Khoa Học News

Siêu lục địa khiến lớp phủ Trái đất tách đôi

Lớp phủ Trái đất bị tách thành hai miền là miền châu Phi và miền Thái Bình Dương khi siêu lục địa Pangaea vỡ ra.

Lớp phủ của Trái đất bị chia tách bởi Vành đai lửa Thái Bình Dương, cấu trúc cổ đại phản ánh sự hình thành và hủy diệt của siêu lục địa Pangaea. Một bên chứa phần lớn đất đai trên Trái đất. Mang tên miền châu Phi, khu vực này trải rộng từ vùng ven biển phía đông châu Á và Australia tới châu Âu, châu Phi và Đại Tây Dương ở vùng ven biển phía tây Bắc Mỹ. Phần còn lại là miền Thái Bình Dương bao gồm đại dương cùng tên. Ở dưới miền châu Phi, lớp phủ chứa nhiều nguyên tố và các đồng vị của chúng với độ đa dạng lớn hơn nhiều miền Thái Bình Dương, theo Live Science.


Trái đất từng được bao phủ bởi một siêu lục địa duy nhất là Pangaea. (Ảnh: How Stuff Works).

Điều đó phản ánh hai chu kỳ siêu lục địa cuối cùng trong một tỷ năm qua, theo đồng tác giả nghiên cứu Luc Doucet, nghiên cứu sinh khoa học Trái đất và hành tinh ở Đại học Curtain tại Anh. Trong khoảng thời gian đó, có hai siêu lục địa tồn tại, đầu tiên là Rodinia (hình thành khoảng 1,2 tỷ năm trước và tan vỡ cách đây 750 triệu năm), và Pangaea (hình thành khoảng 335 triệu năm trước và tan vỡ 200 triệu năm trước). "Những gì chúng tôi quan sát hiện nay về cơ bản là điều xảy ra trong quá trình chuyển tiếp từ Rodinia tới Pangaea và sau đó Pangaea, tan vỡ", Doucet nói.

Những siêu lục địa này hợp nhất ở miền châu Phi. Khi đại dương khép lại giữa chúng, vỏ đại dương trượt xuống dưới lục địa trong quá trình mang tên hút chìm, đôi khi kéo đá ở lục địa xuống theo. Hoạt động này đưa những nguyên tố và đồng vị từ vỏ lục địa xuống lớp phủ bên dưới siêu lục địa đang phát triển, Doucet giải thích. Băng chuyền địa chất đó tiếp tục ở dạng hơi khác sau khi siêu lục địa ra đời. Vỏ đại dương ở rìa của Rodinia và sau này là Pangaea, chìm xuống dưới vỏ lục địa, làm xói mòn một phần đá lục địa. Quá trình tạo ra hiệu ứng hình phễu.

Ngay cả sau khi Pangaea tan vỡ, những dấu hiệu vẫn lưu lại trên lớp phủ nông và sâu, theo kết quả nghiên cứu công bố trên tạp chí Nature Geoscience. Doucet và Zheng-Xiang Li, giáo sư danh dự ở Đại học Curtin, tập trung vào magma của lớp phủ nông trong nghiên cứu mới. Họ kiểm tra 3.983 mẫu vật từ sống núi giữa đại dương, nơi mảng kiến tạo cách xa nhau và magma từ lớp phủ nông tràn lên, cứng thành đá núi lửa hay basalt.

Nhóm nghiên cứu sau đó sử dụng học máy để so sánh thành phần nguyên tố và đồng vị của mẫu vật basalt trên khắp thế giới và từ cùng thời kỳ. Tương tự magma từ lớp phủ sâu, họ nhận thấy lớp phủ nông chia thành miền châu Phi và Thái Bình Dương. Phát hiện hé lộ nhiều hơn về những quá trình gắn kết lớp phủ với mặt đất.

TIN CŨ HƠN
Lõi Trái đất có thể bắt đầu xoay theo chiều ngược lại

Lõi Trái đất có thể bắt đầu xoay theo chiều ngược lại

Nghiên cứu mới công bố hôm 23/1 trên tạp chí Nature Geoscience hé lộ rằng thay đổi ở chiều quay của lõi trong Trái đất có thể diễn ra trong vòng vài thập kỷ tới.

Đăng ngày: 18/05/2026
Khám phá 5 hiện tượng ảo ảnh nổi tiếng nhất trên thế giới, đánh lừa mọi đôi mắt dù là tinh tường nhất

Khám phá 5 hiện tượng ảo ảnh nổi tiếng nhất trên thế giới, đánh lừa mọi đôi mắt dù là tinh tường nhất

Bạn đã bao giờ chứng kiến hình ảnh của một chiếc thuyền bay, bóng người với vầng hào quang hay một thành phố mờ ảo trên mặt biển chưa?

Đăng ngày: 17/05/2026
Giới hạn chịu nóng của con người không cao như chúng ta tưởng

Giới hạn chịu nóng của con người không cao như chúng ta tưởng

Nhiệt độ cao gây ra rất nhiều tác động tới các cơ quan trong cơ thể người và có thể dẫn tới cái chết.

Đăng ngày: 17/05/2026
Máy bay ném bom hạt nhân có thể bay liên tục 16.000km

Máy bay ném bom hạt nhân có thể bay liên tục 16.000km

Sau khi hoạt động trong một thập kỷ, B-36 "Peacemaker" là một trong những máy bay phi thường nhất từng cất cánh.

Đăng ngày: 17/05/2026
Bí ẩn mỏ kim loại quý hơn vàng: Rất quan trọng trong chế tạo tên lửa nhưng độc tính rất mạnh và cực khan hiếm

Bí ẩn mỏ kim loại quý hơn vàng: Rất quan trọng trong chế tạo tên lửa nhưng độc tính rất mạnh và cực khan hiếm

Đây là một kim loại quý hiếm bậc nhất nhưng cực kì độc hại.

Đăng ngày: 17/05/2026
Hé lộ bí mật về indium, thứ kim loại còn đắt hơn cả vàng

Hé lộ bí mật về indium, thứ kim loại còn đắt hơn cả vàng

Indium, cái tên có thể không còn xa lạ với hầu hết mọi người nhưng ít người hiểu được giá trị và tầm quan trọng của nó.

Đăng ngày: 16/05/2026
Giếng bí ẩn nghìn năm bốc mùi lạ mà nhân loại chưa thể chạm đáy

Giếng bí ẩn nghìn năm bốc mùi lạ mà nhân loại chưa thể chạm đáy

Chiếc giếng bí ẩn này nằm ở vùng sa mạc phía đông Yemen, là một lỗ hổng khồng lồ của Trái đất, được cho là đã tồn tại hàng triệu năm.

Đăng ngày: 16/05/2026
Khoa Học News