Khoa Học News

Phôi thai mạng vũ trụ - internet trên không gian

Thí nghiệm công nghệ này được đặt tên khoa học là Disruption-Tolerant Networking (DTN).

Trong tương lai, đây có thể sẽ là cách mà các Trung tâm dùng để liên lạc với các nhà du hành trên Sao Hỏa.

Công nghệ DTN cho phép các nhà khoa học có thêm các sự lựa chọn khi cần truyền gửi dữ liệu qua những khoảng cách siêu xa: từ hành tinh này đến hành tinh khác, từ các phi thuyền đến các phương tiện thăm dò và từ các phương tiện thăm dò đến trái đất hoặc các trạm không gian.

Cơ quan Vũ trụ Châu Âu (ESA) và Nasa đã tiến hành kiểm chứng thí nghiệm trên hồi cuối tháng 10/2012. Đoàn thám hiểm ISS 33, dẫn đầu bởi nhà du hành Sunita Williams đã thành công khi sử dụng một laptop với phần mềm DTN để điều khiển một robot thăm dò ở Đức.

Công nghệ DTN cũng giống như mạng internet trên Trái Đất nhưng có thể khả năng chờ lâu hơn và khả năng xuyên thủng cao hơn khi phải đối mặt với những cản trở trong việc dẫn truyền dữ liệu qua lại giữa các hành tinh, các vệ tinh, các khoảng không không gian và phi thuyền.

Các “vật cản” ở đây có thể do bão mặt trời hoặc khi phi thuyền bị khuất sau các hành tinh.

“Công nghệ DTN dùng để kết nối tầm xa vì mạng internet thông thường sẽ không cho phép chờ đợi khi có gian đoạn trong quá trình truyền dẫn dữ liệu đến và đi dù chỉ một phút". Nhà khoa học Kim Nergaard nói với BBC.

Ý tưởng về mạng DTN được đưa ra lần đầu tiên các đây cả thập kỷ bởi Vint Cerf. Ông cũng chính là người đã phát minh ra mạng Internet trên Trái Đất, góp phần đưa nhân loại bước sang một thời đại mới: thời đại công nghệ thông tin phát triển như vũ bão.

Công nghệ DTN được thử nghiệm lần đầu vào tháng 11/2008 khi Nasa đã chuyển thành công một hình ảnh từ một phi thuyền cách Trái Đất 20 triệu dặm bằng hệ thống kết nối dựa trên nền tảng mạng DTN.

Mạng không gian

Hệ thồng sử dụng một mạng làm việc với các điểm đốt mấu kết nối (nodes - connection points) nhằm đối phó với tình trạng gián đoạn. Nếu xảy ra lỗi gián đoạn, dữ liệu sẽ được lưa tại các điểm mấu kết nối này cho đến khi đường truyền thông trở lại và dữ liệu được tiếp tục truyền sang các đốt khác.

Những “trạm lưu giữ và trung chuyển” kiểu này đảm bảo cho dữ liệu được bảo toàn và dần dần chuyển chúng đến nơi cần đến.

“Với mạng internet trên mặt đất, nếu có bị ngừng kết nối ở bất cứ cung đoạn nào hệ thống sẽ chuyển lại dữ liệu về điểm đầu tiên hoặc bạn sẽ mất toàn bộ dữ liệu”. Ông Nergaard nói thêm.

Gần đây, để liên lạc với tàu Curiosity, phương tiện thăm dò sau cùng hoạt động ở miệng núi lửa Gale trên Red Planet vào ngày 6/8/2012, các nhà khoa học Nasa và Esa đã sử dụng công nghệ kết nỗi dẫn truyền từng đoạn này.

“Thông thường, một phương tiện thăm do trên bề mặt Sao Hỏa được điều khiển trực tiếp tự trái đất hoặc trong một vài trường hợp khác là từ phi thuyền trong quỹ đạo Sao Hỏa bằng cách sử dụng dữ liệu vệ tinh nhưng như vẫn được thực hiện theo cách kết nối dẫn truyền từng đoạn đơn", Ông Nergaard giải thích.

“Đây chưa phải là một mạng lưới hoàn thiện khép kín. Có rất nhiều các phương tiện thăm dò trên bề mặt Sao Hỏa và rất nhiều các phi truyền trong quỹ đạo sao hỏa những chúng vẫn hoạt động như những cá thể riêng lẻ. Ý tưởng trong tương lai là tất cả các phương tiện thăm dò và các phi thuyền trong quỹ đạo Sao Hỏa sẽ hoạt động nhịp nhàng trong một mạng lưới và chúng ta có thể chuyển các thông điệp và dữ liệu đến chúng dễ dàng như thao tác trên mạng Internet ở Trái Đất. Việc kết nối này sẽ vẫn sử dụng sóng radio nhưng ở một tần số khác cho phép kết nối dữ liệu ở cấp cao hơn". Ông Nergaard nói thêm.

Nhà khoa học Badri Younes thuộc Nasa cho biết thử nghiệm cuối cùng thành công đã chứng minh tính khả thi của việc triển khai một nền tảng kết nối mới cho phép điểu khiển các robot hoạt động thăm dò bề mặt từ các phi thuyền không gian và nhận lại các tin hiệu, hình ảnh và dữ liệu phản hồi từ các robot. Khi công nghệ DTN được hoàn thiện, đó sẽ là một bước tiến lớn phục vụ cho quá trình thăm dò, nghiên cứu và chinh phục không gian của con người.

TIN CŨ HƠN
Hành tinh "siêu Trái Đất" có thể chứa sự sống

Hành tinh "siêu Trái Đất" có thể chứa sự sống

Một ngoại hành tinh ở cách 111 năm ánh sáng có thể là phiên bản lớn của Trái Đất với những điều kiện phù hợp cho sự sống.

Đăng ngày: 10/05/2026
Những sự thật thú vị về vũ trụ có thể bạn chưa biết

Những sự thật thú vị về vũ trụ có thể bạn chưa biết

Cho tới nay, thế giới vũ trụ rộng lớn vẫn còn là chứa đựng nhiều điều bí ẩn mà khoa học hiện đại vẫn chưa khám phá hết.

Đăng ngày: 05/05/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Trái Đất và các hành tinh hàng xóm, cùng các tiểu hành tinh, hành tinh lùn, thiên thạch, sao chổi... thuộc hệ Mặt Trời (Thái Dương hệ) với Mặt Trời là trung tâm của hệ này.

Đăng ngày: 11/04/2026
Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Hệ Mặt trời (hay Thái Dương Hệ) là hệ hành tinh gồm có Mặt Trời ở trung tâm và các vật quay xung quanh.

Đăng ngày: 11/04/2026
Năm ánh sáng là gì? Một năm ánh sáng bằng bao nhiêu km?

Năm ánh sáng là gì? Một năm ánh sáng bằng bao nhiêu km?

Năm ánh sáng là đơn vị đo thông dụng ngoài vũ trụ bao la, rộng lớn. Và người ta thường nhầm lẫn nghĩ rằng đây là đơn vị đo thời gian.

Đăng ngày: 09/04/2026
12 điều kỳ thú nhất về Sao Kim

12 điều kỳ thú nhất về Sao Kim

Sao Kim, hành tinh thứ hai gần Mặt Trời là một vì tinh tú khá kỳ thú. Hãy cùng khám phá những điều kỳ lạ về một trong những người “anh em láng giềng” gần gũi nhất với Hành Tinh Xanh của chúng ta trong Hệ Mặt Trời.

Đăng ngày: 09/04/2026
Không bao giờ nhìn thấy đầy đủ Mặt Trăng từ Trái Đất

Không bao giờ nhìn thấy đầy đủ Mặt Trăng từ Trái Đất

Mặt trăng là vệ tinh tự nhiên duy nhất của Trái đất và cũng là hành tinh duy nhất mà con người đã từng đặt chân lên.

Đăng ngày: 09/04/2026
Khoa Học News