Phát hiện sinh vật "tiến hóa ngược"

Khi nhắc tới tiến hóa, người ta vẫn luôn tin rằng đây là quá trình bạn không thể đi giật lùi. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới phát hiện tiến hóa không phải luôn luôn là quá trình tiến về phía trước, theo một hướng.

Hai nhà khoa học đến từ trường Đại học Michigan (Mỹ) đã khám phá ra trường hợp sinh vật “tiến hóa ngược” khi tiến hành nghiên cứu gene của một loại mạt bụi nhà phổ biến.

Theo nhóm nghiên cứu, các con mạt bụi nhà sống dựa vào đệm, ghế sofa và thảm ngay cả trong những căn nhà sạch sẽ nhất. Chúng là sản phẩm tiến hóa từ các ký sinh trùng vốn cũng là hậu duệ của những sinh vật sống tự do cách đây hàng triệu năm.


Mạt bụi nhà là sinh vật “tiến hóa ngược”, do từ bỏ lối sống ký sinh để
trở về với kiểu sống tự do như tổ tiên xa xưa của chúng. (Ảnh: Daily Mail)

“Tất cả các phân tích của chúng tôi đều cho thấy, những con mạt bụi nhà đã từ bỏ lối sống ký sinh để chuyển thành sinh vật sống tự do như tổ tiên xa xưa của chúng, rồi thích nghi với nhiều môi trường sống, kể cả nơi cư trú của con người”, trích báo cáo nghiên cứu của hai nhà khoa học Pavel Klimov và Barry O'Connor.

Loài mạt bụi nhà là động vật thuộc lớp nhện, họ Pyroglyphidae. Chúng cũng có 8 chân như nhện và nằm trong số các sinh vật đa dạng nhất trên Trái đất.

Mạt bụi nhà là nguyên nhân gây các triệu chứng dị ứng phổ biến nhất ở người, ảnh hưởng đến khoảng 1,2 tỷ người trên toàn thế giới.

Bất chấp tác động rất lớn đến sức khỏe con người, giới khoa học vẫn chưa biết nhiều về các mối quan hệ tiến hóa giữa những sinh vật có kích thước bằng hạt bụi này.

Theo Klimov và O'Connor, hiện đã có 62 giả thuyết khác nhau được công bố về nguồn gốc của các con mạt bụi nhà sống tự do hiện nay. Trong nghiên cứu của mình, Klimov và O'Connor đã đánh giá lại kỹ lưỡng tất cả các giả thuyết xem liệu mạt bụi nhà tiến hóa từ một loài tổ tiên sống tự do hay từ ký sinh trùng - sinh vật sống dựa vào vật chủ và gây hại cho “ân nhân” nuôi sống mình.

Hai nhà khoa học đã sử dụng phương pháp giải trình tự ADN quy mô lớn, xây dựng các cây tiến hóa chi tiết và phân tích kiểm tra các giả thuyết. Kết quả thu được rất đáng kinh ngạc vì nó đi ngược lại quan điểm cố hữu rằng, các ký sinh trùng chuyên biệt cao không thể quay trở về với lối sống sống tự do của tổ tiên chúng.

TIN CŨ HƠN
Loài hoa tuyệt đẹp, nhưng có thể giết người trong tích tắc

Loài hoa tuyệt đẹp, nhưng có thể giết người trong tích tắc

Sở hữu vẻ đẹp nổi bật và thu hút nhưng loài hoa bao tay chồn (Foxglove) lại có thể giết người trong chớp mắt với độc tính cao

Đăng ngày: 03/03/2026
14 cây có tuổi thọ lâu đời hơn cả nền văn minh nhân loại

14 cây có tuổi thọ lâu đời hơn cả nền văn minh nhân loại

Nhiều cây cổ thụ có tuổi thọ lâu đời hơn cả nền văn minh loài người, sống sót sau nhiều biến đổi địa chất và khí hậu trên Trái Đất.

Đăng ngày: 01/03/2026
3 loài trúc

3 loài trúc "kỳ lạ" có nguy cơ tuyệt chủng ở Việt Nam

Trúc là một loài cây rất thân quen trong đời sống người Việt và mang tính biểu tượng cao. Nhiều đồ vật có niên đại hàng trăm năm được mô phỏng từ hình tượng cây trúc hoá long.

Đăng ngày: 28/02/2026
Loại đào

Loại đào "tiến vua" có gì đặc biệt mà có giá bán tới hàng chục, hàng trăm triệu đồng?

Đào Thất thốn là một loại đào cảnh cổ, hiếm và có sức sống rất mãnh liệt. Cây có dáng lùn, lá to, dài, có màu xanh đậm, từ gốc đến cành đều sùi phồng, nổi những u, mấu xù xì tạo nên vẻ cổ kính, phong trần.

Đăng ngày: 08/02/2026
Cách chọn mua cây quất đẹp, bền, nhiều tài lộc đón Tết

Cách chọn mua cây quất đẹp, bền, nhiều tài lộc đón Tết

Chơi quất ngày tết là nét truyền thống của dân việt trong ngày tết, là biểu tượng của sự sung túc, thành đạt trong năm mới.

Đăng ngày: 08/02/2026
Những loài ký sinh kinh dị trên cơ thể người

Những loài ký sinh kinh dị trên cơ thể người

Cơ thể người là một mảnh đất màu mỡ cho các loài “quái vật” kinh dị ký sinh. Chúng ăn, ở, sinh sôi nảy nở và sau đó quay lại làm hại chúng ta.

Đăng ngày: 06/02/2026
12 loại nấm độc nguy hiểm nhất thế giới

12 loại nấm độc nguy hiểm nhất thế giới

Nếu ăn phải một số loại nấm độc như nấm đôi cánh thiên thần hoặc nấm mũ đầu lâu, con người sẽ bị tổn thương gan, thận, hệ thần kinh, dẫn đến tử vong.

Đăng ngày: 30/01/2026
Khoa Học News