Sinh vật 2 tỉ tuổi làm mềm Trái đất, tạo nên nhiều dãy núi

Hàng loạt dãy núi hùng vĩ của Trái đất sẽ không bao giờ được hình thành nếu không có cuộc bùng nổ sự sống 2 tỉ năm trước, gián tiếp khiến vài vùng vỏ Trái đất trở nên... mềm và dẻo.

Đó là kết luận từ nghiên cứu vừa công bố trên Communications Earth & Environment về 20 dãy núi cổ đại trên khắp thế giới, bao gồm các dãy nổi tiếng như Rockies, Andes, Svalbard...


Dãy Andes - (Ảnh: Miguel Vieira).

Theo Science Alert, các nhà khoa học từ Đại học Aberdeen ở Scotland (Vương quốc Anh) nhận thấy sự sống cổ đại, mà cụ thể là các vi sinh vật xuất hiện dày đặc ở nhiều vùng của Trái đất, đóng vai trò cực kỳ quan trọng trong quá trình kiến tạo các dãy núi cổ xưa này.

Các vùng núi này đều liên kết chặt chẽ với các vùng giàu sinh vật. Chính xác chết hàng loạt của sinh vật đã bổ sung một lượng carbon dồi dào để cho phép lớp vỏ Trái đất biến dạng dễ hơn các vùng khác, tạo ra các vành đai núi, và cũng là đường biên mảng đặc trưng trong quá trình kiến tạo mảng hiện đại.

Cụ thể, lượng carbon sinh học này đã bổ sung hàm lượng graphite cực cao vào đá phiến sét đáy đại dương, khiến những khu vực đó trở nên giòn và có khả năng uốn cong, đứt gãy, tạo thành nhiều mảnh xếp chồng lên nhau dễ dàng.

Quá trình vẫn tiếp tục cho đến thời nay, lấy ví dụ ở một dãy núi "trẻ" là Himalaya. Sự thúc đẩy kiến tạo cách đây 50 triệu năm của dãy núi này tập trung vào trầm tích Paleoproteozoic với các tầng giàu hữu cơ nhất.

"Trái đất và sinh quyển của nó có mối liên hệ mật thiết với nhau theo những cách chưa từng được hiểu trước đây" - nhà địa chất học John Parnell từ Đại học Aberdeeen, kết luận.

Trước đó, nhiều nghiên cứu đã chứng minh quá trình kiến tạo mảng sôi động của Trái đất là một trong những điều kiện cốt yếu giúp hành tinh có sự sống, vì giúp duy trì khí quyển, khí hậu và các yếu tố môi trường phù hợp, thúc đẩy các phản ứng hóa sinh tạo ra sự sống.

Kiến tạo mảng có thể hiểu nôm na là sự di chuyển không ngừng của 15 mảnh vỏ lớn nhỏ của Trái đất, cũng chính là nguyên nhân khiến các châu lục nhiều lần tái hợp thành siêu lục địa rồi lại tan vỡ thành nhiều lục địa nhỏ như ngày nay.

Thế nhưng, đây là lần đầu tiên một nghiên cứu chứng minh bản thân sinh quyển của Trái đất cũng thúc đẩy ngược lại quá trình kiến tạo mảng.

TIN CŨ HƠN
12 loại gỗ quý hiếm và đắt nhất trên thế giới

12 loại gỗ quý hiếm và đắt nhất trên thế giới

Dưới đây là danh sách 12 loại gỗ quý và đắt đỏ nhất thế giới. Trong đó có những loại gỗ không bao giờ bị mọt, chịu được nước, tỏa ra hương thơm dễ chịu và chịu va đập cực tốt.

Đăng ngày: 19/03/2026
5 cuốn sách kì bí về phép thuật, lời nguyền và bùa chú của thời cổ đại

5 cuốn sách kì bí về phép thuật, lời nguyền và bùa chú của thời cổ đại

Thời xa xưa, việc dùng phép thuật, bùa chú, lời nguyện được phát triển khắp các nền văn hóa trên thế giới. Thậm chí chúng con được ghi chép thành những cuốn sách ma thuật lưu truyền qua các thế hệ. Dưới đây là 5 cuốn bản thảo giúp chúng ta hiểu rõ hơn về thế giới phép thuật cổ xưa.

Đăng ngày: 19/03/2026
Top 11 bí ẩn lớn nhất trong bức họa Mona Lisa

Top 11 bí ẩn lớn nhất trong bức họa Mona Lisa

Bức tranh nàng Mona Lisa của Leonardo da Vinci đã tạo cảm hứng cho rất nhiều nhà phân tích, từ nghệ thuật tới khoa học, từ phân tích quang học tới phân tích tâm lý học.

Đăng ngày: 18/03/2026
Sau khi chết con người thực sự sẽ trở thành ma?

Sau khi chết con người thực sự sẽ trở thành ma?

Trong Phật giáo thường nói sau khi con người chết, nếu không siêu xuất thành thần, thì nói chung, sẽ trở thành vong linh. Bây giờ khi chúng ta nhắc đến siêu độ vong linh, thì trước tiên chúng ta phải

Đăng ngày: 18/03/2026
Những vụ tai nạn máy bay kinh hoàng nhất trong lịch sử

Những vụ tai nạn máy bay kinh hoàng nhất trong lịch sử

Lịch sử ngành hàng không thế giới cũng đã từng đau xót chứng kiến những tai nạn máy bay thảm thương không kém, cùng điểm lại những vụ tai nạn máy bay dân sự kinh hoàng nhất trong lịch sử.

Đăng ngày: 18/03/2026
Điều gì xảy ra nếu khí quyển Trái đất biến mất?

Điều gì xảy ra nếu khí quyển Trái đất biến mất?

Bầu khí quyển đóng vai trò như một lớp giáp bảo vệ, duy trì sự sống cho chúng ta và toàn bộ các sinh vật trên thế giới. Nếu nó mất đi, hậu quả sẽ vô cùng khủng khiếp.

Đăng ngày: 17/03/2026
Những sự thật thú vị ít người biết về tượng vàng Oscar

Những sự thật thú vị ít người biết về tượng vàng Oscar

Chi phí sản xuất thực của một bức tượng vàng Oscar chỉ là 400 đô la nhưng nó lại có giá "trên trời" khi được đưa ra thị trường.

Đăng ngày: 13/03/2026
Khoa Học News