Tranh vẽ hòn đá 400 năm tuổi của Trung Quốc được bán với giá 78,2 triệu USD

Bức "Thập diện Linh Bích" vẽ hòn đá của họa sĩ thời nhà Minh Ngô Bân, hơn 400 năm trước, được bán với giá 78,2 triệu USD.

Thập diện Linh Bích tác phẩm nghệ thuật cổ đại đắt giá nhất Trung Quốc, sau khi gõ búa mức 512 triệu nhân dân tệ (78,2 triệu USD) trong phiên đấu kỷ niệm 15 năm thành lập của Poly Bắc Kinh hồi tháng 10/2020.


Tranh vẽ hòn đá "Thập diện Linh Bích". (Video: YouTube Grand View Garden)

Tác phẩm ra đời bắt nguồn từ tình yêu đá của Mễ Vạn Chung - học giả, nhà thư pháp cuối thời Minh, được mệnh danh Thạch ẩn am cư sĩ. Năm 1608, trong một lần tới huyện Linh Bích, tỉnh An Huy, Mễ Vạn Chung mua được một hòn đá có hình dáng như ngọn núi hùng vĩ, vui sướng đến mất ăn mất ngủ. Ông khẳng định đó là viên đá tốt nhất trong bộ sưu tập của mình, đặt tên là Phi Phi Thạch, ngụ ý "đá nhưng không phải là đá". Cuốn Mễ thị kỳ thạch ký mô tả: "Hình dáng kỳ lạ, kéo dài như một ngọn núi, với các nhánh so le nhau. Bên dưới là một đế vuông nhỏ, mỏng. Màu sắc sẫm, vân dày, mỏng như thác nước đang tuôn chảy".

Ông sau đó mời bạn thân Ngô Bân - họa sĩ triều đình - tới chiêm ngưỡng và vẽ tranh. Tác phẩm dài 11,5 m, mô tả 10 mặt của hòn đá theo thứ tự: trước, sau, trái, phải, bốn góc xiên và hai phối cảnh của phần đế theo đúng kích thước thật. Theo tạp chí Sanlian Life Week, việc vẽ hòn đá ở 10 góc không được lên kế hoạch trước. Trong quá trình sáng tác, những góc cạnh khác nhau của vật thể gây kích thích thị giác họa sĩ, nên vẽ từ hai lên bốn rồi tám, 10 cạnh. Ngoài bút lông và mực truyền thống, họa sĩ kết hợp các nguyên tắc hình học, nhịp điệu và lý thuyết ngũ hành. "Những ý tưởng và kỹ thuật hội họa của ông, thế hệ sau khó có thể vượt qua", tạp chí viết.

Họa sĩ mô tả đá bằng những đường nét mảnh và dày đặc đan xen như sợi tóc. Tranh được vẽ liên tục trong gần hai năm, từ 1608 đến 1610. Các chuyên gia cho rằng trung bình mỗi mặt họa sĩ mất ít nhất một tháng để thực hiện.

Phòng Khoa học Công nghệ của Bảo tàng Cố Cung từng phục chế bức hoành phi bằng đá dưới dạng mô hình 3D theo 10 góc độ của tranh. Kết luận cho thấy Ngô Bân vẽ chân thực từng đỉnh, nếp gấp của đá. "Hơn 400 năm trước, không có kỹ thuật chụp ảnh, họa sĩ đã vẽ hòn đá theo tỷ lệ 1:1 như thế nào? Điều này rất khó vì nó không phẳng mà 3D. Có thể tưởng tượng Ngô Bân vẽ từ nhiều góc độ nhưng liên kết với nhau gần như liền mạch. Hình dáng ban đầu của đá được thể hiện rất chính xác. Điều này khó có thể tưởng tượng được", họ nói.

Sau khi tác phẩm hoàn thành, Mễ Vạn Chung vượt nghìn dặm xa xôi mời các văn nhân nổi tiếng bấy giờ như Đổng Kỳ Xương, Trần Kế Nho, Lý Duy Trinh, Diệp Hướng Cao viết lời bình lên tranh, trở thành sự kiện văn hóa lớn.

Theo sử sách ghi lại, một ngày đầu năm 1615, nhà thư họa Đổng Kỳ Xương 60 tuổi, sống tại Giang Nam, nhận được tác phẩm do Mễ Vạn Chung gửi từ Bắc Kinh. Khi chậm rãi mở ra, thứ hiện lên trước mắt ông không phải là tranh phong cảnh truyền thống hay vẽ người quen thuộc, mà là hình ảnh những phiến đá kỳ lạ và gồ ghề, đi kèm là 10 đoạn văn mô tả. Ông đã có bài đề dài lên tranh, bày tỏ khen ngợi, trong đó có câu: "Tôi nhìn thấy dòng nước uốn khúc, sắc nhọn của kim loại, vẻ đẹp của cây cối, nét trầm của đất và cả lửa qua phiến đá. Những yếu tố để có thể gọi là ngũ hành".


Mặt cuối cùng của tranh. (Ảnh: Culture and Art Network)

Thời kỳ vua Đạo Quang của nhà Thanh, Thập diện Linh Bích thuộc sở hữu của tướng quân Tát Ngênh A, người Mãn Châu. Ông đã viết dòng chữ trên tranh để mô tả quá trình sưu tập. Tác phẩm sau đó được trao cho con rể ông là thống đốc Sơn Đông - Ái Sơn. Trong một thời gian dài, không ai biết rõ tung tích của tranh.

Tháng 12/1989 tại Sotheby's ở New York, Thập diện Linh Bích lần đầu xuất hiện trong một phiên đấu giá, thu hút sự chú ý của mọi người. Những người có mặt khi ấy đa phần đều là nhà sưu tập phương Tây. Tác phẩm sau đó được nhà sưu tập người Mỹ William Bernard Ziff mua với giá 1,21 triệu USD - kỷ lục đấu giá tranh và thư pháp Trung Quốc bấy giờ. Ông yêu thích nghệ thuật, đặc biệt là những viên đá trong trang sức của mẹ. Sau khi Ziff qua đời năm 2006, tác phẩm do gia đình lưu giữ và bán lại vào năm 2020.

Theo Sanlian Life Week, hòn đá từng được đặt tại một trong ba dinh thự của Mễ Vạn Chung tại Bắc Kinh. Sau khi ông mất năm 1628 cùng những rối loạn của triều đình nhà Minh, dinh thự đổi chủ, hòn đá cũng không rõ tung tích từ đó.

Ngô Bân (1550-1643) là họa sĩ phong cảnh nổi tiếng thời nhà Minh, dưới triều đại hoàng đế Vạn Lịch. Nhiều tác phẩm của ông hiện được lưu giữ tại Bảo tàng Cố Cung.

TIN CŨ HƠN
Người La Mã cổ đại đã dùng chất phóng xạ làm... đồ trang trí thế nào?

Người La Mã cổ đại đã dùng chất phóng xạ làm... đồ trang trí thế nào?

Những nghệ nhân thời La Mã cổ đại đã tạo ra những tuyệt phẩm mĩ nghệ mà không hề hay biết về cấu tạo bao gồm thành phần phóng xạ cực kỳ nguy hiểm của nó.

Đăng ngày: 19/02/2026
Tìm hiểu ngày lễ Khai Hạ ngày mùng 7 Tết Nguyên đán

Tìm hiểu ngày lễ Khai Hạ ngày mùng 7 Tết Nguyên đán

Sau lễ hóa vàng ngày mùng 3 Tết, ngày mùng 7 tháng Giêng thường được coi là ngày cuối cùng của chuỗi lễ hội Tết Nguyên đán. Sau ngày mùng 7, mọi người phải ra sức, trở lại lao động bình thường.

Đăng ngày: 18/02/2026
Cấm tắm, ép khóc và những phong tục cưới hỏi kỳ lạ trên thế giới

Cấm tắm, ép khóc và những phong tục cưới hỏi kỳ lạ trên thế giới

Bắt trói, đổ hỗn hợp bẩn lên người, cắm tắm 72 giờ trước đám cưới, xé váy cô dâu để nhận may mắn... là những phong tục cưới hỏi khó hiểu của các nước trên thế giới.

Đăng ngày: 17/02/2026
Những truyền thống đặc biệt trong ngày lễ tình nhân trên Thế giới

Những truyền thống đặc biệt trong ngày lễ tình nhân trên Thế giới

Ở mỗi quốc gia, người dân lại có một cách riêng để kỉ niệm ngày lễ Tình nhân khác nhau và đặc biệt.

Đăng ngày: 16/02/2026
Những món ăn

Những món ăn "đại kỵ" trong ngày Tết đen đủi cả năm

Dưới đây là danh sách các món "đại kỵ" mọi người không nên ăn trong ngày đầu năm để tránh gặp điều xui xẻo.

Đăng ngày: 15/02/2026
Vì sao thị trấn này yêu cầu cư dân phải cắt ruột thừa mới được sống ở đây?

Vì sao thị trấn này yêu cầu cư dân phải cắt ruột thừa mới được sống ở đây?

Con người có thể sống chung với đoạn ruột thừa suốt đời trừ khi nó bị viêm. Tuy nhiên, một thị trấn ở Nam Cực đã yêu cầu những cư dân tương lai phải cắt bỏ ruột thừa của họ trước khi định cư ở đây, theo NY Post.

Đăng ngày: 15/02/2026
Kaketsugi - Kỹ thuật miếng vá vô hình độc đáo tại Nhật Bản

Kaketsugi - Kỹ thuật miếng vá vô hình độc đáo tại Nhật Bản

Một cửa hàng nhỏ ở TP Minokamo, miền trung Nhật Bản, tiếp nhận vô số đơn đặt hàng từ khắp mọi miền đất nước, nhờ vào kỹ thuật “Kaketsugi”, hay vá quần áo hoàn toàn giống như mới.

Đăng ngày: 15/02/2026
Khoa Học News