Sinh viên tạo ra thực phẩm chức năng từ rau đắng đầu tiên tại Việt Nam

Một nhóm sinh viên đã tạo ra giá trị mới cho cây rau đắng bằng việc xây dựng quy trình sản xuất bột rau đắng trở thành một loại thực phẩm chức năng tốt cho sức khỏe con người.

Đây được xem là nghiên cứu đầu tiên tại VN về cây rau đắng trong việc khai thác hợp chất triterpen saponin có trong loại thực vật này.

Tìm giá trị mới cho rau đắng

Nhóm sinh viên “mở hàng” cho giá trị mới của rau đắng là Nguyễn Thị Thu Thảo, Trương Trọng Nguyên, Phùng Thị Ngọc Huyền, Nguyễn Thị Hương Lan – cùng là sinh viên ĐH Công nghiệp Thực phẩm TP.HCM.

Nhóm sinh viên trường ĐH công nghiệp thực phẩm TP.HCM đã tìm ra giá trị mới cho cây rau đắng. (Ảnh: NVCC).

Nguyễn Thị Thu Thảo, Trưởng nhóm, chia sẻ rau đắng là loại thực phẩm rất phổ biến trong bữa ăn của nhiều gia đình Việt. Nhưng loại rau này hiện nay chủ yếu sử dụng làm thực phẩm đơn thuần, chưa được khai thác những khía cạnh khác. Tình cờ, đọc các bài báo nước ngoài, nhóm đã phát hiện hợp chất triterpen saponin trong rau đắng.

Thảo cho biết thêm, nghiên cứu của các nhà khoa học cho thấy, hợp chất triterpen saponin trong rau đắng bao gồm bacoside A (1.54-2%) và Bacoside B (0.65-1%). Đây là những chất rất tốt cho sức khỏe con người. Hợp chất triterpen saponin có tác dụng dược lý quan trọng như: cải thiện chức năng của não, tăng cường trí nhớ, chống oxi hóa.

“Nhiều công trình nghiên cứu khoa học trên thế giới, nhất là ở Ấn Độ, Trung Quốc đã chứng minh được trong nguyên liệu rau đắng chứa hợp chất sinh học triterpen saponin và những tính chất dược lý tốt cho sức khỏe” - Thảo khẳng định.

Trong khi đó, tại Việt Nam hiện chưa có một nghiên cứu về hợp chất này trong rau đắng và ứng dụng rau đắng trong công nghệ thực phẩm. Đa phần rau đắng được sử dụng như luộc, ăn lẩu, ăn cháo. Nên từ đó, nhóm quyết định khai thác hợp chất triterpen saponi thành dạng bột rau đắng.

Bột rau đắng được yêu thích

Dùng những kiến thức có được trong quá trình học, nhóm đã tạo ra một quy trình sản xuất bột rau đắng chứa hợp chất triterpen saponi. Rau đắng tươi được xử lý mẫu (bao gồm: rửa sạch tạp chất, cắt, xay nhuyễn, đồng nhất, trữ đông). Rau đắng tiếp tục được trích ly với điều kiện được tối ưu hóa nhằm thu được hàm lượng tritrerpen sapnin tốt nhất. Sản phẩm tiếp tục được cô đặc, sấy phun để tạo thành bột thành phẩm.

Sau quá trình sấy phun, nhóm đóng gói bột rau đắng bằng cách hút chân không. Quá trình hút chân không sẽ ngăn ẩm xâm nhập và giữ nguyên các hợp chất sinh học của rau đắng trong thời gian dài.

Sản phẩm bột rau đắng thành phẩm được đóng gói và đang chờ được thương mại hóa. (Ảnh: NVCC).

Phùng Thị Ngọc Huyền, thành viên nhóm chia sẻ, sản phẩm sau khi mọi người sử dụng đều nhận xét là độ đắng của rau đã giảm đi, có vị ngọt thanh, mùi thơm đặc trưng.

“Trong thời gian tới nhóm sẽ tiếp tục nghiên cứu thêm tỉ lệ phối trộn giữa bột sấy phun với các nguyên liệu khác để đa dạng thêm bột rau đắng, đồng thời theo dõi sự thay đổi chất lượng sản phẩm theo thời gian bảo quản. Tạo ra bột sản phẩm hấp dẫn người tiêu dùng hơn. Ngoài ra nhóm sẽ ứng dụng phương pháp sấy thăng hoa để sản xuất thực phẩm chức năng, thương mại hóa sản phẩm” - Huyền chia sẻ.

Ths. Hoàng Thị Trúc Quỳnh, giảng viên ĐH Công nghiệp Thực phẩm TP.HCM, đánh giá sản phẩm có tính thực tiễn và ý nghĩa cao. Bột rau đắng giải quyết đầu ra của nông dân, tạo ra một sản phẩm mới, có lợi cho sức khỏe người tiêu dụng.

“Lợi thế của nhóm là ở Việt Nam, chưa có sản phẩm nào được khai thác từ rau đắng ứng dụng trong công nghệ thực phẩm, thực phẩm chức năng...” - Th.s Quỳnh nói.

Đề tài khoa học này đã giành giải Nhất lĩnh vực công nghệ thực phẩm, Giải thưởng sinh viên nghiên cứu khoa học Euréka năm 2018.

Từ khóa liên quan:

rau đắng

thực phẩm chức năng

thực phẩm chức năng từ rau đắng

hợp chất triterpen saponin

sản xuất bột rau đắng

đại học Công nghiệp Thực phẩm TP.HCM

Nguyễn Thị Thu Thảo

Trương Trọng Nguyên

Phùng Thị Ngọc Huyền

Nguyễn Thị Hương Lan