Phát hiện sinh vật "tiến hóa ngược"

Khi nhắc tới tiến hóa, người ta vẫn luôn tin rằng đây là quá trình bạn không thể đi giật lùi. Tuy nhiên, một nghiên cứu mới phát hiện tiến hóa không phải luôn luôn là quá trình tiến về phía trước, theo một hướng.

Hai nhà khoa học đến từ trường Đại học Michigan (Mỹ) đã khám phá ra trường hợp sinh vật “tiến hóa ngược” khi tiến hành nghiên cứu gene của một loại mạt bụi nhà phổ biến.

Theo nhóm nghiên cứu, các con mạt bụi nhà sống dựa vào đệm, ghế sofa và thảm ngay cả trong những căn nhà sạch sẽ nhất. Chúng là sản phẩm tiến hóa từ các ký sinh trùng vốn cũng là hậu duệ của những sinh vật sống tự do cách đây hàng triệu năm.


Mạt bụi nhà là sinh vật “tiến hóa ngược”, do từ bỏ lối sống ký sinh để
trở về với kiểu sống tự do như tổ tiên xa xưa của chúng. (Ảnh: Daily Mail)

“Tất cả các phân tích của chúng tôi đều cho thấy, những con mạt bụi nhà đã từ bỏ lối sống ký sinh để chuyển thành sinh vật sống tự do như tổ tiên xa xưa của chúng, rồi thích nghi với nhiều môi trường sống, kể cả nơi cư trú của con người”, trích báo cáo nghiên cứu của hai nhà khoa học Pavel Klimov và Barry O'Connor.

Loài mạt bụi nhà là động vật thuộc lớp nhện, họ Pyroglyphidae. Chúng cũng có 8 chân như nhện và nằm trong số các sinh vật đa dạng nhất trên Trái đất.

Mạt bụi nhà là nguyên nhân gây các triệu chứng dị ứng phổ biến nhất ở người, ảnh hưởng đến khoảng 1,2 tỷ người trên toàn thế giới.

Bất chấp tác động rất lớn đến sức khỏe con người, giới khoa học vẫn chưa biết nhiều về các mối quan hệ tiến hóa giữa những sinh vật có kích thước bằng hạt bụi này.

Theo Klimov và O'Connor, hiện đã có 62 giả thuyết khác nhau được công bố về nguồn gốc của các con mạt bụi nhà sống tự do hiện nay. Trong nghiên cứu của mình, Klimov và O'Connor đã đánh giá lại kỹ lưỡng tất cả các giả thuyết xem liệu mạt bụi nhà tiến hóa từ một loài tổ tiên sống tự do hay từ ký sinh trùng - sinh vật sống dựa vào vật chủ và gây hại cho “ân nhân” nuôi sống mình.

Hai nhà khoa học đã sử dụng phương pháp giải trình tự ADN quy mô lớn, xây dựng các cây tiến hóa chi tiết và phân tích kiểm tra các giả thuyết. Kết quả thu được rất đáng kinh ngạc vì nó đi ngược lại quan điểm cố hữu rằng, các ký sinh trùng chuyên biệt cao không thể quay trở về với lối sống sống tự do của tổ tiên chúng.

TIN CŨ HƠN
Hàng loạt cây cảnh chứa chất độc chết người

Hàng loạt cây cảnh chứa chất độc chết người

Các nhà sinh học cảnh báo trong số cây cảnh trồng trong nhà có nhiều loại cây chứa độc tố gây chết người nếu ăn phải.

Đăng ngày: 23/03/2026
13 loài hoa hiếm và đẹp nhất thế giới

13 loài hoa hiếm và đẹp nhất thế giới

Vượt qua 270.000 "ứng cử viên", 13 loài hoa dưới đây không chỉ khiến bạn ngất ngây bởi vẻ đẹp của nó mà còn ngạc nhiên bởi đây đều là những loài hoa vô cùng hiếm gặp.

Đăng ngày: 19/03/2026
Top 10 loại nấm quý hiếm nhất ở Việt Nam

Top 10 loại nấm quý hiếm nhất ở Việt Nam

Hiện nay các loại nấm là món ăn ưa thích của nhiều người. Không chỉ có giá trị dinh dưỡng cao chúng còn là nguyên liệu để chế biến những món ăn hấp dẫn.

Đăng ngày: 16/03/2026
8 loại ký sinh trùng có nguy cơ lẩn trốn trong thức ăn bạn ăn hàng ngày

8 loại ký sinh trùng có nguy cơ lẩn trốn trong thức ăn bạn ăn hàng ngày

Nếu không cẩn thận, bạn hoàn toàn có thể ăn phải những ký sinh trùng này mà không hề hay biết.

Đăng ngày: 14/03/2026
Các loài muỗi

Các loài muỗi "kinh dị" không thèm hút máu người

Muỗi tuyết, muỗi nước, muỗi vằn Midge... là những loài muỗi không hút máu người nhưng rất hay bị con người "tàn sát".

Đăng ngày: 07/03/2026
Những loài nấm kỳ lạ nhất thế giới

Những loài nấm kỳ lạ nhất thế giới

Nấm lỗ chó có hình thù như bạch tuộc, nấm phát ánh sáng xanh trong bóng tối hay nấm răng chảy máu là những loài nấm kỳ dị trên thế giới.

Đăng ngày: 06/03/2026
Bí ẩn hoa tre

Bí ẩn hoa tre "trăm năm nở hoa một lần" không phải ai cũng biết

Tre có hoa thậm chí còn kết quả - nhưng không phải ai cũng có cơ hội được chiêm ngưỡng loài hoa "trăm năm có một" này.

Đăng ngày: 05/03/2026
Khoa Học News