"Siêu sét" sáng gấp 1.000 lần sét thường

Dữ liệu nghiên cứu mới giúp các nhà khoa học chắc chắn siêu sét tồn tại với độ sáng và năng lượng vượt xa sét thường.

Sau khi đánh giá dữ liệu thu thập trong nhiều năm, các nhà khoa học xác nhận siêu sét có thể sản sinh ít nhất 100 gigawatt điện. Trong khi đó, theo Bộ Năng lượng Mỹ, tổng lượng điện do tất cả pin Mặt Trời và turbine gió ở Mỹ sản xuất năm 2018 vào khoảng 163 gigawatt. Nhóm nghiên cứu cũng phát hiện siêu sét có nguồn gốc khác thường. Sét hình thành khi điện tích ở các đám mây tiếp xúc với mặt đất, và trong phần lớn trường hợp đám mây tích điện âm. Tuy nhiên, siêu sét hình thành trong tương tác hiếm giữa đám mây và mặt đất, khi đám mây tích điện dương.


Những siêu sét sáng nhất phổ biến ở nơi thường xuất hiện giông bão. (Ảnh: Shutterstock).

Siêu sét được mô tả lần đầu tiên như những tia sét mạnh gấp hơn 100 lần sét thường, theo nghiên cứu công bố năm 1977 trên tạp chí Geophysical Research. Dữ liệu cho nghiên cứu đó đến từ quan sát của vệ tinh Vela satellites phóng năm 1969 để phát hiện các vụ nổ hạt nhân từ vũ trụ và vận hành cho tới năm 1979. Thiết bị của Vela ghi nhận hàng nghìn tia sét mỗi năm, bao gồm siêu sét trên khắp thế giới và nơi chúng thường xuất hiện nhất là phía bắc Thái Bình Dương, B. N. Turman, nhà khoa học ở Trung tâm ứng dụng kỹ thuật không quân tại Căn cứ Không quân Patrick, Florida, viết trong nghiên cứu.

Một siêu sét gần Nam Phi năm 1979 mạnh đến mức được cho là làm phát nổ bom nguyên tử. Siêu sét khác đánh trúng Newfoundland năm 1978 gây thiệt hại dọc khu vực dài 1,6 km, làm cây cối bổ đôi, ăngten TV xoắn lại, máy biến áp bị phá vỡ, bộ ngắt mạch treo lủng lẳng trên cột điện và nhiều miệng hố xuất hiện trên nền tuyết. Tuy nhiên, siêu sét vô cùng hiếm gặp, chỉ xuất hiện với tỷ lệ 0,00005%.

Trong hai nghiên cứu mới cùng công bố vào ngày 12/11 trên tạp chí Geophysical Research: Atmospheres, các nhà nghiên cứu sử dụng vệ tinh để quan sát siêu sét. Nghiên cứu đầu tiên mô tả những tia sét sáng nhất ở châu Mỹ từ năm 2018 tới 2020 bằng cảm biến Geostationary Lightning Mapper (GLM) trên Vệ tinh môi trường vận hành địa tĩnh (GOES-R).

"Chúng tôi tập trung vào siêu sét sáng hơn đáng kể so với sét thường, chứa năng lượng nhiều hơn ít nhất 100 lần. Một số trường hợp thậm chí sáng gấp 1.000 lần sét thường", Michael Peterson, chuyên gia cảm biến từ xa ở Phòng thí nghiệm Quốc gia Los Alamos tại New Mexico, người đứng đầu cả hai nghiên cứu, cho biết.

Trong nghiên cứu thứ hai, các nhà khoa học phân tích dữ liệu thu thập từ năm 1997 đến 2010 bằng vệ tinh Fast On‐Orbit Recording of Transient Events (FORTE). Cả GLM và FORTE đều là thiết bị quang học, nhưng đo các đặc điểm hơi khác biệt của tia sét, theo Peterson. FORTE ghi chép khoảnh khắc sáng nhất của siêu sét. Trong khi đó, GLM đo tổng năng lượng của siêu sét trong thời gian 2 micro giây.

Peterson và cộng sự nhận thấy siêu sét có thể phát ra từ xung điện giữa các đám mây, hoặc xung từ đám mây đến mặt đất. Siêu sét xuất hiện trên đại dương lấy năng lượng từ sự tích điện dần dần ở đám mây giông. Những siêu sét sáng nhất thường tập trung ở khu vực địa lý, nơi các cơn giông bão lớn phổ biến và gắn liền với tia sét nằm ngang trải dài hàng trăm kilomet gọi là megaflash.

TIN CŨ HƠN
Tìm hiểu về bình minh và hoàng hôn

Tìm hiểu về bình minh và hoàng hôn

Bình minh và hoàng hôn là hai khoảnh khắc ngẳn ngủi nhưng cũng thật đẹp trong 1 ngày. Thực tế, không phải ai cũng hiểu rõ khái niệm này và sự khác biệt giữa chúng là gì?

Đăng ngày: 05/05/2026
3 sự thật về Samurai khiến bạn cảm thấy may mắn khi sinh ra vào thời nay

3 sự thật về Samurai khiến bạn cảm thấy may mắn khi sinh ra vào thời nay

Để trở thành một võ sĩ Samurai, họ phải tuân theo nhiều quy tắc, trải qua những bài học vô cùng nghiêm khắc.

Đăng ngày: 05/05/2026
Súng điện từ railgun hoạt động như thế nào?

Súng điện từ railgun hoạt động như thế nào?

Tầm bắn xa hơn 20 lần, đầu đạn bay nhanh gấp hơn 10 lần các loại vũ khí quân sự thống thường – là tóm tắt ngắn gọn về uy lực của súng điện từ railgun.

Đăng ngày: 05/05/2026
Nguồn gốc hình thành cát

Nguồn gốc hình thành cát

Được hình thành do sự biến đổi thời tiết và xói mòn của các ngọn núi cũng như trải qua hàng triệu năm, những hạt cát theo dòng chảy cùng những con sông đi ra biển.

Đăng ngày: 04/05/2026
Có bao nhiêu quốc gia trên thế giới?

Có bao nhiêu quốc gia trên thế giới?

Một quốc gia là một chủ thể của luật quốc tế (một quốc gia có chủ quyền hoàn toàn) phải đáp ứng được những tiêu chuẩn sau.

Đăng ngày: 04/05/2026
Truyền thuyết về điềm xui xẻo do mèo đen mang lại

Truyền thuyết về điềm xui xẻo do mèo đen mang lại

Mọi người đều nói rằng khi một con mèo đen chạy qua con đường mà bạn đang đi, rủi ro chắc chắn sẽ xảy ra. Nhưng đã bao giờ bạn tự hỏi, làm thế nào mà mèo đen lại bị dính tiếng xấu như thế? Đó đơn giản là do màu lông của chúng, hay có cái gì đó mang lại điềm gở thật sự?

Đăng ngày: 04/05/2026
Túi nhỏ trên quần jean dùng để đựng gì?

Túi nhỏ trên quần jean dùng để đựng gì?

Bạn có bao giờ để ý đến chiếc túi bé xíu "thừa thãi" trên quần jean?

Đăng ngày: 29/04/2026
Khoa Học News