Sự thật về khả năng truyền bệnh của vi khuẩn xác ướp
Các nhà nghiên cứu cho rằng mầm bệnh ký sinh trên xác ướp hầu như không có khả năng tồn tại trong thời gian dài và truyền sang con người.
Nghiên cứu cho thấy người Ai Cập cổ đại mắc nhiều loại bệnh truyền nhiễm như đậu mùa, bệnh lao và bệnh phong, theo Live Science. Ví dụ, Ramesses V, pharaoh thứ 4 ở vương triều 20 của Ai Cập, mắc bệnh đậu mùa với bằng chứng là những vết sẹo bao phủ khắp xác ướp của ông. Dù Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tuyên bố chính thức xóa sổ bệnh đầu mùa trên khắp thế giới vào năm 1980, liệu những xác ướp mới khai quật có thể truyền bệnh từ người chết hay không?
Xác ướp của vua Ramesses V có nhiều vết sẹo đậu mùa. (Ảnh: Bảo tàng Ai Cập).
Piers Mitchell, giám đốc Phòng thí nghiệm ký sinh trùng cổ đại thuộc Đại học Cambridge kiêm trợ lý nghiên cứu ở Khoa khảo cổ học của trường, cho biết khả năng điều đó xảy ra cực thấp. "Hầu hết các loài ký sinh trùng chết trong vòng 1 - 2 năm nếu không có vật chủ sống để bám vào. Nếu bạn đợi hơn 10 năm, chúng sẽ chết hết cả", Mitchell nói.
Ví dụ, nhóm poxvirus như đậu mùa chỉ có thể sinh sản bên trong tế bào của vật chủ, theo Trung tâm thông tin công nghệ sinh học thuộc Thư viện y học quốc gia ở Viện y tế quốc gia Mỹ (NIH). Vi khuẩn gây bệnh lao và bệnh phong cũng cần vật chủ sống để tồn tại. Tuy nhiên, đậu mùa lây lan thông qua tiếp xúc giữa người với người còn bệnh lao và bệnh phong luôn lan truyền thông qua giọt bắn từ mũi và miệng, như khi hắt hơi hoặc ho. Trong trường hợp bệnh phong, cần tiếp xúc với người mắc bệnh trong thời gian dài để vi khuẩn lây lan. Đó là vì hai loài vi khuẩn gây bệnh là Mycobacterium leprae và Mycobacterium lepromatosis nhân lên rất chậm, theo Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh.
Một yếu tố khác làm giảm khả năng mắc bệnh từ xác ướp là sự thoái hóa của ADN theo thời gian. "Khi phân tích, bạn có thể thấy mọi mẩu ADN của những loài ký sinh trùng này khá ngắn", Mitchell nói. "Thay vì những chuỗi ADN dài khỏe mạnh, chúng chỉ có khoảng 50 - 100 cặp base. Đó là vì ADN bị suy thoái và đứt gãy. Không có cách nào để sinh vật sống sót khi ADN bị phân hủy".
Tuy nhiên, một số loài giun ký sinh trong ruột, lây lan qua phân, sống lâu hơn các tổ chức sinh vật khác và không phải tất cả đều cần vật chủ sống để tồn tại. Nhưng chúng không phải mối đe dọa lớn. Theo Mitchell, chúng có thể tồn tại bền bỉ nhiều tháng, đôi khi vài năm, nhưng không có loài nào sống sót hàng nghìn năm. Ngay cả khi một tổ chức sinh vật cổ đại có cơ may sống sót, mặt nạ, găng tay và đồ bảo hộ sẽ bảo vệ nhà nghiên cứu khỏi lây nhiễm mầm bệnh từ xác ướp.
Ngắm nghía loài cây "quái vật nước dãi" xanh lè
Trên dãy núi Andes hàng nghìn tuổi tồn tại một loài thực vật có bề ngoài kì lạ đến mức mà có thể khiến chúng ta nhầm tưởng rằng chúng không thuộc về Trái đất này.
Chiêm ngưỡng bông hoa trăm năm mới nở
Một cây họ Dứa cao 12 m trên dãy Andes chỉ nở hoa một lần duy nhất trong suốt thế kỷ.
Sâu bướm Puss: Sát thủ "kịch độc" ẩn mình trong vẻ ngoài dễ thương
Năm ngoái, một cậu bé 7 tuổi từ bang Mississippi (Mỹ) đã bị đốt bởi một trong những con bướm này, và đã nhanh chóng được đưa đến bệnh viện.
Cận cảnh quá trình ve sầu "thoát xác"
Trong một dịp đi nghiên cứu về các loài sinh vật, côn trùng, nhà nhiếp ảnh Thomas Marent đã may mắn chứng kiến quá trình một chú ve sầu lột xác.
Khám phá loài hoa 300 năm ở Bắc Cực
Cây hoa la bàn có tên khoa học là Silene acaulis. Đây là loài thực vật đặc biệt có thể sống tới 300 năm tại vùng Bắc cực lạnh giá và nở hoa rực rỡ trong điều kiện khắc nghiệt.
Loại hạt trở thành "vũ khí bí mật" giúp 4 em nhỏ trong vụ rơi máy bay sinh tồn 40 ngày trong rừng
Ít ai ngờ rằng kiến thức sinh tồn trong rừng thẳm lại giúp các em nhỏ sống sót sau vụ tai nạn máy bay vượt qua 40 ngày kinh hoàng khi không có người lớn ở bên.
