Sóng hấp dẫn - Phát hiện lịch sử của nhân loại

"Lời tiên tri" của Einstein về sóng hấp dẫn từ hơn 100 năm trước nay đã được giải mã qua vụ va chạm kinh hoàng nhất trong vũ trụ.

Trong cuộc họp báo mới kết thúc vào rạng sáng ngày 12/2/2016 (giờ Việt Nam), các nhà khoa học đã chính thức xác nhận tìm ra sóng hấp dẫn - phát hiện được ca ngợi là "bước đột phá vĩ đại nhất thế kỷ".

Sóng hấp dẫn - Phát hiện lịch sử của nhân loại
Vùng không-thời gian bị uốn cong chính là sóng hấp dẫn.

Cụ thể, các chuyên gia thuộc Viện công nghệ California (Mỹ) tuyên bố đã tìm thấy khoảng không-thời gian bị uốn cong do sự va chạm giữa hai hố đen khổng lồ. Vùng không-thời gian bị uốn cong đó chính là sóng hấp dẫn - thứ đã được thiên tài Albert Einstein dự đoán trong Thuyết tương đối từ năm 1915. Phát hiện này cũng đồng thời tái khẳng định thuyết Big bang - giả thuyết vũ trụ được hình thành sau một vụ nổ khổng lồ - là đúng sự thật.

Còn giáo sư vật lý lý thuyết nổi tiếng Stephen Hawking thì cho rằng phát hiện này là một cột mốc lịch sử khoa học, đem lại một cách nhìn hoàn toàn khác biệt về vũ trụ, thậm chí có thể tạo nên một cuộc cách mạng trong giới thiên văn.

Sóng hấp dẫn - Phát hiện lịch sử của nhân loại
Quá trình "sát nhập" kinh hoàng của lỗ đen vũ trụ.

Sóng hấp dẫn tìm thấy trong nghiên cứu này được hình thành từ sự va chạm giữa hai hố đen khổng lồ, cách hành tinh của chúng ta 1,3 tỉ năm ánh sáng. Theo các dữ kiện từ LIGO (Đài quan trắc Sóng hấp dẫn bằng giao thoa kế laser), hai hố đen này có khối lượng lớn gấp 29-36 lần Mặt trời.

Theo Thuyết tương đối rộng của Einstein, hai hố đen xoay quanh nhau sẽ mất dần năng lượng qua sự giải phóng của sóng hấp dẫn, khiến chúng tiến lại gần nhau với tốc độ nhanh dần. Trong một tích tắc rất nhanh, hàng tỷ tỷ tấn vật chất được phân phối lại, và một lỗ đen mới được sản sinh.

Theo tính toán của các nhà khoa học, trong 1/5 giây cuối cùng của vụ va chạm, lỗ đen mới sản sinh ra khối năng lượng gấp 50 lần tổng năng lượng của toàn bộ phần còn lại của vũ trụ (dưới các dạng ánh sáng, sóng từ trường, X-ray,...). Và hai đài quan sát LIGO tại Washington và Louisiana (Mỹ) đã xác định được các tín hiệu về sóng hấp dẫn trong khoảnh khắc cuối cùng này.

Thậm chí, họ đã có thể chuyển các tín hiệu thành sóng âm thanh, và chúng ta thực sự nghe được tiếng va chạm của hai lỗ đen vũ trụ khổng lồ. Các bạn có thể nghe được âm thanh này trong video dưới đây.


Video tiếng va chạm của hai lỗ đen vũ trụ khổng lồ.

Làn sóng hấp dẫn cực mạnh sau đó lan rộng ra khắp toàn vũ trụ, làm biến dạng không gian - thời gian trước khi "chạm" đến Trái đất 1,3 tỉ năm sau đó.

Các nhà khoa học đều rất hân hoan về phát hiện này, và cho rằng đây sẽ là một bước đột phá cho ngành vũ trụ học.


Mô phỏng hình ảnh sóng hấp dẫn khi hai hố đen va chạm vào nhau.

Theo Abhay Ashtekar - giám đốc Viện lực hấp dẫn và vũ trụ thuộc ĐH Penn (Mỹ), các vật thể trong vũ trụ đều có khả năng bẻ cong không gian và thời gian, nhưng rất yếu. Chỉ có những vật lớn với khối lượng vật chất dày đặc như hố đen và các sao neutron (ngôi sao hình thành sau vụ nổ siêu tân tinh, có kích thước bé nhưng khối lượng cực lớn) mới có khả năng này.

Sóng hấp dẫn - Phát hiện lịch sử của nhân loại
Chỉ có những vật lớn với khối lượng vật chất dày đặc như hố đen và các sao neutron mới có khả năng bẻ cong không-thời gian mạnh như này.

Còn giáo sư Philipp Podsiadlowski thuộc Viện Vật Lý Oxford (Anh) cho biết: "Việc tìm ra sóng hấp dẫn là một trong những phát minh quan trọng nhất của ngành vật lý thiên văn trong hơn 50 năm qua, sánh ngang với việc phát hiện ra hạt Higgs Boson".

Sóng hấp dẫn - Phát hiện lịch sử của nhân loại
Đây sẽ là một bước đột phá cho ngành vũ trụ học.

Sóng hấp dẫn - Phát hiện lịch sử của nhân loại
Trong hình là những tài liệu lịch sử ban đầu liên quan đến dự đoán về sự tồn tại của sóng hấp dẫn của Einstein.

Sóng hấp dẫn - Phát hiện lịch sử của nhân loại
Sinh viên Muzi Li tại Viện Nghiên cứu hấp dẫn tại Đại học Glasgow giữ một điện thoại mà cho thấy một mô phỏng máy tính của sóng trọng lực.

Sóng hấp dẫn - Phát hiện lịch sử của nhân loại
Bằng cách nghiên cứu các sóng hấp dẫn, các nhà khoa học hy vọng sẽ sớm tìm ra được bí ẩn của vũ trụ.

Sóng hấp dẫn - Phát hiện lịch sử của nhân loại
Sóng hấp dẫn là những gợn sóng vô hình trong cấu trúc không gian và thời gian gây ra bởi sự chuyển động của các đối tượng dày đặc như các lỗ đen.

Sóng hấp dẫn - Phát hiện lịch sử của nhân loại
Thí nghiệm mô phỏng về sóng hấp dẫn.

Sóng hấp dẫn - Phát hiện lịch sử của nhân loại
Mô phỏng này cho thấy vùng không-thời gian quanh hố đen đã bị bẻ cong.

Sóng hấp dẫn - Phát hiện lịch sử của nhân loại
Kỹ thuật viên ở LIGO đang làm việc.

Sóng hấp dẫn - Phát hiện lịch sử của nhân loại
Trong một tích tắc rất nhanh, hàng tỷ tỷ tấn vật chất được phân phối lại và một lỗ đen mới được sản sinh.

Sóng hấp dẫn - Phát hiện lịch sử của nhân loại
Mô phỏng 2 hố đen va chạm với nhau.

TIN CŨ HƠN
11 vụ núi lửa phun trào kinh hoàng nhất trong lịch sử

11 vụ núi lửa phun trào kinh hoàng nhất trong lịch sử

Tambora, Krakatoa,Yellowstone... là những cái tên rất nổi bật trong số 11 đợt núi lửa phun trào dữ dội nhất lịch sử này.

Đăng ngày: 06/01/2026
Cách xem Mặt trăng, sao Hỏa bằng Google Maps

Cách xem Mặt trăng, sao Hỏa bằng Google Maps

Đây không phải là lần đầu tiên Google tích hợp một tính năng thú vị vào Maps và càng không đúng khi phủ nhận Google thờ ơ với vấn đề vũ trụ.

Đăng ngày: 04/01/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Trái Đất và các hành tinh hàng xóm, cùng các tiểu hành tinh, hành tinh lùn, thiên thạch, sao chổi... thuộc hệ Mặt Trời (Thái Dương hệ) với Mặt Trời là trung tâm của hệ này.

Đăng ngày: 30/12/2025
Phát hiện thiên hà lớn tuổi nhất vũ trụ

Phát hiện thiên hà lớn tuổi nhất vũ trụ

Kính viễn vọng Hubble của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ lập kỷ lục mới khi tìm ra GN-z11, thiên hà xa xôi nhất ở cách Trái Đất 13,4 tỷ năm ánh sáng.

Đăng ngày: 25/12/2025
Điều gì xảy ra nếu Trái Đất có vành đai như sao Thổ?

Điều gì xảy ra nếu Trái Đất có vành đai như sao Thổ?

Nếu giống sao Thổ, Trái Đất sẽ có vành đai bao quanh dọc theo xích đạo. Vành đai này sẽ có hình dáng khác nhau khi nhìn từ những địa điểm khác nhau trên Trái Đất.

Đăng ngày: 24/12/2025
99,99% có hành tinh thứ 9 trong hệ Mặt trời

99,99% có hành tinh thứ 9 trong hệ Mặt trời

Các nhà khoa học đang dần tự tin khẳng định về sự tồn tại của hành tinh thứ 9 trong hệ Mặt trời.

Đăng ngày: 24/12/2025
Những điều thú vị ít ai biết về Mặt Trăng

Những điều thú vị ít ai biết về Mặt Trăng

Mặt Trăng - vật thể lớn nhất và sáng nhất trên bầu trời đêm đã làm mê hoặc và là nguồn cảm hứng vô tận cho loài người trong nhiều thế kỷ qua.

Đăng ngày: 22/12/2025
Khoa Học News