Sống gần con người, một sinh vật đang "tiến hóa ngược", não lớn bất thường

Trong vòng 150 năm qua, một sinh vật thường hiện diện bên cạnh con người đã lặng lẽ phát triển hộp sọ và bộ não lớn hơn một cách khó hiểu. Có vẻ chúng đang tiến hóa để có một trí thông tinh vượt trội hơn.

Nghiên cứu vừa công bố trên tạp chí khoa học Evolution là một cú sốc đối với khoa học vì đi ngược lại lý thuyết tiến hóa quen thuộc.


Hình ảnh chụp CT họp sọ của một loài chó ở Hungary - (Ảnh: Kálmán Czeibert).

Thông thường, quá trình thuần hóa của con người luôn khiến các loài động vật quanh chúng ta trở nên kém thông minh hơn, thu nhỏ đáng kể kích thước não bộ.

Những phần bị thu nhỏ điều khiển những chức năng như lựa chọn bạn tình, săn mồi, ăn thịt... Điều đó phần nào giúp chúng trở nên "thuần" hơn, thích nghi với lối sống khác theo ý muốn của con người.

Thế nhưng dường như loài chó đang bắt đầu tiến hóa ngược lại: Trong vòng 150 năm qua, hộp sọ và cả bộ não bên trong của những con chó nhà đang lớn lên rõ rệt, theo nghiên cứu dẫn đầu bởi nhà sinh vật tiến hóa Niclas Kolm từ Đại học Stockholms (Thụy Điển).

"Các giống chó khác nhau sống ở các mức độ phức tạp xã hội khác nhau và thực hiện các nhiệm vụ phức tạp, đòi hỏi dung lượng não lớn hơn" - tiến sĩ Kolm đưa ra giả thuyết, đồng thời cho rằng các nỗ lực lai tạo của con người cũng góp phần.

Tuy nhiên kết quả nghiên cứu chỉ ra gene của chúng mới là yếu tố then chốt, bởi sự lớn lên của não bộ không chỉ riêng biệt trong một vài nhóm chó nhất định, mà đang xuất hiện ở loài chó nói chung, sống trong các môi trường khác nhau. Có lẽ chúng đang thực sự tiến hóa, nhưng điều đó cũng chưa thể được chứng minh cụ thể.

Theo Science Alert, một số chuyên gia khác vẫn kiên trì với giả thuyết rằng môi trường xã hội mà chúng ta đã dẫn dắt chó nhà vào - vốn được đối xử đặc biệt hơn các loài vật nuôi khác - đã góp phần vào điều này.

Câu trả lời cuối cùng cho phát hiện vẫn còn nằm trong vùng bí ẩn, tuy nhiên điều có thể khẳng định rằng chúng đang dần thu hẹp khoảng cách với loài sói - từng được tạo ra bởi quá trình thuần hóa ban đầu, khiến kích thước não của sói luôn lớn hơn chó 24%.

TIN CŨ HƠN
Từng có chiến tranh hạt nhân vào thời cổ?

Từng có chiến tranh hạt nhân vào thời cổ?

Giả thuyết về chiến tranh hạt nhân trên sao Hỏa xuất hiện cách đây khá lâu.

Đăng ngày: 16/03/2026

"Ma hóa thạch" 183 triệu năm tiết lộ về "tận thế" có thể lặp lại

Những con ma hóa thạch là sinh vật như làm bằng không khí, không hề có chút tàn tích nào nhưng hình dáng được ghi lại nguyên vẹn qua những đường lõm của khối đá mà lẽ ra chúng nằm bên trong.

Đăng ngày: 15/03/2026
Trung Quốc tìm thấy tượng Phật nghìn năm mạ vàng bạc trong hang động

Trung Quốc tìm thấy tượng Phật nghìn năm mạ vàng bạc trong hang động

Các nhà khảo cổ học nhận thấy pho tượng Đại Phật Như Lai khổng lồ trong hang đá Long Môn ở Hà Nam có thể từng được mạ vàng, bạc và nạm thủy tinh màu.

Đăng ngày: 14/03/2026
Gặp điều kỳ quặc này, bạn có thể là

Gặp điều kỳ quặc này, bạn có thể là "con lai" của loài người khác

Các nhà khoa học đã phát hiện thêm một khác biệt giữa những người Homo sapiens thuần chủng và những người có liên quan đến cuộc hôn phối dị chủng với một loài người khác tận 60.000 năm trước.

Đăng ngày: 11/03/2026
Hãi hùng mộ cổ nữ ma cà rồng còn nguyên

Hãi hùng mộ cổ nữ ma cà rồng còn nguyên "phong ấn"

Một ngôi mộ ma cà rồng thế kỷ XVII-XVIII vừa được khai quật ở Ba Lan, bên trong là hài cốt nữ giới với chiếc liềm trên cổ để ngăn cô trở lại với thế giới.

Đăng ngày: 10/03/2026
Khoảnh khắc hãi hùng khi khám phá Đại kim tự tháp 4.500 năm

Khoảnh khắc hãi hùng khi khám phá Đại kim tự tháp 4.500 năm

Nhà sử học người Anh Bethany Hughes nói về “một khoảng trống lớn đáng kể” bên trong Đại kim tự tháp Giza trên kênh Channel 5 và gọi đây là “phát hiện của cả đời người”, khi được phép đến rất gần khoảng trống này.

Đăng ngày: 03/03/2026
Những điều chưa biết về khủng long

Những điều chưa biết về khủng long

Khủng long chính là 1 trong những sinh vật cổ đại nổi tiếng nhất trên Trái Đất, với vô vàn bí ẩn thú vị đang dần được khám phá đến tận ngày nay.

Đăng ngày: 02/03/2026
Khoa Học News