Phát hiện vai trò của các dòng hải lưu trong hiện tượng thềm băng tan chảy

Một nghiên cứu mới đăng tải trên tạp chí Nature Communications phát hiện rằng các dòng hải lưu di chuyển theo mô hình quanh co có vai trò lớn dẫn tới hiện tượng các thềm băng tan chảy ở Nam Cực. Hiện tượng này có thể khiến mực nước biển dâng cao đáng kể.

Trong nghiên cứu, các nhà khoa học nhận thấy sự tương tác giữa dòng hải lưu uốn khúc và đáy đại dương dẫn đến vận tốc nước tăng lên, vận chuyển nước ấm đến độ sâu nông hơn. Nước biển ấm sau đó tác động tới các tảng băng và khiến chúng tan chảy nhanh hơn. Trước nghiên cứu này, hầu hết mọi người đều cho rằng nguyên nhân chính khiến thềm băng tan chảy là do gió thổi qua Nam Đại Dương.


Băng trôi tại Vịnh Chiriguano, quần đảo Nam Shetland, Nam Cực. (Ảnh: AFP/TTXVN).

Nghiên cứu tập trung vào hai thềm băng ở Nam Cực có tên là Pine Island và Thwaites. Những thềm băng này đang thay đổi rất nhanh và đặc biệt dễ bị tổn thương trước sự nóng lên của nước biển.

Chúng hoạt động giống như những rào cản lớn, ngăn các dòng sông băng phía sau chảy ra đại dương. Do vậy, nếu những thềm băng này tan chảy và sụp đổ, mực nước biển toàn cầu có nguy cơ dâng cao, gây ra những thách thức đối với cộng đồng dân cư sống gần bờ biển.

Trong nghiên cứu trên, các nhà khoa học tìm hiểu một lớp nước ấm nằm bên dưới bề mặt nước lạnh giá và gọi lớp nước này là "Nước sâu tuần hoàn biến đổi". Ông Taewook Park, một trong những thành viên của nhóm nghiên cứu, giải thích rằng cường độ và đường đi của dòng hải lưu xung quanh thềm băng chi phối trực tiếp lượng nước ấm chảy vào và điều này ảnh hưởng đến tốc độ tan chảy của các thềm băng.

Cho đến nay, người ta vẫn cho rằng những cơn gió hướng Tây phía Bắc biển Amundsen đã đẩy các dòng hải lưu dọc theo thềm băng và mang nước ấm hơn về phía các thềm băng. Điều này được cho là diễn ra thường xuyên hơn trong hiện tượng El Niño. Tuy nhiên, nghiên cứu mới trên lại đối nghịch với lập luận này.

Nghiên cứu trên đưa ra cách tiếp cận mới về nguyên nhân khiến các thềm băng ở Nam Cực tan chảy, qua đó nhấn mạnh đến vai trò lớn hơn của dòng hải lưu so với những nhận định trước đây. Với thông tin mới này, các nhà khoa học sẽ cần đánh giá lại tác động của gió đến tình trạng biến mất băng ở Nam Cực, qua đó có thể thay đổi các dự đoán về tương lai.

Nghiên cứu do các nhà khoa học thuộc Viện nghiên cứu địa cực Hàn Quốc của Đại học Hokkaido của Nhật Bản và Đại học quốc gia Seoul, tiến hành.

TIN CŨ HƠN
Làm mát không cần điện: Phương pháp lý tưởng để kiểm soát khí hậu?

Làm mát không cần điện: Phương pháp lý tưởng để kiểm soát khí hậu?

Trong bối cảnh thế giới đang "đau đầu" với tình trạng ấm lên toàn cầu, thì công nghệ làm mát không phát thải carbon, không tiêu thụ điện, nhiều khả năng sẽ là một bước tiến đột phá.

Đăng ngày: 01/02/2026
Hồ nước đặc biệt nằm lưng chừng giữa trời và vực biển

Hồ nước đặc biệt nằm lưng chừng giữa trời và vực biển

Nằm chênh vênh tại vách đá dựng đứng trên mặt nước biển, hồ Leitisvatn trở thành điểm đáng tham quan nhất tại quần đảo Faroe.

Đăng ngày: 30/01/2026
Hòn đảo Đầu lâu bí ẩn: Nơi du khách chỉ được ngắm chứ không thể đặt chân đến

Hòn đảo Đầu lâu bí ẩn: Nơi du khách chỉ được ngắm chứ không thể đặt chân đến

Nằm cách bờ biển Victoria gồ ghề, hòn đảo kỳ lạ này vẫn là một bí ẩn cho đến tận bây giờ.

Đăng ngày: 25/01/2026
Nắng nóng tan chảy mái nhà, hàng chục thành phố Trung Quốc báo động khẩn

Nắng nóng tan chảy mái nhà, hàng chục thành phố Trung Quốc báo động khẩn

Hàng chục thành phố của Trung Quốc đang hứng chịu nắng nóng thiêu đốt khi nhiệt độ cực điểm làm tan chảy mái nhà và biến dạng các con đường.

Đăng ngày: 23/01/2026
Động đất là gì? Động đất được hình thành như thế nào?

Động đất là gì? Động đất được hình thành như thế nào?

Động đất là hiện tượng rung động đột ngột của vỏ Trái đất, mạnh hay yếu tuỳ từng trận (xác định bằng độ Richter).

Đăng ngày: 19/01/2026
Phân biệt rét đậm, rét hại, rét ẩm, rét khô: Kiểu rét nào

Phân biệt rét đậm, rét hại, rét ẩm, rét khô: Kiểu rét nào "đáng sợ" nhất?

Chúng ta thường nghe các thuật ngữ rét đậm, rét hại... trong các bảng tin dự báo thời tiết, tuy nhiên không phải ai cũng phân biệt được các kiểu rét này.

Đăng ngày: 15/01/2026
Sấm sét là gì? Tại sao có sấm sét?

Sấm sét là gì? Tại sao có sấm sét?

Một hiện tượng thiên nhiên đặc biệt phổ biến xảy ra ở khắp mọi nơi trên trái đất của chúng ta, đó là sấm sét. Nó là một luồng điện cực mạnh và sẵn sàng phá hủy mọi thứ mà nó phóng xuống.

Đăng ngày: 15/01/2026
Khoa Học News