Khoa Học News

"Quý bà ngà voi" lộ diện trong ngôi mộ 5.000 năm

Các nhà khảo cổ phát hiện chủ nhân ngôi mộ chứa đầy ngà voi và một con dao găm pha lê ở Tây Ban Nha thực chất là phụ nữ thay vì đàn ông như suy đoán ban đầu.

Khi các nhà khảo cổ học lần đầu tiên phát hiện ngôi mộ 5.000 năm ở Tây Ban Nha, họ cho rằng người chôn cất bên trong là đàn ông. Ngoài ra, ngôi mộ còn chứa một con dao găm bằng pha lê, ngà voi và nhiều đồ vật xa xỉ khác. Nhưng hiện nay, họ nhận định chủ nhân ngôi mộ là phụ nữ, theo nghiên cứu mới công bố hôm 6/7 trên tạp chí Scientific Reports.


Ngôi mộ chứa hài cốt Quý bà ngà voi. (Ảnh: Đại học Seville).

Nhóm nghiên cứu sử dụng một phương pháp mới để xác định giới tính thông qua phân tích men răng. Kỹ thuật ra đời cách đây 5 năm đáng tin cậy hơn phân tích hài cốt ở điều kiện kém. Phần lớn chi tiết về cuộc đời của "Quý bà ngà voi" vẫn là bí ẩn nhưng có một số manh mối. "Người phụ nữ được chôn một mình trong mộ với đồ tạo tác độc đáo", Leonardo Garcia Sanjuan, nhà khảo cổ học tại Đại học Seville, Tây Ban Nha, cho biết. "Điều đó chứng tỏ người này rất đặc biệt".

Ngôi mộ nằm cách Seville vài kilomet về phía tây, gần vùng ven biển phía nam Tây Ban Nha, được khai quật vào năm 2008. Ban đầu, các nhà khảo cổ học cho rằng ngôi mộ chứa hài cốt một người đàn ông trẻ dựa trên kiểm tra bộ xương bảo quản kém và một số đồ vật quý giá trong mộ bao gồm trứng đà điểu, hổ phách, ngà voi, dao găm, hé lộ cá nhân nắm giữ địa vị xã hội cao.

Kỹ thuật mới phát hiện khác biệt trong thành phần hóa học ở men răng giữa đàn ông và phụ nữ, có thể áp dụng ngay cả khi không có đầy đủ ADN. Marta Cintas-Pena, nhà khảo cổ học ở Đại học Seville, thu thập cơ sở dữ liệu về các ngôi mộ thời Đồ đồng ở 21 di chỉ khảo cổ khác nhau trên bán đảo Iberia, bao gồm Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha. Hiện nay, cơ sở dữ liệu chứa ghi chép về 1.723 cá nhân. Dựa vào đó, nhóm nghiên cứu nhận định ngôi mộ của Quý bà ngà voi rất nổi bật.

Trong khoảng 250 năm sau khi Quý bà ngà voi được chôn cất, những ngôi mộ mới được xây dựng xung quanh đó nhưng luôn nằm ngoài phạm vi 30m. Khoảng 80 năm sau cái chết của bà, người dân vẫn vào mộ và đặt thêm đồ vật thờ cúng bên trong, bao gồm con dao pha lê.

Nhóm nghiên cứu biết rất ít về cấu trúc xã hội thời người phụ nữ sống. Quý bà Ngà voi sống ở thời kỳ các pharaoh nắm quyền ở thung lũng sông Nile, Ai Cập, và xây dựng thành phố đầu tiên bên bờ sông Euphrates tại vùng Lưỡng Hà.

TIN CŨ HƠN
Đào ống nước, lộ ra "đài thiên văn" cổ xưa hơn cả kim tự tháp

Đào ống nước, lộ ra "đài thiên văn" cổ xưa hơn cả kim tự tháp

Theo Live Science, đây có thể là một trong những bằng chứng lâu đời nhất về kiến trúc công cộng được tìm thấy ở châu Âu.

Đăng ngày: 12/05/2026
Đào được tàn tích siêu quái vật cổ đại 13 tấn bị loài người khác "hạ thủ"

Đào được tàn tích siêu quái vật cổ đại 13 tấn bị loài người khác "hạ thủ"

Theo Sci-News, đó là phần còn lại của sinh vật cổ đại gọi là "voi ngà thẳng", đã tuyệt chủng 400.000 năm về trước, nhưng là vị tổ tiên gần gũi của loài voi hiện tại.

Đăng ngày: 04/05/2026
Đào được loài khủng long khổng lồ chưa từng thấy trên thế giới

Đào được loài khủng long khổng lồ chưa từng thấy trên thế giới

Một loài khủng long hoàn toàn mới được đặt tên là Meraxes gigas, nặng hơn 4 tấn, đã lộ diện ở Hệ tầng Huincul ở Las Campanas Canyon, tỉnh Neuquén - Argentina.

Đăng ngày: 03/05/2026
Lời trần tình của kẻ "khai quật mộ cổ"

Lời trần tình của kẻ "khai quật mộ cổ"

Nhà khảo cổ kể về trải nghiệm về sự nguy hiểm và thú vui của nghề đào mộ.

Đăng ngày: 03/05/2026
Trung Quốc phát hiện một kho báu lớn niên đại hơn 300 năm

Trung Quốc phát hiện một kho báu lớn niên đại hơn 300 năm

Theo ước tính của các nhà khảo cổ, giá trị của kho báu lên tới hơn 12.000 tỷ đồng.

Đăng ngày: 02/05/2026
Phát hiện kho báu nửa triệu tuổi từ loài người khác ở Ba Lan

Phát hiện kho báu nửa triệu tuổi từ loài người khác ở Ba Lan

Những đồ vật quý giá nhất của một loài người khác cùng rất nhiều xương động vật tuyệt chủng đã được khai quật từ hang động Tunel Wielki, là một kho báu vô song.

Đăng ngày: 26/04/2026
Phát hiện mới về quái thú khổng lồ và loài người đáng sợ sống song song chúng ta

Phát hiện mới về quái thú khổng lồ và loài người đáng sợ sống song song chúng ta

Một nghiên cứu mới dựa trên hài cốt của 70 cá thể thuộc về một loài quái thú khổng lồ, nặng 13 tấn, đã vén màn bí ẩn về thời kỳ 125.000 năm trước, thấp thoáng bóng hình một loài người thợ săn.

Đăng ngày: 23/04/2026
Khoa Học News