Siêu hố đen oanh tạc Trái Đất bằng tia vũ trụ cực mạnh

Nghiên cứu mới của các nhà thiên văn học chỉ ra Trái Đất thường xuyên chịu sự công phá của những hạt năng lượng cao trong tia vũ trụ, do hố đen siêu lớn ở trung tâm dải Ngân Hà sinh ra.


Tia vũ trụ mang năng lượng lớn thường xuyên bắn phá Trái Đất. (Ảnh: NASA)

Trong nghiên cứu công bố hôm 16/3 trên tạp chí Nature, các nhà thiên văn điều hành Hệ thống Lập thể Năng lượng cao hay Đài thiên văn HESS ở Namibia cho biết lần đầu tiên họ có thể phát hiện nguồn tia vũ trụ. Nguồn này có thể phát ra tia vũ trụ với mức năng lượng lớn gấp 100 lần Máy gia tốc Lớn (CERN) ở biên giới Pháp và Thụy Sĩ.

"Cỗ máy khả thi nhất có thể thúc đẩy tia vũ trụ dạng này là siêu hố đen ở trung tâm dải Ngân Hà của chúng ta", Tech Times dẫn lời Gavin Rowell ở Đại học Adelaide, Australia, một thành viên nhóm nghiên cứu.

Trung tâm dải Ngân Hà là ngôi nhà của những vật thể có khả năng tạo ra tia vũ trụ năng lượng cao, bao gồm một tinh vân bao quanh ẩn tinh, tàn dư của vụ nổ siêu tân tinh và cụm sao khổng lồ dày đặc. Tuy nhiên, nguồn khả thi nhất và nổi trội nhất là hố đen siêu lớn mang tên Sagittarius A*.

Tia vũ trụ tương tác với khí gas và ánh sáng, sản sinh tia gamma đi theo đường thẳng, không bị từ trường làm chệch hướng và đóng vai trò như một dấu vết. Trong một thập kỷ qua, các kính thiên văn ở HESS cung cấp bằng chứng trực tiếp về một nguồn tia gamma rất mạnh ở trung tâm dải Ngân Hà.

HESS đo lượng phát tia gamma trong vũ trụ. Từ đó, các nhà khoa học có thể suy ra quang phổ proton do siêu hố đen gia tốc. Sagittarius A* với khối lượng lớn gấp 4 - 5 triệu lần Mặt Trời, chắc chắn thúc đẩy những tia vũ trụ bắn phá Trái Đất.

Hoạt động dữ dội khiến khu vực vũ trụ này trở thành một trong những thiên thể sáng nhất trên bầu trời cho các nhà thiên văn nghiên cứu, từ sóng vô tuyến đến tia gamma năng lượng cao. Theo nhóm nghiên cứu, Sagittarius A* hoạt động mạnh hơn trong quá khứ, sau đó biến thành nguồn phát tia vũ trụ trong những quan sát ngày nay.

Hố đen là một vùng trong không gian có trường hấp dẫn lớn đến mức lực hấp dẫn của nó không để cho bất cứ một dạng vật chất nào - kể cả ánh sáng có thể thoát ra khỏi mặt biên của nó (chân trời sự kiện). Hố đen tồn tại ở nhiều dạng khác nhau, từ những vật thể vũ trụ có khối lượng chỉ cỡ ngôi sao cho tới những "quái vật" có khối lượng siêu lớn nằm ở trung tâm của các dải thiên hà.
TIN CŨ HƠN
Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Trái Đất và các hành tinh hàng xóm, cùng các tiểu hành tinh, hành tinh lùn, thiên thạch, sao chổi... thuộc hệ Mặt Trời (Thái Dương hệ) với Mặt Trời là trung tâm của hệ này.

Đăng ngày: 11/04/2026
Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Hệ Mặt trời (hay Thái Dương Hệ) là hệ hành tinh gồm có Mặt Trời ở trung tâm và các vật quay xung quanh.

Đăng ngày: 11/04/2026
Năm ánh sáng là gì? Một năm ánh sáng bằng bao nhiêu km?

Năm ánh sáng là gì? Một năm ánh sáng bằng bao nhiêu km?

Năm ánh sáng là đơn vị đo thông dụng ngoài vũ trụ bao la, rộng lớn. Và người ta thường nhầm lẫn nghĩ rằng đây là đơn vị đo thời gian.

Đăng ngày: 09/04/2026
12 điều kỳ thú nhất về Sao Kim

12 điều kỳ thú nhất về Sao Kim

Sao Kim, hành tinh thứ hai gần Mặt Trời là một vì tinh tú khá kỳ thú. Hãy cùng khám phá những điều kỳ lạ về một trong những người “anh em láng giềng” gần gũi nhất với Hành Tinh Xanh của chúng ta trong Hệ Mặt Trời.

Đăng ngày: 09/04/2026
Không bao giờ nhìn thấy đầy đủ Mặt Trăng từ Trái Đất

Không bao giờ nhìn thấy đầy đủ Mặt Trăng từ Trái Đất

Mặt trăng là vệ tinh tự nhiên duy nhất của Trái đất và cũng là hành tinh duy nhất mà con người đã từng đặt chân lên.

Đăng ngày: 09/04/2026
Cách xem Mặt trăng, sao Hỏa bằng Google Maps

Cách xem Mặt trăng, sao Hỏa bằng Google Maps

Đây không phải là lần đầu tiên Google tích hợp một tính năng thú vị vào Maps và càng không đúng khi phủ nhận Google thờ ơ với vấn đề vũ trụ.

Đăng ngày: 08/04/2026
Sống trên Mặt trăng hay sao Hỏa tốt hơn? Khoa học đã có câu trả lời!

Sống trên Mặt trăng hay sao Hỏa tốt hơn? Khoa học đã có câu trả lời!

Liệu nên sống ở Mặt trăng hay sao Hỏa nếu con người cần di chuyển đến một nơi ở khác ngoài Trái đất?

Đăng ngày: 07/04/2026
Khoa Học News