Khoa Học News

Sốc với tác phẩm nghệ thuật 130.000 năm của loài người khác

Một mảnh xương gấu được chạm khắc 130.000 năm trước là tác phẩm nghệ thuật lâu đời nhất Á-Âu. Nhưng nó không thuộc về loài người tinh khôn chúng ta.

Nhóm nghiên cứu dẫn đầu bởi GS Tomasz Płonka, nhà khảo cổ học từ Đại học Wrocław (Ba Lan) đã dùng những kỹ thuật hiện đại để phân tích một hiện vật khai quật hơn 70 năm trước và phát hiện ra nó là tác phẩm nghệ thuật của loài người cổ Neanderthals.

Theo Live Science, mảnh xương được phát hiện vào năm 1953 tại hang Dziadowa Skała ở miền nam Ba Lan.


Mảnh xương gấu được xác định là tác phẩm nghệ thuật của loài người cổ Neanderthals được chụp theo 4 góc độ khác nhau - (Ảnh: Journal of Archaeological Science).

Lớp trầm tích chứa đựng mảnh xương có niên đại từ thời Eemian (130.000 đến 115.000 năm trước), một trong những thời kỳ ấm hơn của kỷ băng hà cuối cùng

Ban đầu, các nhà khảo cổ tin rằng nó là xương sườn của một con gấu. Nhưng phân tích mới của TS Plonka và các cộng sự cho thấy đó là xương chi trước bên trái, có thể là của loài gấu nâu (Ursus arctos).

Song song đó, quá trình xem xét lại mảnh xương bằng kính hiển vi 3D và chụp cắt lớp vi tính (CT) - từ đó tạo ra mô hình kỹ thuật số của xương - đã làm rõ thêm những "dấu vết lạ".

Họ nhận thấy các dấu vết là có chủ ý, một số đường khắc được lặp lại một cách có hệ thống.

Để tìm ra cách tạo ra các vết mổ, nhóm nghiên cứu đã tạo ra các dấu vết thí nghiệm trên xương gia súc tươi bằng lưỡi dao đá lửa và dao thời kỳ đồ đá cũ bằng cách sử dụng bảy kỹ thuật rạch, bao gồm chuyển động qua lại và chuyển động cưa mạnh.

Điều này cho thấy các đường rạch này không phù hợp với hoạt động giết mổ, sử dụng công cụ hoặc giẫm đạp động vật. Trái lại, nó được khắc khá tinh tế lên xương bằng một con dao đá lửa.

Nói cách khác, nó đúng là tác phẩm nghệ thuật. Với niên đại 130.000 năm, đó là tác phẩm nghệ thuật lâu đời nhất vùng Á - Âu.

Từ đó, bài công bố nghiên cứu trên tạp chí khoa học Journal of Archaeological Science kết luận những sự nhất quán này cho thấy người nghệ sĩ tiền sử không chỉ vẽ nguệch ngoạc mà còn có thể có khả năng nhận thức nâng cao.

Chiếc xương giống hình trụ, dài khoảng 10,6cm, được trang trí bằng 17 vết cắt song song cách đều nhau. Người khắc nó đã khắc trong một lần và là người thuận tay phải.

Thú vị hơn, anh ta - hoặc cô ta - không phải loài người tinh khôn Homo sapiens chúng ta, dựa theo các bằng chứng khảo cổ khác trong khu vực.

Khu vực mà chiếc xương được tìm thấy là lãnh địa cổ xưa của người Neanderthals thời kỳ đó.

Họ là một loài cùng chi Homo (chi Người) với chúng ta, từng giao phối dị chủng với tổ tiên chúng ta khoảng hơn 30.000-40.000 năm trước, để lại một tỉ lệ nhỏ DNA trong cơ thể hầu hết chúng ta.

Người Neanderthals có một thói quen đặc biệt là tạo ra những dấu vết song song tương tự trên xương mà các nhà nghiên cứu ngày nay tin rằng đó là một loại văn hóa biểu tượng nào đó.

Một trong những ví dụ thú vị nhất từng được tìm thấy là hộp sọ của một người phụ nữ thuộc loài này với 35 hình chạm khắc, đa số nằm song song.

Trước đây, người ta cho rằng đời sống của loài Neanderthals khá mông muội. Nhưng các bằng chứng được tìm thấy trong vài năm gần đây cho thấy trước khi tuyệt chủng, họ đã phát triển rất tốt các kỹ năng dệt sợi, chế tạo vũ khí, công cụ, trang sức...

Họ cũng có tổ chức xã hội chặt chẽ, phân công lao động trong cộng đồng, cũng như có phong tục tang ma, phong cách nghệ thuật hang động... rất riêng.

Một phần các kỹ thuật sơ khai của loài người tinh khôn Homo sapiens thậm chí có thể đã thừa hưởng từ người anh em khác loài này.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Phát hiện loài ếch cổ đại từng ăn thịt khủng long

Phát hiện loài ếch cổ đại từng ăn thịt khủng long

Dài 41cm và nặng hơn em bé sơ sinh, ếch Beelzebufo được coi là loài ếch lớn nhất từng tồn tại với khả năng săn mồi đáng kinh ngạc.

Đăng ngày: 25/09/2026
Những nền văn minh lâu đời nhất hành tinh

Những nền văn minh lâu đời nhất hành tinh

Những nền văn minh đầu tiên đã phát triển từ hàng nghìn năm trước Công nguyên, với nhiều di sản vẫn còn được lưu giữ tới ngày nay.

Đăng ngày: 23/09/2026
Ngắm xác ướp “công chúa mỉm cười” quyến rũ nhất thế giới

Ngắm xác ướp “công chúa mỉm cười” quyến rũ nhất thế giới

Nghĩa trang Xiaohe nằm trong sa mạc Taklamakan ở tây bắc Trung Quốc nổi tiếng thế giới với hàng trăm xác ướp bí ẩn.

Đăng ngày: 22/09/2026
Bí mật đằng sau 4 thanh kiếm La Mã 1.900 năm tuổi tìm thấy trong hang động ở Israel

Bí mật đằng sau 4 thanh kiếm La Mã 1.900 năm tuổi tìm thấy trong hang động ở Israel

Các thanh kiếm được cho là chiến lợi phẩm từ quân đội La Mã gắn với cuộc nổi dậy Bar Kochba của người Do Thái chống lại sự cai trị của đế chế La Mã ở Judean.

Đăng ngày: 22/09/2026
Chuyên gia tìm thấy báu vật nhỏ xíu trong mộ cổ có giá hơn 3.200 tỷ

Chuyên gia tìm thấy báu vật nhỏ xíu trong mộ cổ có giá hơn 3.200 tỷ

Không ngờ báu vật nhỏ xíu được đặt trên đầu của người tiểu thiếp trong mộ cổ này lại có giá trị hàng nghìn tỷ đồng. Đó là gì?

Đăng ngày: 22/09/2026
Bí ẩn về chữ viết cổ đại của đế chế Kushan cuối cùng đã được giải mã

Bí ẩn về chữ viết cổ đại của đế chế Kushan cuối cùng đã được giải mã

Các nhà khảo cổ đã giải mã một phần của hệ thống chữ viết "không xác định" từ Đế chế Kushan bằng cách sử dụng kỹ thuật tương tự đã giúp giải mã Đá Rosetta.

Đăng ngày: 22/09/2026
Quái vật dài 15m chưa từng thấy “trỗi dậy” giữa sa mạc Ai Cập

Quái vật dài 15m chưa từng thấy “trỗi dậy” giữa sa mạc Ai Cập

Một thành viên mới của dòng họ quái vật to lớn nhất từng bước đi trên các lục địa là được tìm thấy tại một ốc đảo ở sa mạc phía Tây Ai Cập.

Đăng ngày: 20/09/2026
Khoa Học News