Sự thật đằng sau nhiều tượng Ai Cập cổ đại bị mất mũi

Hóa ra, mũi của các bức tượng này không tự nhiên biến mất, mà đó là hành động phá hoại có chủ đích.

Chuyện các pho tượng cổ thời xưa bị hư hại qua thời gian là điều không thể tránh khỏi. Dạo qua một vòng các bảo tàng trên thế giới, bạn dễ dàng nhận ra nhiều pho tượng không còn nguyên vẹn nữa: mất tay, mất chân, thậm chí mất cả thân người.

Tuy nhiên có một hiện tượng hết sức kỳ lạ, đó là đa số các pho tượng cổ còn bị mất mũi, trong khi các bộ phận khác gần như không suy chuyển. Tại sao lại kỳ lạ vậy?

Sự thật đằng sau nhiều tượng Ai Cập cổ đại bị mất mũi
Đa số các pho tượng cổ xưa đều bị mất mũi.

Loading...

Edward Bleiberg - chuyên gia phụ trách phòng trưng bày Ai Cập tại Bảo tàng nghệ thuật Brooklyn - cho biết ông vốn không chú ý lắm đến việc này, cho đến khi nhiều du khách đặt câu hỏi rằng tại sao có quá nhiều bức tượng không có mũi? Bleiberg quyết định tìm hiểu, và câu trả lời được đưa ra đã khiến cho nhiều người bất ngờ.

Bởi lẽ, những cái mũi ấy bị đập đi một cách có chủ đích, chứ không phải do tác động của thời gian.

Ban đầu Bleiberg tiến hành nghiên cứu với giả định rằng những chiếc mũi chỉ bị vỡ do tai nạn. Tuy nhiên, giả định ấy nhanh chóng bị bác bỏ. "Sự nhất quán trong các vết vỡ cho thấy đó là hành động có chủ đích" - Bleiberg cho biết. Các bằng chứng cũng chỉ ra rằng người đập chỉ nhắm đến cái mũi thôi. 

Nhưng tại sao?

Bleiberg tin rằng mọi chuyện có liên quan đến tín ngưỡng của người Ai Cập xưa, cho rằng các vật thể mô phỏng người đã khuất đều có chứa linh hồn của họ. Các pho tượng, bức phù điêu... vì thế giống như một cánh cổng giúp người sống giao thiệp với các linh hồn, thậm chí là với thánh thần.

Sự thật đằng sau nhiều tượng Ai Cập cổ đại bị mất mũi
Tượng pharaoh cổ đại bị đập mất mũi.

Phần lớn các vật thể này được giữ trong lăng mộ hoặc đền thờ. Người dân sẽ chăm chỉ thờ phụng, dâng lễ, và đổi lại là lời cầu xin được bảo hộ từ tượng thần. Theo quan niệm của người Ai Cập xưa, đó là cách để thần thánh và linh hồn người đã khuất có thêm sức mạnh và quyền lực. Nếu muốn tước đi sức mạnh ấy, chỉ có cách phá hủy pho tượng thôi.

"Mỗi phần bị vỡ sẽ làm mất chức năng của nó với linh hồn," - Bleiberg giải thích.

Có thể hiểu đơn giản hơn như sau: khi tượng mất tai, linh hồn sẽ không thể nghe lời cầu khẩn. Mất tay, tượng không thể nhận được lễ vật từ người dân. Còn khi mất mũi, linh hồn sẽ không thể thở - hay nói cách khác đó là hình thức "giết" bức tượng và linh hồn trong đó.

Theo Bleiberg, kẻ muốn giết linh hồn thường là những tên trộm mộ. Chúng đập bỏ phần mũi của bức tượng, nhằm ngăn không cho linh hồn người chết trả thù. 

Cũng cần biết rằng trong lịch sử Ai Cập cổ cũng có rất nhiều lần các vật thể mô phỏng con người bị phá hủy. Chẳng hạn, các xác ướp thường bị phá hủy một cách có chủ đích để người chết có thể yên nghỉ. 

Các tài liệu cổ chỉ ra rằng người Ai Cập xưa đã đốt tượng sáp mô phỏng lại hình tượng các binh lính gây gổ với nhau, để đe dọa rằng pharaoh sẽ trừng phạt những ai tự làm tổn thương đồng bào của mình. Sau này, người phương Tây đến Ai Cập và cũng phá hủy rất nhiều bức tượng, nhằm ngăn "những con quỷ ngoại đạo" hồi sinh.

Sự thật đằng sau nhiều tượng Ai Cập cổ đại bị mất mũi
Việc "cắt mũi" tượng thì không chỉ tồn tại ở Ai Cập.

Riêng về việc "cắt mũi" tượng thì không chỉ tồn tại ở Ai Cập. Trong lịch sử của Hy Lạp, La Mã và đế chế Ba Tư cũng có hành động tương tự. Theo Mark Bradley, chuyên gia sử học tại ĐH Nottingham (Anh Quốc), việc "đập mũi" trong văn hóa các quốc gia này không mang nghĩa "giết tượng" như người Ai Cập, mà là để biểu thị cho hình phạt "cắt mũi" thực sự mà họ áp dụng lên tội nhân.

Hình phạt này khá phổ biến tại nhiều nền văn hóa - bao gồm Nam Mỹ cổ, châu Âu Trung cổ, Ấn Độ và Arab. Chẳng hạn như Hoàng đế Justinian II của đế quốc Đông La Mã (Byzantine) đã bị chặt mũi khi ngai vàng bị lật đổ, để ông không thể quay lại đòi ngôi được nữa (dù thực tế thì Justinian II vẫn tiếp tục đảo chính sau đó). 

"Đây là một trong những biểu tượng nổi tiếng dùng để nhạo báng, sỉ nhục, tước danh dự và thể hiện sự đau đớn" - Bradley cho biết. Và bởi nó nổi tiếng, nên ngày nay chúng ta mới được thấy nhiều đến vậy. 

Đây chưa phải là kết luận cuối cùng, nhưng có một điều các chuyên gia khẳng định chắc chắn: việc các pho tượng mất mũi không thể là tai nạn.

Loading...
TIN CŨ HƠN
Độ cao thực sự của đỉnh Everest: Khi người ta không dám công bố sự thật vì sợ không ai tin

Độ cao thực sự của đỉnh Everest: Khi người ta không dám công bố sự thật vì sợ không ai tin

Khó có thể tưởng tượng những khó khăn trong quá trình đo đạc ngọn Everest cao nhất thế giới, nhất là khi con người thời đó chưa có công nghệ hiện đại.

Đăng ngày: 18/03/2019
Bí mật về tủ kính siêu hiện đại đặt cụ rùa Hồ Gươm

Bí mật về tủ kính siêu hiện đại đặt cụ rùa Hồ Gươm

Được chế tạo riêng tại Đức, tủ kính đặt tiêu bản cụ rùa cuối cùng của Hồ Gươm được làm bằng kính siêu trắng, có khả năng lọc bào tử phấn hoa, bào tử nấm mốc.

Đăng ngày: 17/03/2019
Chế tạo thành công robot có thể nâng mọi thứ có trọng lượng gấp 100 lần chính nó

Chế tạo thành công robot có thể nâng mọi thứ có trọng lượng gấp 100 lần chính nó

Có hình dáng như một bông hoa héo nhưng robot kẹp này lại có khả năng nâng được đồ vật có trọng lượng gấp 100 lần cơ thể của chính nó.

Đăng ngày: 17/03/2019
Bí mật về bộ phận cơ thể của các thiên tài

Bí mật về bộ phận cơ thể của các thiên tài

Tóc của nhà soạn nhạc Beethoven có lượng chì cao gấp 42 lần người bình thường, hộp sọ của nghệ sĩ Goya mất tích bí ẩn…

Đăng ngày: 17/03/2019
Phụ nữ nên làm gì khi bị tấn công tình dục trong thang máy?

Phụ nữ nên làm gì khi bị tấn công tình dục trong thang máy?

Nhiều người đặt ra  câu hỏi nên làm gì để thoát thân nếu không may ở hoàn cảnh đó?

Đăng ngày: 16/03/2019
Kỳ diệu trùng hợp khó tin giữa 3 nhà bác học thiên tài

Kỳ diệu trùng hợp khó tin giữa 3 nhà bác học thiên tài

Stephen Hawking, Galileo Galilei và Albert Einstein là 3 nhà bác học thiên tài nổi tiếng thế giới. Thật tình cờ và bất ngờ, cuộc đời những thiên tài này có một số điều trùng hợp đến khó tin.

Đăng ngày: 16/03/2019
Hé lộ những mũi tên bí ẩn trên đất nước Mỹ

Hé lộ những mũi tên bí ẩn trên đất nước Mỹ

Ở nhiều vùng hoang mạc khô cằn ở Mỹ, du khách sẽ vô tình bắt gặp những mũi tên được xây dựng bằng bê tông rất kiên cố. Vậy những mũi tên này vì sao lại được xây dựng và chúng có tác dụng gì?

Đăng ngày: 16/03/2019
Tiêu điểm
Khoa Học News
Trang web của chúng tôi có thể được thực hiện và duy trì bằng cách hiển thị quảng cáo trực tuyến cho khách truy cập của chúng tôi.
Vui lòng xem xét hỗ trợ chúng tôi bằng cách vô hiệu trình chặn quảng cáo của bạn.