"Quý bà ngà voi" lộ diện trong ngôi mộ 5.000 năm

Các nhà khảo cổ phát hiện chủ nhân ngôi mộ chứa đầy ngà voi và một con dao găm pha lê ở Tây Ban Nha thực chất là phụ nữ thay vì đàn ông như suy đoán ban đầu.

Khi các nhà khảo cổ học lần đầu tiên phát hiện ngôi mộ 5.000 năm ở Tây Ban Nha, họ cho rằng người chôn cất bên trong là đàn ông. Ngoài ra, ngôi mộ còn chứa một con dao găm bằng pha lê, ngà voi và nhiều đồ vật xa xỉ khác. Nhưng hiện nay, họ nhận định chủ nhân ngôi mộ là phụ nữ, theo nghiên cứu mới công bố hôm 6/7 trên tạp chí Scientific Reports.


Ngôi mộ chứa hài cốt Quý bà ngà voi. (Ảnh: Đại học Seville).

Nhóm nghiên cứu sử dụng một phương pháp mới để xác định giới tính thông qua phân tích men răng. Kỹ thuật ra đời cách đây 5 năm đáng tin cậy hơn phân tích hài cốt ở điều kiện kém. Phần lớn chi tiết về cuộc đời của "Quý bà ngà voi" vẫn là bí ẩn nhưng có một số manh mối. "Người phụ nữ được chôn một mình trong mộ với đồ tạo tác độc đáo", Leonardo Garcia Sanjuan, nhà khảo cổ học tại Đại học Seville, Tây Ban Nha, cho biết. "Điều đó chứng tỏ người này rất đặc biệt".

Ngôi mộ nằm cách Seville vài kilomet về phía tây, gần vùng ven biển phía nam Tây Ban Nha, được khai quật vào năm 2008. Ban đầu, các nhà khảo cổ học cho rằng ngôi mộ chứa hài cốt một người đàn ông trẻ dựa trên kiểm tra bộ xương bảo quản kém và một số đồ vật quý giá trong mộ bao gồm trứng đà điểu, hổ phách, ngà voi, dao găm, hé lộ cá nhân nắm giữ địa vị xã hội cao.

Kỹ thuật mới phát hiện khác biệt trong thành phần hóa học ở men răng giữa đàn ông và phụ nữ, có thể áp dụng ngay cả khi không có đầy đủ ADN. Marta Cintas-Pena, nhà khảo cổ học ở Đại học Seville, thu thập cơ sở dữ liệu về các ngôi mộ thời Đồ đồng ở 21 di chỉ khảo cổ khác nhau trên bán đảo Iberia, bao gồm Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha. Hiện nay, cơ sở dữ liệu chứa ghi chép về 1.723 cá nhân. Dựa vào đó, nhóm nghiên cứu nhận định ngôi mộ của Quý bà ngà voi rất nổi bật.

Trong khoảng 250 năm sau khi Quý bà ngà voi được chôn cất, những ngôi mộ mới được xây dựng xung quanh đó nhưng luôn nằm ngoài phạm vi 30m. Khoảng 80 năm sau cái chết của bà, người dân vẫn vào mộ và đặt thêm đồ vật thờ cúng bên trong, bao gồm con dao pha lê.

Nhóm nghiên cứu biết rất ít về cấu trúc xã hội thời người phụ nữ sống. Quý bà Ngà voi sống ở thời kỳ các pharaoh nắm quyền ở thung lũng sông Nile, Ai Cập, và xây dựng thành phố đầu tiên bên bờ sông Euphrates tại vùng Lưỡng Hà.

TIN CŨ HƠN

"Ma hóa thạch" 183 triệu năm tiết lộ về "tận thế" có thể lặp lại

Những con ma hóa thạch là sinh vật như làm bằng không khí, không hề có chút tàn tích nào nhưng hình dáng được ghi lại nguyên vẹn qua những đường lõm của khối đá mà lẽ ra chúng nằm bên trong.

Đăng ngày: 15/03/2026
Trung Quốc tìm thấy tượng Phật nghìn năm mạ vàng bạc trong hang động

Trung Quốc tìm thấy tượng Phật nghìn năm mạ vàng bạc trong hang động

Các nhà khảo cổ học nhận thấy pho tượng Đại Phật Như Lai khổng lồ trong hang đá Long Môn ở Hà Nam có thể từng được mạ vàng, bạc và nạm thủy tinh màu.

Đăng ngày: 14/03/2026
Từng có chiến tranh hạt nhân vào thời cổ?

Từng có chiến tranh hạt nhân vào thời cổ?

Giả thuyết về chiến tranh hạt nhân trên sao Hỏa xuất hiện cách đây khá lâu.

Đăng ngày: 12/03/2026
Gặp điều kỳ quặc này, bạn có thể là

Gặp điều kỳ quặc này, bạn có thể là "con lai" của loài người khác

Các nhà khoa học đã phát hiện thêm một khác biệt giữa những người Homo sapiens thuần chủng và những người có liên quan đến cuộc hôn phối dị chủng với một loài người khác tận 60.000 năm trước.

Đăng ngày: 11/03/2026
Hãi hùng mộ cổ nữ ma cà rồng còn nguyên

Hãi hùng mộ cổ nữ ma cà rồng còn nguyên "phong ấn"

Một ngôi mộ ma cà rồng thế kỷ XVII-XVIII vừa được khai quật ở Ba Lan, bên trong là hài cốt nữ giới với chiếc liềm trên cổ để ngăn cô trở lại với thế giới.

Đăng ngày: 10/03/2026
Khoảnh khắc hãi hùng khi khám phá Đại kim tự tháp 4.500 năm

Khoảnh khắc hãi hùng khi khám phá Đại kim tự tháp 4.500 năm

Nhà sử học người Anh Bethany Hughes nói về “một khoảng trống lớn đáng kể” bên trong Đại kim tự tháp Giza trên kênh Channel 5 và gọi đây là “phát hiện của cả đời người”, khi được phép đến rất gần khoảng trống này.

Đăng ngày: 03/03/2026
Những điều chưa biết về khủng long

Những điều chưa biết về khủng long

Khủng long chính là 1 trong những sinh vật cổ đại nổi tiếng nhất trên Trái Đất, với vô vàn bí ẩn thú vị đang dần được khám phá đến tận ngày nay.

Đăng ngày: 02/03/2026
Khoa Học News