Phát hiện "quái vật" 500 triệu tuổi thở bằng chân, phủ "vàng của kẻ ngốc"

Được thiên nhiên phủ một hợp chất đặc biệt gọi là vàng của kẻ ngốc, 2 hóa thạch của bọ ba thùy (trilobites) đã thành vàng thật đối với giới cổ sinh vật học bởi độ toàn vẹn đáng ngạc nhiên.

Nghiên cứu dẫn đầu bởi tiến sĩ Jin-Bo Hou từ Khoa Trái Đất và hành tinh thuộc Đại học California ở Riverside (Mỹ), đã phân tích hóa thạch của 2 loài bọ ba thùyOlenoides serratus và Triathrus eatoni, lần lượt sống cách đây 500 và 450 triệu năm trước.


Một trong 2 hóa thạch phủ "vàng của kẻ ngốc" - (Ảnh: ĐẠI HỌC CALIFORNIA Ở RIVESIDE)

Theo Sci-News, những sinh vật này đã bị mắc kẹt trong "vàng của kẻ ngốc" nung chảy. "Vàng của kẻ ngốc", tức pyrit, được các nhà cổ sinh vật học coi là quý hơn vàng thật, bởi tạo ra một lớp áo giáp kim loại cực kỳ bền vững, giúp giữ hoàn hảo các cấu trúc tinh vi của sinh vật. Pyrit thực ra là sắt disunfua (FeS2), ánh kim màu vàng đồng nhiều sắc độ nên có thể bị lầm lẫn với vàng, nên mới có biệt danh "vàng của kẻ ngốc", được ứng dụng song một số ngành công nghiệp.


Ảnh chụp cắt lớp các hóa thạch - (Ảnh: ĐẠI HỌC CALIFORNIA Ở RIVESIDE)

Bài công bố trên tạp chí khoa học Science Advances cho biết các nhà khoa học đã dùng máy quét CT để nghiên cứu các cấu trúc tinh vi trong 2 hóa thạch, sau đó tái hiện mô hình 3D của các sợi nằm trong các nhánh chi trên của chúng. Họ phát hiện ra rằng máu được lọc qua các khoang nhờ các cấu trúc mỏng manh này, lấy oxy trên đường di chuyển của nó. Nói cách khác, sinh vật này đã thở bằng... chân trước.

Điều này đã từng là một mối nghi ngờ trong giới cổ sinh vật học, tuy nhiên các nhà khoa học vẫn nghi ngờ khả năng của các đường ống quá nhỏ - chỉ 10-30 micromet này. Vị trí ở chân cũng tăng nguy cơ bị tắc nghẽn bởi các chất lắng đọng. Theo các tác giả, lý do sinh vật này tiến hóa chức năng thở ở một vị trí bất thường như vậy vẫn là câu hỏi mở.

Bọ ba thùy là một lớp sinh vật cổ đại xuất hiện trên Trái đất khoảng 540 triệu năm trước, tuyệt chủng vào khoảng 250 triệu năm trước. Nó nằm trong lớp sinh vật được sinh ra từ cuộc bùng nổ sinh học kỷ Cambri, giai đoạn mà sự sống Trái đất bất ngờ trở nên dồi dào và đa dạng, với những bước nhảy vọt tiến hóa ngoạn mục.

TIN CŨ HƠN
Bí ẩn xác ướp mèo lạ nghìn năm lạ nhất thế giới: Có 3 đuôi, 5 chân

Bí ẩn xác ướp mèo lạ nghìn năm lạ nhất thế giới: Có 3 đuôi, 5 chân

Thông qua chụp CT, các chuyên gia tại Viện nghiên cứu khảo cổ dự phòng quốc gia Pháp (INRAP) đã phát hiện xác ướp mèo lạ nhất thế giới.

Đăng ngày: 18/01/2026
Loài vượn khổng lồ ở Đông Nam Á thời tiền sử

Loài vượn khổng lồ ở Đông Nam Á thời tiền sử

Gigantopithecus blacki, vượn khổng lồ sống cách đây 9 triệu năm, cao 3 mét và nặng 6 tạ, được coi là loài linh trưởng lớn nhất từng tồn tại trên Trái Đất.

Đăng ngày: 14/01/2026
Phát hiện mới về cái nôi của nền toán học nhân loại

Phát hiện mới về cái nôi của nền toán học nhân loại

Các nhà khoa học Bỉ cho biết họ vừa giải mã được những dấu tích khắc trên đốt xương Ishango được một nhà địa chất học người Bỉ phát hiện ở châu Phi cách đây nửa thế kỷ.

Đăng ngày: 10/01/2026
Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Phát hiện “kẹo cao su cổ đại” 8.000 năm tuổi

Các nhà nhân chủng học New Zealand vừa phát hiện ra những bằng chứng cho thấy người cổ đại đã sử dụng một loại "kẹo cao su" tự nhiên để chế tạo ra keo dùng cho săn bắn.

Đăng ngày: 03/01/2026
Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh

Tìm thấy hóa thạch hà mã cổ đại được mệnh danh "máy hút bụi"

Các nhà khoa học mới tìm thấy hóa thạch của loài mà hã sống cách đây khoảng 23 triệu năm đã từng sử dụng chiếc mõm đặc biệt như cái máy hút bụi.

Đăng ngày: 03/01/2026
9 khám phá khảo cổ đang

9 khám phá khảo cổ đang "đi đường quyền" với khoa học, đến giờ vẫn chưa ai giải thích được

Trái đất ra đời từ 4,5 tỉ năm trước. Với lịch sử lâu đời như vậy, có rất nhiều bí ẩn trong quá khứ mà đến giờ chúng ta vẫn chưa thể tìm ra.

Đăng ngày: 02/01/2026
Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Dấu vết mộ cổ chứng minh Chúa Jesus từng có vợ và con trai

Mới đây, các nhà khảo cổ học đã phát hiện ra điều mới lạ trong khu mộ chúa Jesus tại Jerusalem. Kết quả nghiên cứu hé lộ răng Chúa Jesus từng có vợ và một người con trai có tên là Judah.

Đăng ngày: 02/01/2026
Khoa Học News