Phương pháp mới cho phép chúng ta "nhìn" vật chất tối

Các nhà thiên văn học đã tìm ra cách mới để nghiên cứu quầng vật chất tối "vô hình" trong vũ trụ với độ chính xác cao.

Mặc dù chiếm tới 85% khối lượng trong vũ trụ, vật chất tối không thể được quan sát thấy trực tiếp vì chúng không tương tác với ánh sáng giống như vật chất thông thường, thứ tạo nên các ngôi sao, hành tinh và sự sống trên Trái đất. Vì vậy, để nghiên cứu vật chất tối, các nhà thiên văn học phải dựa vào tác động của lực hấp dẫn mà chúng tạo ra.


Mô phỏng hình ảnh biến dạng của thiên hà do vật chất tối. (Ảnh: James Josephides).

"Điều đó giống như việc nhìn vào một lá cờ để biết gió thổi như thế nào. Chúng ta không thể nhìn thấy gió, nhưng chuyển động của lá cờ cho thể cho biết gió thổi mạnh hay nhẹ", nghiên cứu sinh tiến sĩ Pol Gurrii từ Đại học Công nghệ Swinburne của Australia mô tả.

Trong một báo cáo mới trên tạp chí Monthly Notices của Hội Thiên văn Hoàng gia Anh, Gurrii cùng các cộng sự cho biết đã tìm ra một phương pháp mới cho phép "nhìn" gián tiếp các quầng vật chất tối với độ chính xác cao hơn gấp 10 lần so với kỹ thuật đo lực hấp dẫn tốt nhất hiện nay.

Phương pháp này tập trung vào một hiệu ứng được gọi là thấu kính hấp dẫn yếu, một đặc điểm trong thuyết tương đối rộng của Einstein, trong đó ánh sáng phát ra từ một vật thể bị lệch hướng ở một mức độ nhất định khi đi qua gần các vật thể khác do tác dụng của lực hấp dẫn.

"Vật chất tối sẽ làm biến dạng nhẹ hình ảnh của bất cứ thứ gì phía sau nó, gần giống như việc đọc báo qua đáy ly rượu", Phó giáo sư Edward Taylor, đồng tác giả của nghiên cứu, giải thích.


Đài thiên văn Siding Spring ở Australia. (Ảnh: Wikipedia).

Gurrii cùng các cộng sự đã sử dụng kính viễn vọng đường kính 2,3m tại Đài thiên văn Siding Spring ở Australia để lập bản đồ các thiên hà có thấu kính hấp dẫn.

"Chúng tôi biết các ngôi sao và khí di chuyển như thế nào bên trong các thiên hà nên có thể mô phỏng gần như chính xác thiên hà đó trông như thế nào. Bằng cách đo mức độ méo mó của hình ảnh thiên hà thực, chúng tôi có thể tính toán có bao nhiêu vật chất tối xung quanh nó", Gurri cho biết thêm.

Với cách tiếp cận mới, nhóm nghiên cứu hy vọng sẽ sớm có một bức tranh rõ ràng hơn về vị trí của vật chất tối trong vũ trụ cũng như vai trò của nó đối với sự hình thành của các thiên hà.

TIN CŨ HƠN
Dải Ngân hà là gì? Ngân hà và Thiên hà khác gì nhau?

Dải Ngân hà là gì? Ngân hà và Thiên hà khác gì nhau?

Trong bài viết này chúng ta sẽ tìm hiểu dải Ngân hà và Thiên hà, Ngân hà và Thiên hà khác nhau như thế nào? Mời các bạn cùng tham khảo.

Đăng ngày: 10/03/2026
Trái đất sẽ bị huỷ diệt vào năm 2029 hay 2036?

Trái đất sẽ bị huỷ diệt vào năm 2029 hay 2036?

Nhiều nhà nghiên cứu tin rằng một tiểu hành tinh có thể va chạm vào Trái đất vào bất cứ lúc nào. Và các số liệu thống kê cho thấy rằng một thiên thể to cỡ quả bóng đá hoàn toàn có khả năng huỷ diệt sự sống trên trái đất

Đăng ngày: 07/03/2026
Trái đất bắt đầu hình thành như thế nào?

Trái đất bắt đầu hình thành như thế nào?

Kênh truyền hình National Geographic danh tiếng mới đây đã cho công chiếu một đoạn clip ngắn diễn giải về sự hình thành Trái đất trong vũ trụ.

Đăng ngày: 06/03/2026
Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đến tuổi đi học sẽ được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta.

Đăng ngày: 06/03/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Nếu chế tạo được tàu vũ trụ di chuyển với vận tốc ánh sáng 1.080 triệu km/h, con người có thể khám phá những hành tinh xa xôi trong hệ Mặt Trời chỉ trong phút chốc.

Đăng ngày: 06/03/2026
Ngôi sao còn già hơn vũ trụ

Ngôi sao còn già hơn vũ trụ

Trong một phát hiện khiến nhiều người ngạc nhiên, ngôi sao già nhất lại có tuổi đời còn lâu hơn cả vũ trụ. Sao HD 140283, hay còn gọi là sao Methuselah, không hề xa lạ với các nhà thiên văn học Trái đất.

Đăng ngày: 04/03/2026
Hệ Mặt Trời là gì?

Hệ Mặt Trời là gì?

"Hệ Mặt Trời" (Thái Dương Hệ) là "một hệ hành tinh có Mặt Trời ở trung tâm và các thiên thể nằm trong phạm vi lực hấp dẫn của Mặt Trời".

Đăng ngày: 04/03/2026
Khoa Học News