Rastrum - Loại bút 5 đầu kỳ lạ được tạo ra với mục đích duy nhất

Khi máy in vẫn còn chưa phổ biến, việc kẻ các dòng kẻ trên khuông nhạc thật sự là một công việc nhàm chán và tốn thời gian. Đó là lý do người ta làm ra một chiếc bút đặc biệt nhằm tiết kiệm thời gian và công sức cho việc này.

Được đặt tên là Rastrum, cây bút kỳ lạ này là một công cụ giúp ghi chép nhạc tiện dụng trước đây. Với ngòi bút có đến 5 đầu, Rastrum trông như một chiếc nĩa xiên thức ăn. Nhưng thiết kế kỳ lạ này giúp nó có thể vẽ được cùng lúc 5 đường thẳng song song, tạo thành các khuông nhạc trên giấy, giúp việc ghi chép nhạc trở nên dễ dàng hơn. Nó được sử dụng rộng rãi ở châu Âu cho đến khi giấy in mực trở nên rẻ tiền và phổ biến vào thế kỷ 19.


Đây là công cụ giúp ghi chép nhạc tiện dụng trước đây.

Bên cạnh đó, còn có cả loại rastrum 10 đầu dành cho đàn piano và các công cụ phát nhạc khác. Mỗi loại lại có thể dùng để chuẩn bị cho các trang ghi nhạc phù hợp cho những loại nhạc cụ khác nhau. Một số loại còn có 2 đầu khác nhau, dùng để kẻ các dòng kẻ với khoảng cách khác nhau. Tuy nhiên dần dần, kỹ thuật này trở nên ngày càng hiếm người sử dụng khi những quyển sổ với các dòng kẻ được in sẵn dần dần thay thế các công cụ này.

Cùng với các thay đổi của thời gian, trong những năm gần đây, các loại bút Rastrum này còn được sản xuất với ngòi là các đầu bút bi để bán cho sinh viên hoặc những nhà soạn nhạc. Loại bút này cũng phổ biến trong trường tiểu học và trung học khi có những loại rastrum dùng phấn để vẽ lên bảng phấn, giúp giáo viên dậy nhạc dễ dàng hơn. Một giải pháp thay thế khác là sử dụng bảng phấn có khắc sẵn các đường kẻ này để học sinh quan sát dễ dàng hơn.


Bút Rastrum được sản xuất với ngòi là bút bi.

Không chỉ là một loại bút đặc biệt, còn có một ngành nghiên cứu về việc sử dụng rastrum, được gọi là Rastrology. Nó là một nhánh của hoạt động nghiên cứu bản thảo âm nhạc với việc sử dụng thông tin về rastrum để xác định niên đại và xuất xứ của các tài liệu âm nhạc.

Một biến thể khác của Rastrum còn có tên gọi Stravigor, một công cụ kẻ dòng có bánh xe được nhà soạn nhạc Igor Stravinsky cố gắng cấp bằng sáng chế cho nó vào năm 1911. Tuy vậy thế chiến thứ nhất đã cản trở điều này và sau đó, ông cũng từ bỏ luôn ý định đó. Dù vậy, thiết bị này vẫn được ông sử dụng phổ biến trong cuốn sổ phác thảo của mình.


Một biến thể khác của Rastrum còn có tên gọi Stravigor.

Ngày nay việc dùng các bút kẻ dòng chuyên dụng này hầu như không còn phổ biến nữa. Ngay cả khi một nhạc sĩ không có quyển sách nhạc trong tay cũng có thể kẻ được các dòng kẻ này bằng cách dán các bút chì song song với nhau.

TIN CŨ HƠN
Nguồn gốc và ý nghĩa ngày Tết Hàn thực 3/3 âm lịch

Nguồn gốc và ý nghĩa ngày Tết Hàn thực 3/3 âm lịch

Vào ngày Tết Hàn thực 3/3 hàng năm, mỗi gia đình đều bận rộn chuẩn bị những đĩa bánh trôi, bánh chay. Tuy nhiên không phải ai cũng biết được nguồn gốc, ý nghĩa của ngày Tết này.

Đăng ngày: 11/03/2026
Tìm hiểu cuộc đời của nhà tiên tri mù Vanga

Tìm hiểu cuộc đời của nhà tiên tri mù Vanga

Nhà tiên tri mù Baba Vanga nổi tiểng thế giới có tên gọi đầy đủ là: Vangelia Pandeva Dimitrova, sau khi kết hôn, bà lại đổi tên thành Vangelia Gushterova.

Đăng ngày: 11/03/2026
Lăng nhăng chưa hẳn đã là bản chất của đàn ông

Lăng nhăng chưa hẳn đã là bản chất của đàn ông

Từ nhiều thập kỷ nay các nhà sinh học vẫn cho rằng đàn ông hay lạng chạ còn phụ nữ kỹ tính hơn khi chọn bạn tình. Nhưng một nghiên cứu mới lại chỉ ra rằng sự thực không đơn giản như thế.

Đăng ngày: 11/03/2026
Thử giải bài toán khiến 98% người trên thế giới bó tay

Thử giải bài toán khiến 98% người trên thế giới bó tay

Bài toán "Ai giữ cá" tưởng chừng đơn giản nhưng khiến không ít người phải chào thua trước Einstein.

Đăng ngày: 10/03/2026
Sự tích

Sự tích "rét Nàng Bân"

Rét nàng Bân là cách gọi mang tính chất như truyện cổ tích trong dân gian về đợt rét cuối cùng của mùa đông xảy ra vào tháng 3 âm lịch ở miền Bắc Việt Nam, hay nói chung là cơn rét muộn.

Đăng ngày: 10/03/2026
Rừng ngập mặn là gì? Hệ sinh thái rừng ngập mặn ở Việt Nam

Rừng ngập mặn là gì? Hệ sinh thái rừng ngập mặn ở Việt Nam

Rừng ngập mặn là một hệ sinh thái độc đáo với những những đặc điểm riêng biệt đã tạo ra sự phong phú cho thiên nhiên của chúng ta.

Đăng ngày: 10/03/2026
Nguồn gốc và ý nghĩa Tết Đoan ngọ ở Việt Nam

Nguồn gốc và ý nghĩa Tết Đoan ngọ ở Việt Nam

Tết Đoan Ngọ là một trong những ngày lễ Tết truyền thống ở Việt Nam. Tết Đoan Ngọ được tổ chức vào ngày mùng 5/5 âm lịch. Vậy năm 2021 Tết Đoan Ngọ rơi vào ngày nào?

Đăng ngày: 10/03/2026
Khoa Học News