Phục dựng gương mặt người đàn ông Ai Cập cách đây 30.000 năm

Các nhà nghiên cứu sử dụng phép quang trắc học để tái tạo gương mặt của người đàn ông Ai Cập trẻ tuổi ở thung lũng sông Nile thời cổ đại.


Hai hình ảnh phục dựng của người đàn ông Ai Cập cổ đại. (Ảnh: Moacir Elias Santos & Cícero Moraes)

Hình ảnh phục dựng gương mặt của một người đàn ông sống cách đây 30.000 năm ở Ai Cập ngày nay có thể cung cấp manh mối về quá trình tiến hóa của con người. Năm 1980, các nhà khảo cổ học khai quật hài cốt của người đàn ông tại Nazlet Khater 2, di chỉ ở thung lũng sông Nile, Ai Cập. Phân tích nhân chủng học hé lộ người đàn ông trong độ tuổi 17 - 29 khi chết, cao khoảng 160cm và có tổ tiên là người châu Phi. Bộ xương này là hài cốt cổ xưa nhất của người Homo sapiens ở Ai Cập và thuộc hàng lâu đời nhất thế giới, theo một nghiên cứu công bố hôm 22/3. Tuy nhiên, các chuyên gia biết rất ít về người chết ngoại trừ anh ta được chôn cùng một chiếc rìu đá.

Hiện nay, sau hơn 40 năm, một nhóm nhà nghiên cứu Brazilian tái tạo lại gương mặt người đàn ông, sử dụng hàng chục ảnh kỹ thuật số mà họ thu thập khi xem xét hài cốt nằm trong bộ sưu tập ở Bảo tàng Ai Cập tại Cairo, Live Science hôm 3/4 đưa tin.

Theo trưởng nhóm nghiên cứu Moacir Elias Santos, nhà khảo cổ học ở bảo tàng Ciro Flamarion Cardoso tại Brazil, bộ xương bị thiếu mất xương sườn, bàn tay, một phần xương chày bên phải và trái, bàn chân. Nhưng cấu trúc chính để phục dựng gương mặt là hộp sọ vẫn được bảo quản tốt.

Một đặc điểm của hộp sọ rất nổi bật với các nhà nghiên cứu là xương hàm và khác biệt với xương hàm hiện đại. Hộp sọ cũng bị thiếu một phần, nhưng nhóm nghiên cứu sao chép và mô phỏng lại, sử dụng nửa bên kia của hộp sọ và dữ liệu từ bản chụp cắt lớp vi tính từ người hiến tặng. Nhìn chung, hộp sọ có cấu trúc hiện đại, nhưng vẫn có những đặc điểm cổ xưa như xương hàm vạm vỡ hơn nam giới thời nay, theo đồng tác giả nghiên cứu Cícero Moraes, chuyên gia đồ họa Brazil.

Bằng cách xâu chuỗi hình ảnh trong quá trình kỹ thuật số mang tên phép quang trắc, nhóm nghiên cứu tạo ra hai mô hình 3D ảo của người đàn ông. Mô hình đầu tiên là ảnh đen trắng với đôi mắt đang nhắm trong khi mô hình thứ hai mang hơi hướng nghệ thuật hơn với hình ảnh người đàn ông trẻ với mái tóc sẫm màu rối bù và bộ râu cắt tỉa gọn.

"Những gì chúng tôi làm là ước đoán gương mặt với dữ liệu thống kê sẵn có và kết quả là một cấu trúc rất đơn giản. Tuy nhiên, nhân tính hóa gương mặt cá nhân luôn quan trọng, thông qua bổ sung mái tóc, màu da, giúp thôi thúc mong muốn nghiên cứu nhiều hơn về chủ thể", Moraes chia sẻ.

Nhóm nghiên cứu hy vọng hình ảnh của người đàn ông cổ đại sẽ giúp các nhà khảo cổ hiểu rõ hơn con người tiến hóa như thế nào theo thời gian.

TIN CŨ HƠN
Người Úc và Mỹ cổ đại đã ăn hàng tỷ con hàu trong hàng nghìn thiên niên kỷ

Người Úc và Mỹ cổ đại đã ăn hàng tỷ con hàu trong hàng nghìn thiên niên kỷ

Người Úc và Mỹ cổ đại đã ăn hàng tỷ con hàu trong hàng nghìn thiên niên kỷ

Đăng ngày: 14/04/2026
Báu vật vô song ở Ai Cập: Được

Báu vật vô song ở Ai Cập: Được "nhào nặn" từ nhiều thế giới ngoài hành tinh

Ai Cập, miền đất nổi tiếng với nhiều báu vật ngoài hành tinh được khai quật từ các lăng mộ, tiếp tục sở hữu một báu vật vô song, thứ xuyên qua 2 cái chết sao, đánh cắp vật liệu từ một thế giới khác rồi lén lút xâm nhập Hệ Mặt trời sơ khai.

Đăng ngày: 13/04/2026
Bữa tối kỳ lạ với món hầm từ thịt xác ướp bò rừng 50.000 năm tuổi

Bữa tối kỳ lạ với món hầm từ thịt xác ướp bò rừng 50.000 năm tuổi

Năm 1984, các nhà khoa học thưởng thức bữa tối kỳ lạ với món hầm làm từ thịt của bò rừng thảo nguyên đóng băng hàng chục nghìn năm trước.

Đăng ngày: 08/04/2026
Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Kim tự tháp Ai Cập được xây dựng như thế nào?

Người Aztec, người Maya và người Ai Cập cổ thuộc ba nền văn minh rất khác nhau nhưng lại cùng chung một biểu tượng: các kim tự tháp.

Đăng ngày: 08/04/2026
Hình ảnh chưa từng thấy về con thuyền đắm chất đầy châu báu San Jose

Hình ảnh chưa từng thấy về con thuyền đắm chất đầy châu báu San Jose

Quân đội Colombia vừa công bố những bức hình chưa từng thấy về xác thuyền San Jose huyền thoại, được cho là chứa lượng của cải trị giá hàng tỷ USD.

Đăng ngày: 08/04/2026
Con người bắt đầu mặc “quần áo” từ bao giờ?

Con người bắt đầu mặc “quần áo” từ bao giờ?

Theo các nhà khảo cổ học, họ tìm ra bằng chứng thời điểm sớm nhất tổ tiên loài người không “cởi truồng” là ở những khu vực khảo cổ như Gran Dolina thuộc dãy núi Atapuerca ở Tây Ban Nha, liên quan tới loài người Homo antecessor có niên đại khoảng 780.000 năm về trước.

Đăng ngày: 07/04/2026
Phát hiện xác ướp sư tử đông lạnh 28.000 năm còn nguyên ria mép

Phát hiện xác ướp sư tử đông lạnh 28.000 năm còn nguyên ria mép

Con sư tử hang động non tên Sparta trông như đang ngủ sau hàng nghìn năm nằm dưới lớp đất đóng băng vĩnh cửu ở Siberia.

Đăng ngày: 04/04/2026
Khoa Học News