Sao cổ tiết lộ thời gian sóng hấp dẫn đổ bộ lên Trái Đất

Lần đầu tiên các nhà thiên văn học phát hiện ra sóng hấp dẫn dội lại từ một vụ va chạm giữa hai hố đen từ hơn một tỷ năm trước.


Hình minh họa hệ sao nhị phân quay quanh nhau. (Ảnh: ESO).

Theo mô hình các nhà khoa học công bố hôm 22/6 trên Nature, các hố đen từng là những ngôi sao rất lớn quay quanh nhau. Đôi sao khổng lồ này có khối lượng gấp 96 lần và 60 lần Mặt Trời. Chúng hình thành khoảng hai tỷ năm sau vụ nổ Big Bang. Khi hai ngôi sao tắt, chúng biến thành hố đen và tiếp tục quay theo quỹ đạo. Cuối cùng, hai ngôi sao xoắn ốc và sáp nhập thành một.

Chấn động vũ trụ do hố đen gây ra ảnh hưởng đến Trái Đất vào ngày 14/9/2015. Cơn sóng hấp dẫn này được phát hiện bởi Đài quan sát sóng hấp dẫn Laser giao thoa (LIGO) ở Louisiana, Mỹ. Đây là bằng chứng duy nhất về sự tồn tại của cặp hố đen này, theo National Geographic.

Mô hình cho thấy vụ sáp nhập hố đen là nguồn sóng hấp dẫn lớn nhất. Nó tạo ra lượng sóng hấp dẫn lớn hơn nhiều lượng sóng hấp dẫn sinh ra từ các vụ va chạm giữa các cặp sao neutron hoặc giữa các lỗ đen và sao neutron.

Nếu hố đen sáp nhập theo chu kỳ chính xác, LIGO dự kiến sẽ có một vụ sáp nhập hố đen nữa xảy ra năm 2020. Điều này sẽ cung cấp cho các nhà thiên văn cơ hội để nghiên cứu về toàn bộ số lượng hố đen. Họ cũng sẽ tìm hiểu về quá trình tiến hóa của các ngôi sao từ tàn dư của chúng.

Mô hình của sự kiện ngày 14/9 giúp giải thích về kích thước khác thường của cặp hố đen. "Mô hình cho thấy đây là một cặp sao bất thường của vũ trụ", Richard O'Shaughnessy thuộc Viện Công nghệ Rochester, Mỹ, cho biết. Cặp sao này chủ yếu bao gồm các đám mây hydro và heli. Hai nguyên liệu cơ bản này giúp cặp sao có kích thước lớn hơn hầu hết những ngôi sao mới hình thành.

Các sao mới ra đời bị ảnh hưởng bởi những nguyên tố nặng do các ngôi sao trước đó tạo ra. Qua hàng tỷ năm, sự tan rã nhanh chóng của các ngôi sao giới hạn kích thước của hố đen hình thành sau khi ngôi sao tắt.

Một số ngôi sao mở rộng và trở thành hố đen sau khi tắt. Số còn lại quay quanh nhau trong khoảng 10 tỷ năm. Chúng tạo ra nguồn năng lượng dưới dạng sóng hấp dẫn rất nhỏ. Khoảng 1,4 tỷ năm trước, những ngôi sao này đến gần nhau và tạo ra vòng xoáy chết. Vụ va chạm này tạo ra lượng năng lượng lớn nhất trong lịch sử.

"Chúng tôi không thể biết nguyên nhân của các vụ sáp nhập hố đen trừ khi đó là một trường hợp đặc biệt. Nhưng chúng tôi hy vọng có thể phân loại nguồn gốc của chúng", Ilya Mandel, nhà vật lý thiên văn thuộc Đại học Birmingham, Anh, chia sẻ.

TIN CŨ HƠN
Dải Ngân hà là gì? Ngân hà và Thiên hà khác gì nhau?

Dải Ngân hà là gì? Ngân hà và Thiên hà khác gì nhau?

Trong bài viết này chúng ta sẽ tìm hiểu dải Ngân hà và Thiên hà, Ngân hà và Thiên hà khác nhau như thế nào? Mời các bạn cùng tham khảo.

Đăng ngày: 10/03/2026
Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đến tuổi đi học sẽ được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta.

Đăng ngày: 06/03/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Nếu chế tạo được tàu vũ trụ di chuyển với vận tốc ánh sáng 1.080 triệu km/h, con người có thể khám phá những hành tinh xa xôi trong hệ Mặt Trời chỉ trong phút chốc.

Đăng ngày: 06/03/2026
Hệ Mặt Trời là gì?

Hệ Mặt Trời là gì?

"Hệ Mặt Trời" (Thái Dương Hệ) là "một hệ hành tinh có Mặt Trời ở trung tâm và các thiên thể nằm trong phạm vi lực hấp dẫn của Mặt Trời".

Đăng ngày: 04/03/2026
Hành tinh giống Trái Đất đang hình thành

Hành tinh giống Trái Đất đang hình thành

Một hành tinh có quỹ đạo giống Trái Đất đang hình thành trong đám mây bụi xung quanh ngôi sao TW Hydrae cách chúng ta 175 năm ánh sáng.

Đăng ngày: 02/03/2026
Truyền thuyết về 12 chòm sao

Truyền thuyết về 12 chòm sao

12 chòm sao hoàng đạo và những truyền thuyết về chúng. Bạn có bao giờ tự hỏi những biểu tượng xinh xắn đại diện cho cung hoàng đạo của mình có xuất xứ từ đâu? Biết được bí mật các chòm sao cũng là một cách để hiểu hơn về bản thân và những người xung quanh.

Đăng ngày: 27/02/2026
Xuyên không là có thật và đây là người duy nhất được trải nghiệm điều đó

Xuyên không là có thật và đây là người duy nhất được trải nghiệm điều đó

Khoa học đã từng chứng minh rằng chúng ta có thể thực hiện du hành thời gian - ít nhất là về mặt lý thuyết.

Đăng ngày: 15/02/2026
Khoa Học News