Phát hiện "quái vật" 500 triệu tuổi thở bằng chân, phủ "vàng của kẻ ngốc"

Được thiên nhiên phủ một hợp chất đặc biệt gọi là vàng của kẻ ngốc, 2 hóa thạch của bọ ba thùy (trilobites) đã thành vàng thật đối với giới cổ sinh vật học bởi độ toàn vẹn đáng ngạc nhiên.

Nghiên cứu dẫn đầu bởi tiến sĩ Jin-Bo Hou từ Khoa Trái Đất và hành tinh thuộc Đại học California ở Riverside (Mỹ), đã phân tích hóa thạch của 2 loài bọ ba thùyOlenoides serratus và Triathrus eatoni, lần lượt sống cách đây 500 và 450 triệu năm trước.


Một trong 2 hóa thạch phủ "vàng của kẻ ngốc" - (Ảnh: ĐẠI HỌC CALIFORNIA Ở RIVESIDE)

Theo Sci-News, những sinh vật này đã bị mắc kẹt trong "vàng của kẻ ngốc" nung chảy. "Vàng của kẻ ngốc", tức pyrit, được các nhà cổ sinh vật học coi là quý hơn vàng thật, bởi tạo ra một lớp áo giáp kim loại cực kỳ bền vững, giúp giữ hoàn hảo các cấu trúc tinh vi của sinh vật. Pyrit thực ra là sắt disunfua (FeS2), ánh kim màu vàng đồng nhiều sắc độ nên có thể bị lầm lẫn với vàng, nên mới có biệt danh "vàng của kẻ ngốc", được ứng dụng song một số ngành công nghiệp.


Ảnh chụp cắt lớp các hóa thạch - (Ảnh: ĐẠI HỌC CALIFORNIA Ở RIVESIDE)

Bài công bố trên tạp chí khoa học Science Advances cho biết các nhà khoa học đã dùng máy quét CT để nghiên cứu các cấu trúc tinh vi trong 2 hóa thạch, sau đó tái hiện mô hình 3D của các sợi nằm trong các nhánh chi trên của chúng. Họ phát hiện ra rằng máu được lọc qua các khoang nhờ các cấu trúc mỏng manh này, lấy oxy trên đường di chuyển của nó. Nói cách khác, sinh vật này đã thở bằng... chân trước.

Điều này đã từng là một mối nghi ngờ trong giới cổ sinh vật học, tuy nhiên các nhà khoa học vẫn nghi ngờ khả năng của các đường ống quá nhỏ - chỉ 10-30 micromet này. Vị trí ở chân cũng tăng nguy cơ bị tắc nghẽn bởi các chất lắng đọng. Theo các tác giả, lý do sinh vật này tiến hóa chức năng thở ở một vị trí bất thường như vậy vẫn là câu hỏi mở.

Bọ ba thùy là một lớp sinh vật cổ đại xuất hiện trên Trái đất khoảng 540 triệu năm trước, tuyệt chủng vào khoảng 250 triệu năm trước. Nó nằm trong lớp sinh vật được sinh ra từ cuộc bùng nổ sinh học kỷ Cambri, giai đoạn mà sự sống Trái đất bất ngờ trở nên dồi dào và đa dạng, với những bước nhảy vọt tiến hóa ngoạn mục.

TIN CŨ HƠN
Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp.

Đăng ngày: 08/04/2026
Con người bắt đầu mặc “quần áo” từ bao giờ?

Con người bắt đầu mặc “quần áo” từ bao giờ?

Theo các nhà khảo cổ học, họ tìm ra bằng chứng thời điểm sớm nhất tổ tiên loài người không “cởi truồng” là ở những khu vực khảo cổ như Gran Dolina thuộc dãy núi Atapuerca ở Tây Ban Nha, liên quan tới loài người Homo antecessor có niên đại khoảng 780.000 năm về trước.

Đăng ngày: 07/04/2026
Tìm ra nguyên nhân khiến cho nền văn minh Maya sụp đổ

Tìm ra nguyên nhân khiến cho nền văn minh Maya sụp đổ

Phân tích của nghiên cứu cho thấy lượng mưa hàng năm giảm mạnh và độ ẩm giảm đã góp phần gây ra hạn hán và chấm dứt nền văn minh Maya.

Đăng ngày: 04/04/2026
Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Thủy quái Leviathan không còn là huyền thoại

Các nhà nghiên cứu vừa phát hiện những dấu tích hóa thạch của một con cá voi cổ đại với bộ răng to lớn đáng sợ.

Đăng ngày: 29/03/2026
Chuyện li kỳ về 10 bảo vật vô giá của Trung Quốc

Chuyện li kỳ về 10 bảo vật vô giá của Trung Quốc

Rác trong mắt bạn lại là một kho báu quý giá trong mắt người khác.Tại Trung Quốc, đã từng có vô số cổ vật, thậm chí là bảo vật Quốc gia lưu lạc trong dân gian, bị coi là rác, là phế vật.

Đăng ngày: 24/03/2026
5 cuộc Đại Tuyệt chủng đáng sợ trong lịch sử Trái đất

5 cuộc Đại Tuyệt chủng đáng sợ trong lịch sử Trái đất

Ngược dòng lịch sử tìm hiểu về 5 cuộc Đại Tuyệt chủng trên Trái đất và đi tìm lời giải cho cuộc Đại Tuyệt chủng thứ 6.

Đăng ngày: 20/03/2026
Khoảnh khắc hãi hùng khi khám phá Đại kim tự tháp 4.500 năm

Khoảnh khắc hãi hùng khi khám phá Đại kim tự tháp 4.500 năm

Nhà sử học người Anh Bethany Hughes nói về “một khoảng trống lớn đáng kể” bên trong Đại kim tự tháp Giza trên kênh Channel 5 và gọi đây là “phát hiện của cả đời người”, khi được phép đến rất gần khoảng trống này.

Đăng ngày: 03/03/2026
Khoa Học News