Sao Hỏa từng có đại dương

Chương trình khám phá Sao Hỏa của Cơ quan không gian Châu Âu (ESA) vừa chứng minh chắc chắn từng có đại dương bao phủ một phần Hỏa tinh. Chương trình sử dụng rađa và phát hiện trầm tích dạng đáy biển bên trong vùng biên trước đây được xác định là bờ biển cổ xưa của Sao Hỏa.

>>> 7 bí ẩn lớn nhất về sao Hỏa chưa được khám phá

Hệ thống rađa tân tiến thám trắc lớp dưới bề mặt và nhiễu tầng khí quyển Sao Hỏa (MARSIS) triển khai năm 2005 và thu thập thông tin từ đó đến nay. Jérémie Mouginot từ Viện Khoa học hành tinh và Vật lý thiên thể Grenoble (IPAG) và Irvine từ Đại học California cùng đồng nghiệp của họ đã phân tích dữ liệu thu thập được trong suốt hai năm và nhận thấy những vùng đồng bằng phía Nam bao phủ bởi dạng vật chất loãng.

“Chúng tôi hiểu đó là chất lắng trầm tích, có thể có nhiều băng", Mouginot nói. “Đó là dấu hiệu mới và mạnh mẽ rằng đã từng có một đại dương ở đó".

Nghi vấn về sự tồn tại các đại dương trên Sao Hỏa cổ xưa đã từng được đưa ra, những đặc điểm gợi về hình ảnh bờ biển cũng được nhiều phi thuyền không gian ghi lại trong những bức hình. Nhưng đó vẫn còn là vấn đề gây nhiều tranh cãi.

Giả thuyết tồn tại hai đại dương được đưa ra: Bốn tỉ năm trước, khi điều kiện nóng ấm phổ biến, và cách đây ba tỉ năm lớp băng dưới bề mặt tan chảy gây tác động, tạo nên các dòng chảy kéo hết nước về các vùng thấp trũng hơn.

“Rađa chương trình thâm nhập độ sâu 60-80m bề mặt hành tinh", Wlodek Kofman từ Viện Grenoble chia sẻ. “Suốt từ bề mặt đến độ sâu này, chúng tôi nhận thấy dấu hiệu của vật chất trầm tích và băng".

Những trầm tích Chương trình MARSIS phát hiện nằm trong vùng rađa phản hồi thấp. Trầm tích dạng này thường nhỏ mịn và loãng, do nước bào mòn và chúng mang đến những vị trí hiện tại.

Tuy vậy, đại dương thời kì sau tồn tại không lâu. Mouginot ước đoán khoảng dưới một triệu năm, nước hoặc đã đóng băng tại chỗ và lưu lại dưới bề mặt, hoặc bốc hơi và tan dần vào khí quyển. “Tôi cho rằng đại dương đã tồn tại không đủ lâu để hình thành sự sống".

Để tìm ra dấu hiệu sự sống, các nhà sinh vật học vũ trụ sẽ phải quay lại thời kì sớm hơn của lịch sử Hỏa tinh, khi nước dạng lỏng tồn tại trong những giai đoạn lâu hơn.

Dù vậy, Chương trình đã cung cấp những chứng cứ xác thực nhất từ trước đến nay, rằng đã từng tồn tại một lượng lớn nước dạng lỏng trên Sao Hỏa, và là minh chứng về vai trò của nước trong lịch sử địa lý Hỏa tinh.

“Kết quả đầu của chương trình phát hiện thấy nước trên bề mặt Sao Hỏa nhờ nghiên cứu hình ảnh và dữ liệu khoáng vật học cũng như đo đạc tầng khí quyển. Giờ chúng ta có thêm cái nhìn về tần số rađa của bề mặt", Olivier từ Trung tâm ESA phát biểu. “Điều đó giúp ghép nối thông tin về bí ẩn này, nhưng câu hỏi vẫn còn đâu đó: nước đã tan biến đi đâu"?

Chương trình MARSIS vẫn còn tiếp tục khảo nghiệm.

TIN CŨ HƠN
10 ngôi sao sáng nhất trên bầu trời

10 ngôi sao sáng nhất trên bầu trời

Vào đầu những đêm trời mùa đông, mùa xuân, khi nhìn lên bầu trời dày đặc những vì sao, ở bầu trời hướng chếch về phía Bắc có một hằng tinh sáng suốt cả ngày, đó chính là sao Thiên Lang

Đăng ngày: 25/03/2026
Phát hiện thành phố của người ngoài hành tinh trên sao Thủy?

Phát hiện thành phố của người ngoài hành tinh trên sao Thủy?

Một chuyên gia về UFO tin rằng, những bức ảnh lạ của NASA chụp lại từ sao Thủy chứng tỏ có dấu vết của một thành phố trên hành tinh nóng 400 độ C này.

Đăng ngày: 24/03/2026
Những điều thú vị ít ai biết về Mặt Trăng

Những điều thú vị ít ai biết về Mặt Trăng

Mặt Trăng - vật thể lớn nhất và sáng nhất trên bầu trời đêm đã làm mê hoặc và là nguồn cảm hứng vô tận cho loài người trong nhiều thế kỷ qua.

Đăng ngày: 23/03/2026
Tìm hiểu về hiện tượng Nhật thực và Nguyệt thực

Tìm hiểu về hiện tượng Nhật thực và Nguyệt thực

Trong bài viết dưới đây, chúng ta cùng tìm hiểu xem hiện tượng Nhật Thực, Nguyệt Thực là gì? Tại sao nó lại được những người yêu thích thiên văn học quan tâm đến vậy.

Đăng ngày: 23/03/2026
Trái đất ở xa mặt trời nhất trong năm

Trái đất ở xa mặt trời nhất trong năm

Bất chấp đợt nóng kinh người càn quét trong vài ngày qua, Trái đất được xác định ở khoảng cách tối đa với mặt trời vào ngày 5/7.

Đăng ngày: 23/03/2026
Tên lửa hoạt động như thế nào trong không gian?

Tên lửa hoạt động như thế nào trong không gian?

Trên thực tế, ở không gian vũ trụ không có không khí, vậy làm thế nào tên lửa có thể đốt cháy động cơ và nhiên liệu thiết yếu cần có trong không gian?

Đăng ngày: 18/03/2026
Khám phá các giai đoạn trong chu kỳ của Mặt Trăng

Khám phá các giai đoạn trong chu kỳ của Mặt Trăng

Các giai đoạn (pha) của Mặt Trăng thay đổi một cách tuần hoàn, phụ thuộc vào góc chiếu của Mặt Trời tới Mặt Trăng và vị trí quan sát trên Trái Đất.

Đăng ngày: 11/03/2026
Khoa Học News