Khoa Học News

Sốc với tác phẩm nghệ thuật 130.000 năm của loài người khác

Một mảnh xương gấu được chạm khắc 130.000 năm trước là tác phẩm nghệ thuật lâu đời nhất Á-Âu. Nhưng nó không thuộc về loài người tinh khôn chúng ta.

Nhóm nghiên cứu dẫn đầu bởi GS Tomasz Płonka, nhà khảo cổ học từ Đại học Wrocław (Ba Lan) đã dùng những kỹ thuật hiện đại để phân tích một hiện vật khai quật hơn 70 năm trước và phát hiện ra nó là tác phẩm nghệ thuật của loài người cổ Neanderthals.

Theo Live Science, mảnh xương được phát hiện vào năm 1953 tại hang Dziadowa Skała ở miền nam Ba Lan.


Mảnh xương gấu được xác định là tác phẩm nghệ thuật của loài người cổ Neanderthals được chụp theo 4 góc độ khác nhau - (Ảnh: Journal of Archaeological Science).

Lớp trầm tích chứa đựng mảnh xương có niên đại từ thời Eemian (130.000 đến 115.000 năm trước), một trong những thời kỳ ấm hơn của kỷ băng hà cuối cùng

Ban đầu, các nhà khảo cổ tin rằng nó là xương sườn của một con gấu. Nhưng phân tích mới của TS Plonka và các cộng sự cho thấy đó là xương chi trước bên trái, có thể là của loài gấu nâu (Ursus arctos).

Song song đó, quá trình xem xét lại mảnh xương bằng kính hiển vi 3D và chụp cắt lớp vi tính (CT) - từ đó tạo ra mô hình kỹ thuật số của xương - đã làm rõ thêm những "dấu vết lạ".

Họ nhận thấy các dấu vết là có chủ ý, một số đường khắc được lặp lại một cách có hệ thống.

Để tìm ra cách tạo ra các vết mổ, nhóm nghiên cứu đã tạo ra các dấu vết thí nghiệm trên xương gia súc tươi bằng lưỡi dao đá lửa và dao thời kỳ đồ đá cũ bằng cách sử dụng bảy kỹ thuật rạch, bao gồm chuyển động qua lại và chuyển động cưa mạnh.

Điều này cho thấy các đường rạch này không phù hợp với hoạt động giết mổ, sử dụng công cụ hoặc giẫm đạp động vật. Trái lại, nó được khắc khá tinh tế lên xương bằng một con dao đá lửa.

Nói cách khác, nó đúng là tác phẩm nghệ thuật. Với niên đại 130.000 năm, đó là tác phẩm nghệ thuật lâu đời nhất vùng Á - Âu.

Từ đó, bài công bố nghiên cứu trên tạp chí khoa học Journal of Archaeological Science kết luận những sự nhất quán này cho thấy người nghệ sĩ tiền sử không chỉ vẽ nguệch ngoạc mà còn có thể có khả năng nhận thức nâng cao.

Chiếc xương giống hình trụ, dài khoảng 10,6cm, được trang trí bằng 17 vết cắt song song cách đều nhau. Người khắc nó đã khắc trong một lần và là người thuận tay phải.

Thú vị hơn, anh ta - hoặc cô ta - không phải loài người tinh khôn Homo sapiens chúng ta, dựa theo các bằng chứng khảo cổ khác trong khu vực.

Khu vực mà chiếc xương được tìm thấy là lãnh địa cổ xưa của người Neanderthals thời kỳ đó.

Họ là một loài cùng chi Homo (chi Người) với chúng ta, từng giao phối dị chủng với tổ tiên chúng ta khoảng hơn 30.000-40.000 năm trước, để lại một tỉ lệ nhỏ DNA trong cơ thể hầu hết chúng ta.

Người Neanderthals có một thói quen đặc biệt là tạo ra những dấu vết song song tương tự trên xương mà các nhà nghiên cứu ngày nay tin rằng đó là một loại văn hóa biểu tượng nào đó.

Một trong những ví dụ thú vị nhất từng được tìm thấy là hộp sọ của một người phụ nữ thuộc loài này với 35 hình chạm khắc, đa số nằm song song.

Trước đây, người ta cho rằng đời sống của loài Neanderthals khá mông muội. Nhưng các bằng chứng được tìm thấy trong vài năm gần đây cho thấy trước khi tuyệt chủng, họ đã phát triển rất tốt các kỹ năng dệt sợi, chế tạo vũ khí, công cụ, trang sức...

Họ cũng có tổ chức xã hội chặt chẽ, phân công lao động trong cộng đồng, cũng như có phong tục tang ma, phong cách nghệ thuật hang động... rất riêng.

Một phần các kỹ thuật sơ khai của loài người tinh khôn Homo sapiens thậm chí có thể đã thừa hưởng từ người anh em khác loài này.

TIN CŨ HƠN
Báu vật "vượt thời gian" 2.500 năm xuất hiện ở nơi cực kỳ vô lý

Báu vật "vượt thời gian" 2.500 năm xuất hiện ở nơi cực kỳ vô lý

2.500 năm trước, tại một pháo đài cổ bị bỏ hoang ở nước Ý, ai đó đã để lại một báu vật vô giá và đầy bí ẩn cho các nhà khảo cổ hiện đại.

Đăng ngày: 08/06/2026
Máy tính thiên văn hơn 2.000 năm tuổi

Máy tính thiên văn hơn 2.000 năm tuổi

Các nhà khoa học cho rằng thiết bị này sở hữu cấu trúc rất phức tạp, có thể theo dõi Mặt trời và Mặt trăng.

Đăng ngày: 06/06/2026
Quét laser, hàng ngàn "bóng ma" Maya 3.000 năm hiện ra giữa rừng già Guatemala

Quét laser, hàng ngàn "bóng ma" Maya 3.000 năm hiện ra giữa rừng già Guatemala

Nhờ sự sử dụng LiDAR, các nhà khảo cổ phát hiện hàng ngàn công trình và khu định cư cổ xưa của người Maya, bao gồm tháp, đền đài và đường sá.

Đăng ngày: 05/06/2026
Cách hổ phách tạo ra những hóa thạch tinh xảo lưu giữ lịch sử Trái đất

Cách hổ phách tạo ra những hóa thạch tinh xảo lưu giữ lịch sử Trái đất

Những mẫu hổ phách mang màu sắc ấm áp đóng vai trò như một cửa sổ 3 chiều giúp các nhà khoa học tái tạo lại hệ sinh thái cổ đại thông qua vô số các bao thể động vật, thực vật mà nó chứa bên trong.

Đăng ngày: 04/06/2026
Đào ống nước, phát hiện kho báu "đóng băng thời gian" 2.100 năm

Đào ống nước, phát hiện kho báu "đóng băng thời gian" 2.100 năm

Một kho báu khảo cổ vô song, cực kỳ giá trị vừa được tìm thấy ở Israel, nơi hầu hết cổ vật đều được bảo quản trong trạng thái cực kỳ tốt và chứa đựng nhiều thông tin quý giá.

Đăng ngày: 03/06/2026
Quái thú 1 tấn "trên trời rơi xuống", giới khoa học bối rối

Quái thú 1 tấn "trên trời rơi xuống", giới khoa học bối rối

Đó là một loài quái thú hoàn toàn mới, được xác định thông qua hài cốt hóa thạch có niên đại khoảng 72 triệu năm trước, vừa được khai quật tại Chile.

Đăng ngày: 02/06/2026
Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Phát hiện hóa thạch 52 triệu năm tuổi của sinh vật kì lạ

Theo đánh giá đây là một hóa thạch rất có giá trị đối với việc giải mã những bí ẩn cổ đại.

Đăng ngày: 31/05/2026
Khoa Học News