Siêu hố đen oanh tạc Trái Đất bằng tia vũ trụ cực mạnh

Nghiên cứu mới của các nhà thiên văn học chỉ ra Trái Đất thường xuyên chịu sự công phá của những hạt năng lượng cao trong tia vũ trụ, do hố đen siêu lớn ở trung tâm dải Ngân Hà sinh ra.


Tia vũ trụ mang năng lượng lớn thường xuyên bắn phá Trái Đất. (Ảnh: NASA)

Trong nghiên cứu công bố hôm 16/3 trên tạp chí Nature, các nhà thiên văn điều hành Hệ thống Lập thể Năng lượng cao hay Đài thiên văn HESS ở Namibia cho biết lần đầu tiên họ có thể phát hiện nguồn tia vũ trụ. Nguồn này có thể phát ra tia vũ trụ với mức năng lượng lớn gấp 100 lần Máy gia tốc Lớn (CERN) ở biên giới Pháp và Thụy Sĩ.

"Cỗ máy khả thi nhất có thể thúc đẩy tia vũ trụ dạng này là siêu hố đen ở trung tâm dải Ngân Hà của chúng ta", Tech Times dẫn lời Gavin Rowell ở Đại học Adelaide, Australia, một thành viên nhóm nghiên cứu.

Trung tâm dải Ngân Hà là ngôi nhà của những vật thể có khả năng tạo ra tia vũ trụ năng lượng cao, bao gồm một tinh vân bao quanh ẩn tinh, tàn dư của vụ nổ siêu tân tinh và cụm sao khổng lồ dày đặc. Tuy nhiên, nguồn khả thi nhất và nổi trội nhất là hố đen siêu lớn mang tên Sagittarius A*.

Tia vũ trụ tương tác với khí gas và ánh sáng, sản sinh tia gamma đi theo đường thẳng, không bị từ trường làm chệch hướng và đóng vai trò như một dấu vết. Trong một thập kỷ qua, các kính thiên văn ở HESS cung cấp bằng chứng trực tiếp về một nguồn tia gamma rất mạnh ở trung tâm dải Ngân Hà.

HESS đo lượng phát tia gamma trong vũ trụ. Từ đó, các nhà khoa học có thể suy ra quang phổ proton do siêu hố đen gia tốc. Sagittarius A* với khối lượng lớn gấp 4 - 5 triệu lần Mặt Trời, chắc chắn thúc đẩy những tia vũ trụ bắn phá Trái Đất.

Hoạt động dữ dội khiến khu vực vũ trụ này trở thành một trong những thiên thể sáng nhất trên bầu trời cho các nhà thiên văn nghiên cứu, từ sóng vô tuyến đến tia gamma năng lượng cao. Theo nhóm nghiên cứu, Sagittarius A* hoạt động mạnh hơn trong quá khứ, sau đó biến thành nguồn phát tia vũ trụ trong những quan sát ngày nay.

Hố đen là một vùng trong không gian có trường hấp dẫn lớn đến mức lực hấp dẫn của nó không để cho bất cứ một dạng vật chất nào - kể cả ánh sáng có thể thoát ra khỏi mặt biên của nó (chân trời sự kiện). Hố đen tồn tại ở nhiều dạng khác nhau, từ những vật thể vũ trụ có khối lượng chỉ cỡ ngôi sao cho tới những "quái vật" có khối lượng siêu lớn nằm ở trung tâm của các dải thiên hà.
TIN CŨ HƠN
Năm ánh sáng là gì? Một năm ánh sáng bằng bao nhiêu km?

Năm ánh sáng là gì? Một năm ánh sáng bằng bao nhiêu km?

Năm ánh sáng là đơn vị đo thông dụng ngoài vũ trụ bao la, rộng lớn. Và người ta thường nhầm lẫn nghĩ rằng đây là đơn vị đo thời gian.

Đăng ngày: 22/08/2025
Hàng tỉ nền văn minh ngoài hành tinh đã và đang tồn tại

Hàng tỉ nền văn minh ngoài hành tinh đã và đang tồn tại

Các nhà khoa học tính toán và gần như chắc chắn nhiều nền văn minh ngoài Trái đất đã và đang tồn tại trong vũ trụ này.

Đăng ngày: 17/08/2025
Số phận của những lá cờ Mỹ cắm trên Mặt Trăng

Số phận của những lá cờ Mỹ cắm trên Mặt Trăng

Những lá cờ do phi hành gia Mỹ cắm trên bề mặt của Mặt Trăng trong chương trình Apollo ngày càng phai màu và phân hủy.

Đăng ngày: 17/08/2025
Những sự thật

Những sự thật "khó tin nổi" về sao Thiên vương

Sao Thiên vương có thể chứa được 63 Trái đất bên trong nó, mùa hè ở đây kéo dài tới 42 năm, sao Thiên vương chỉ có 2 mùa.... đây là những sự thật khó tin, ít người biết về sao Thiên Vương.

Đăng ngày: 16/08/2025
Điều gì sẽ xảy ra khi không mặc đồ bảo hộ trong không gian?

Điều gì sẽ xảy ra khi không mặc đồ bảo hộ trong không gian?

Chắc chắn cơ thể con người không thể thích nghi được trong không gian. Tuy nhiên câu hỏi đặt ra là điều gì sẽ xảy ra khi con người bị rơi vào không gian mà không được bảo vệ bởi quần áo và dụng cụ bảo hộ?

Đăng ngày: 09/08/2025
Tìm hiểu về tia gamma và chớp gamma

Tìm hiểu về tia gamma và chớp gamma

Tia gamma (kí hiệu là γ) là một loại bức xạ điện từ hay quang tử có tần số cực cao.

Đăng ngày: 08/08/2025
Các nhà khoa học đưa ra kết luận không ngờ tới về du hành thời gian

Các nhà khoa học đưa ra kết luận không ngờ tới về du hành thời gian

Các nhà khoa học vừa xác nhận tìm thấy hạt nhân hình quả lê. Điều này không chỉ đi ngược với một số quy luật vật lý mà còn chứng minh rằng du hành thời gian là bất khả thi.

Đăng ngày: 02/07/2025
Khoa Học News