Phép tính để tiết kiệm tiền mua rượu và những ứng dụng to lớn vào khoa học

Mặc dù phép tính của Kepler chỉ nhằm mục đích giảm giá thành của một thùng rượu, nhưng sau này, các nhà toán học đã dựa trên thành tựu của ông để tối đa hóa hiệu quả của mọi thứ.

Nhà thiên văn học người Đức Johannes Kepler (1571 - 1630) nổi tiếng với định luật chuyển động của các hành tinh khi chứng minh rằng các hành tinh trong Hệ Mặt trời của chúng ta quay quanh Mặt Trời theo hình elip. Tuy nhiên, trước khi đến với thiên văn học, ông đã là một nhà toán học tài ba. Có lần, ông đã viết cả một cuốn sách về cách tính gần đúng thể tích của một thùng rượu sau khi bị thương gia ép giá.

Phép tính để tiết kiệm tiền mua rượu và những ứng dụng to lớn vào khoa học
Johannes Kepler. (Ảnh: Wiki).

Chuyện kể rằng Kepler đã đặt một thùng rượu cho đám cưới thứ 2 của mình ở thị trấn Linz tươi đẹp tại nước Áo. Nhưng khi đến lúc thanh toán tiền, một cuộc tranh cãi đã nổ ra. Kepler không tán thành phương pháp mà người buôn rượu sử dụng để định giá thùng rượu. Điều đáng nói là thương gia kia cũng khăng khăng tự nhận rằng phương pháp của mình là đúng, vì đây đã là phong tục từ lâu trong giới buôn rượu.

Loading...

Cách thức của phương pháp này đó là đặt thùng rượu nằm nghiêng, rồi chọc một thanh dài qua một lỗ ở giữa thùng cho đến khi nó chạm vào góc đối diện. Sau khi que được lấy ra, tiền của thùng rượu được tính dựa theo tỷ lệ bị ướt của que.

Kepler nhanh chóng nhận ra điểm thiếu sót của phương pháp. Ông khẳng định rằng giá của cùng một lượng rượu sẽ thay đổi theo kích thước của thùng. "Một chiếc thùng dài và mỏng sẽ có giá thấp hơn một chiếc thùng ngắn và mập", Kepler lập luận.

Mặc dù sau đó vẫn trả tiền cho thùng rượu, nhưng Kepler bị ám ảnh bởi phương pháp nêu trên, và không thể loại bỏ câu hỏi làm thế nào để xây dựng một phép toán chính xác để người mua rượu có thể trả đúng số tiền cho thùng rượu mà họ mong muốn.

Phép tính để tiết kiệm tiền mua rượu và những ứng dụng to lớn vào khoa học
Kepler phát minh ra tích phân để tiết kiệm tiền mua rượu.

Sau nhiều tháng trời trằn trọc suy nghĩ, Kepler đã cho ra một phương pháp mới. Phương pháp này có thể tính toán được thể tích của một thùng rượu cong, bằng cách tưởng tượng như nó là một hình trụ phẳng, hay đồng nhất đường tròn với một đa giác đều vô hạn. Nhờ đó, ông tính được diện tích hình tròn bằng cách lấy tổng vô hạn diện tích các tam giác vô cùng bé có đáy là cạnh đa giác đều, và đỉnh là tâm hình tròn.

Phương pháp này được đưa vào một luận văn toán học quan trọng có tên là "Nova stereometria doliorum vinariorum", với nội dung chính nói về việc đo thể tích của các vật chứa như thùng rượu vang, được Kepler xuất bản năm 1615. Đây được coi là văn bản nền tảng của phép tính tích phân sau này.

Mặc dù lúc bấy giờ, phép tính của Kepler chỉ nhằm mục đích giảm giá thành của một thùng rượu, nhưng sau này, các nhà toán học đã dựa trên con số để tối đa hóa hiệu quả của mọi thứ. Điển hình như nhà toán học Brook Taylor đã ứng dụng phép toán để tính ra liều lượng phù hợp của thuốc điều trị ung thư, nhằm mang lại phản ứng hiệu quả nhất, hay lượng nhiên liệu mà một chiếc Boeing 747 cần mang theo để bay suốt chặng đường dài sao cho không bị quá tải.

Từ khóa liên quan:
Loading...
TIN CŨ HƠN
Loại thuốc nhuộm màu tím kỳ lạ

Loại thuốc nhuộm màu tím kỳ lạ "đắt hơn vàng" từ ốc biển

Một người đam mê lịch sử người Tunisia đã cố gắng tái tạo làm thuốc nhuộm từ ốc biển từng chỉ dùng cho các thành viên hoàng gia cổ đại, giới thượng lưu.

Đăng ngày: 11/02/2022
Những điều thú vị về trang phục thi trượt băng

Những điều thú vị về trang phục thi trượt băng

Chúng vừa phải có sự sang trọng lại vừa phải có khả năng chịu được lực vặn và lật mạnh trên mặt băng.

Đăng ngày: 11/02/2022
Quốc gia duy nhất trên thế giới sở hữu tới 3 thủ đô

Quốc gia duy nhất trên thế giới sở hữu tới 3 thủ đô

Không ai ngờ đất nước này có tới 3 thủ đô chính thức.

Đăng ngày: 11/02/2022
Giải mã trận sóng thần bí ẩn lan khắp thế giới

Giải mã trận sóng thần bí ẩn lan khắp thế giới

Một trận động đất mạnh 8,2 độ richter kéo theo sóng thần lan rộng khắp thế giới hồi năm ngoái khiến giới khoa học bất ngờ.

Đăng ngày: 11/02/2022
Tảng đá to như núi dưới biển Nhật Bản có thể là

Tảng đá to như núi dưới biển Nhật Bản có thể là "thỏi nam châm" hút động đất

Pluton hoạt động như nam châm hay cột thu lôi “hút” các trận động đất trong khu vực.

Đăng ngày: 10/02/2022
Thụy Điển

Thụy Điển "niêm phong" chất thải hạt nhân trong 100.000 năm

Chính phủ Thụy Điển hôm 27/1 tiết lệ kế hoạch xây dựng một kho chứa dưới lòng đất để lưu trữ chất thải hạt nhân đã qua sử dụng.

Đăng ngày: 10/02/2022
Điều đặc biệt trong cốc bia màu xanh lam độc nhất vô nhị

Điều đặc biệt trong cốc bia màu xanh lam độc nhất vô nhị

Một nhà sản xuất bia ở Pháp đã sử dụng nguyên liệu đặc biệt có sắc tố tự nhiên biến bia thành màu xanh lam.

Đăng ngày: 10/02/2022
Tiêu điểm
Khoa Học News