32%) mắc bệnh dịch hạch. Kết quả nghiên cứu bộ gene chỉ ra rằng cộng đồng của họ đã trải qua 3 đợt bùng phát dịch hạch.
Các nhà nghiên cứu đã tái tạo bộ gene đầy đủ của các chủng khác nhau của vi khuẩn Yersinia pestis gây ra những đợt bùng phát bệnh này. Kết quả cho thấy chủng gần đây nhất khả năng có độc lực cao hơn những chủng khác và các đặc tính được xác định chỉ ra rằng bệnh có thể lây từ người sang người và gây ra dịch bệnh.
Theo các nhà nghiên cứu, chủng vi khuẩn gây dịch hạch thời đại đồ đá mới là “tổ tiên” của tất cả những chủng gây ra bệnh này sau đó. Một chủng gây ra đại dịch hạch Justinian vào thế kỷ 6 sau Công nguyên và “Cái chết đen” vào thế kỷ XIV càn quét khắp châu Âu, Bắc Phi và Trung Đông.
Các nhà khoa học nhấn mạnh, sự lây lan rộng của dịch hạch chứng tỏ đại dịch này là yếu tố quan trọng khiến thời kỳ đồ đá mới suy tàn tại khu vực này.
Điều này có vẻ hợp lý khi nhiều khu vực khác của châu Âu chứng kiến sự suy tàn cũng bị ảnh hưởng phần nào bởi dịch hạch. Các nhà nghiên cứu cũng có những bằng chứng về dịch hạch tại các khu mộ đá khác ở Bắc Âu.
Dân số sụt giảm trong thời đại đồ đá mới tại Bắc Âu xảy ra từ khoảng năm 3300 trước Công nguyên đến năm 2900 trước Công nguyên.
Dân số của khu vực Scandinavia và Tây Bắc châu Âu cuối cùng biến mất hoàn toàn, sau đó được thay thế bằng Yamnaya di cư từ vùng thảo nguyên bao trùm nhiều khu vực của Ukraine ngày nay. Họ là những tổ tiên của người Bắc Âu hiện đại.
Đến nay, nhiều kịch bản đã đưa ra để giải thích cho sự suy tàn của thời đại đồ đá mới như chiến tranh, nạn đói, bệnh tật (trong đó có dịch hạch).
Tuy nhiên, trước đây chỉ có một bộ gene mẫu bệnh dịch hạch được xác định và không rõ liệu bệnh này có thể lây lan ở một quần thể người hay không.
Nghiên cứu trên vừa được công bố trên tạp chí Nature.
Đem đồ nhặt được bán đồng nát, cụ ông sốc khi biết chúng phá kỷ lục thế giới
Không ngờ những món đồ cổ mà ông cụ nhặt được cùng các chuyên gia khai quật đã phá kỷ lục thế giới.
Tổ tiên loài người đã khám phá ra lửa khi nào?
Khi nắm được sức mạnh của lửa trong tay, con người dần leo lên định chuỗi thức ăn. Nhưng sự kiện thay đổi lịch sử này diễn ra khi nào.
Phát hiện mới về quái vật xà đầu long có khả năng sống ở hồ Loch Ness
Các nhà khoa học cho biết việc phát hiện hóa thạch xà đầu long (plesiosaur) dưới đáy sông châu Phi cổ đại cho thấy một 'quái vật' có khả năng sống ở hồ Loch Ness nước ngọt.
Đào được kho báu "sốc" 300.000 năm do loài người khác chôn giấu
Kho báu vừa lộ diện tại Học viện Hàng hải ở hạt Kent - Anh gây bối rối cho các nhà khoa học bởi những thứ chứa trong đó như được làm ra để phục vụ cuộc sống của những người khổng lồ.
Kim tự tháp được phát hiện ở Trung Quốc gây kinh ngạc cả thế giới được dùng để làm gì?
Kim tự tháp mới được phát hiện đặc biệt hơn vì nó gắn liền với một truyền thuyết nổi tiếng của Trung Quốc.
Chuyện li kỳ về 10 bảo vật vô giá của Trung Quốc
Rác trong mắt bạn lại là một kho báu quý giá trong mắt người khác.Tại Trung Quốc, đã từng có vô số cổ vật, thậm chí là bảo vật Quốc gia lưu lạc trong dân gian, bị coi là rác, là phế vật.
