Rước bệnh từ kiểu ăn "rồng cuốn" ngày Tết
Ngồi nhẩm những món cần nấu cho 5 ngày Tết, Ngọc 34 tuổi lắc đầu ngán ngẩm, thậm chí ám ảnh bởi mâm cơm toàn thịt, tinh bột, đồ chiên xào rán.
Năm thứ 6 làm dâu, Ngọc, ở Thường Tín, dần quen với phong tục nhà chồng, song vẫn không khỏi chán nản khi nghĩ đến 5 ngày Tết với 18 tiếng cắm mặt trong bếp. Cô kể, nhà chồng đông anh em, đa số đi làm xa. Do đó, Tết là dịp duy nhất trong năm để mọi người tụ họp.
Một mâm cơm "chuẩn truyền thống" của gia đình chồng là măng nấu chân giò, canh bóng thả, miến nấu lòng gà, mọc nấm thả, chim hầm hạt sen, gà luộc, nem rán, giò lụa, xôi gấc, bánh chưng, thịt đông, lòng gà xào củ quả, tôm chiên... Cứ có khách đến chơi, ba cô con dâu lại lúi húi dọn mâm cơm mới, đủ đầy như mâm cỗ cúng.
"Toàn món nhiều đạm nên ăn xong ai cũng khó chịu, đầy hơi, khó tiêu nhưng bố mẹ chồng nhất quyết giữ nếp nhà", Ngọc nói.
Lượng calo cho một mâm cỗ Tết. (Đồ họa: Tạ Lư).
Năm ngoái, cô góp ý nên giảm bớt món ăn nhiều đạm, thay bằng rau, củ, quả nhưng bị mẹ chồng gạt phắt, nói "phải đầy đủ, trọn vẹn thì mới là Tết". Mọi người cho rằng mỗi năm chỉ có ba ngày Tết, ai cũng muốn "ăn ngon, ăn sang" để cả năm sung túc. Tặc lưỡi chấp nhận truyền thống nhà chồng, Ngọc chuẩn bị các loại men tiêu hóa, thuốc dạ dày, tiêu chảy, sữa chua và các loại thức uống lên men, sẵn sàng "giải độc" cho gia đình.
Thói ăn uống vô tội vạ ngày Tết cũng là nỗi ám ảnh của Mai, 33 tuổi. Bố chồng của Mai là trưởng họ, thường đứng ra tổ chức các bữa tiệc lên đến hàng chục người tham dự vào dịp cuối năm. Mỗi ngày Tết, nhà chồng cô nấu 5 bữa cỗ, thường xuyên tất bật người ra vào từ gà gáy đến nửa đêm. Cứ sau Tết, hai con của cô lại tăng cân, bị đầy bụng, khó tiêu, còn người chồng đau dạ dày phải điều trị hàng tháng.
"Chồng tôi là cháu đích tôn, miệng than phiền đầy bụng nhưng tay vẫn cầm chén rượu chúc không ngừng nghỉ", Mai kể, thêm rằng mỗi dịp Tết lại stress, mất ngủ vì ăn uống.
PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh, nguyên cán bộ Viện Công nghệ sinh học và Thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội, cho biết quan niệm "30 Tết phải có thịt treo nhà" hay "đói giỗ cha, no ba ngày Tết" đã in sâu trong tiềm thức người Việt. Dịp này, mọi người thường có xu hướng ăn nhiều, các món ăn được chế biến cầu kỳ, giàu dinh dưỡng như một cách "cầu may", mong năm mới đủ đầy. Nhiều người ham vui, thích nhậu nhẹt, dẫn đến ăn uống vô tội vạ, hay còn gọi là thói ăn như rồng cuốn, gây hại sức khỏe.
Ngoài ra, ngày Tết là dịp để mọi người nghỉ ngơi nhiều hơn, ít vận động, tiêu hao năng lượng chậm. Các món ăn có xu hướng nhiều đường, nhiều béo, nhiều đạm động vật từ thịt cá, ít rau xanh.
"Ăn nhiều, uống nhiều, lười vận động là nguy cơ hàng đầu dẫn đến bệnh tật, khiến tệ nạn ngày lễ Tết gia tăng", phó giáo sư nói.
Nạp nhiều calo còn dẫn tới dư năng lượng, gây thừa cân béo phì. Nhiều người bị tiêu chảy hoặc táo bón, rối loạn tiêu hóa. Ăn nhiều đạm gây hại gan, thận. Nhóm người mắc bệnh mạn tính, tăng huyết áp, mỡ máu, đái tháo đường có nguy cơ trầm trọng hơn.
Mâm cỗ Tết miền Bắc đa dạng, nhiều màu sắc. (Ảnh: Bùi Thủy).
Tương tự, bác sĩ Nguyễn Văn Tiến, Trung tâm Giáo dục Truyền thông dinh dưỡng - Viện Dinh dưỡng, cho biết dịp Tết, nhiều gia đình ăn không điều độ, không đúng bữa và số bữa cũng nhiều hơn. Mức tiêu thụ thịt cá tăng, giảm rau dẫn đến mất cân đối khẩu phần ăn.
Chẳng hạn, một chiếc bánh chưng vuông cỡ vừa, chia 8 miếng, mỗi miếng trọng lượng khoảng 114 g, cung cấp 204 calo, 4,7 g chất đạm, 5,6 g chất béo và 33,9 g chất bột đường. Như vậy, một chiếc bánh chưng trong mâm cỗ khoảng 1.500 calo; một miếng bánh chưng cung cấp năng lượng tương đương một bát cơm trắng (khoảng 180-200 calo).
Một đĩa xôi gấc 100 g chứa tới 600 calo, một đĩa xôi lạc 100 g sẽ cung cấp khoảng 400 calo. Khi ăn một bát xôi (khoảng 1/5 đĩa) chứa khoảng 130 calo cung cấp năng lượng bằng 1/3 bát phở (400 calo). Hay 100 g thịt lợn nấu đông, tương đương một bát con, sẽ chứa khoảng 297 calo.
Bên cạnh đó, thịt nấu đông có hàm lượng nước, chất đạm, chất béo cung cấp nhiều năng lượng và và chứa đến 21,5 g chất béo. 100 g nem chứa 137 calo, khi rán lên, lượng calo tăng khoảng 120-150 calo trên 100 g. Một đĩa nem trong mâm cơm ngày tết khoảng 10 cái nem chứa 1.200 calo.
Ngoài ra, thực phẩm ngày Tết có nguy cơ mất an toàn vệ sinh do thường xuyên đun nấu lại hoặc tích trữ lâu.
Để đảm bảo sức khỏe, các chuyên gia khuyến nghị chỉ nên ăn no đến 80%. Khoa học cũng chứng minh dạ dày cần 20 phút để gửi tín hiệu cho não về lượng thức ăn cơ thể đã hấp thụ. Thay vì tiếp tục ăn cho đến lúc no căng, bạn hãy bỏ bát đũa khi vẫn còn hơi đói. Một lát sau, cơ thể sẽ thoải mái và dễ chịu. Ăn đủ calo tránh đầy bụng, khó tiêu, ì ạch dịp Tết.
Bên cạnh đó, mọi người nên cân đối ba chất sinh năng lượng là bột đường, chất đạm, chất béo. Chất bột đường cần bổ sung 50-60%, nên lựa chọn từ các thực phẩm rau củ quả, ngoài ra là bánh mì nâu, gạo lứt, khoai... với số lượng được khuyến cáo.
Nhóm chất đạm từ thực vật và động vật được khuyến nghị 13-20% tổng năng lượng. Bác sĩ khuyến nghị "hơi thiên về đạm thực vật, chứ không phải tẩy chay hết đạm động vật". Đạm động vật nên sử dụng từ thủy hải sản, tôm cua cá, sau đó là gà, vịt, ngan, lợn, bò...
Chất béo có nguồn gốc động vật như mỡ (mỡ thịt, mỡ cá) và chất béo có nguồn gốc thực vật như dầu (dầu có trong các loại hạt, loại quả).
Một số cách ăn lành mạnh khác được khuyến nghị là ăn đúng bữa, hạn chế bánh, kẹo, nước ngọt, đặc biệt rượu bia. Uống quá nhiều bia rượu sẽ ảnh hưởng tiêu cực sức khỏe, mất an toàn khi tham gia giao thông, tăng nguy cơ đối với các bệnh tim mạch, gout, tăng huyết áp, đái tháo đường...
"Tết là dịp quầy quần, sum họp nên không cần quá cầu toàn ăn uống hay tham thực dẫn đến rước họa vào người", phó giáo sư Thịnh khuyến cáo.
CNN tiết lộ loại thực phẩm là "thần dược" giúp thọ trăm tuổi, người Việt đã dùng từ lâu
Đây là một trong những nguyên liệu được người dân Vùng Xanh sống thọ ưa chuộng giúp tăng cường sức khỏe, kéo dài tuổi thọ và rất quen thuộc với mọi người.
Căn bệnh lạ ảnh hưởng đến tất cả những người từng đặt chân đến Mặt trăng
Khám phá không gian cho phép con người tìm hiểu được những bí ẩn mới và thú vị trong nhiều thế kỷ. Tuy nhiên, có một bí ẩn vẫn chưa được giải quyết - căn bệnh Mặt trăng bí ẩn.
7 lời khuyên sử dụng dầu ăn tốt cho sức khỏe
Theo Viện Dinh dưỡng quốc gia, trong mỗi gia đình nên có hai loại dầu ăn để sử dụng cho các loại thực phẩm khác nhau.
Phát hiện mới về tuổi thọ: Giảm 30% lượng thức ăn có thể sống lâu thêm 20 năm
Các nghiên cứu đã chứng minh được rằng, ăn ít hơn 30% có thể kéo dài được tuổi thọ thêm 20 năm.
Phát hiện ra gene siêu năng lực, các "siêu nhân" sẽ sớm trở thành hiện thực trong tương lai!
Dù các nhà khoa học vẫn chưa phát hiện ra các gene mang lại cho con người siêu năng lực nhưng quả thực họ đã phát hiện ra một số gene có thể ảnh hưởng đến một số khả năng nhất định của con người.
Tìm thấy lý do khiến vắc xin AstraZeneca gây cục máu đông
Các nhà khoa học đã có lời giải thích mới về lý do tại sao vắc xin ngừa COVID-19 chứa adenovirus - như của AstraZeneca và Johnson & Johnson - có nguy cơ gây cục máu đông nghiêm trọng.
