Sự thật về khả năng truyền bệnh của vi khuẩn xác ướp

Các nhà nghiên cứu cho rằng mầm bệnh ký sinh trên xác ướp hầu như không có khả năng tồn tại trong thời gian dài và truyền sang con người.

Nghiên cứu cho thấy người Ai Cập cổ đại mắc nhiều loại bệnh truyền nhiễm như đậu mùa, bệnh lao và bệnh phong, theo Live Science. Ví dụ, Ramesses V, pharaoh thứ 4 ở vương triều 20 của Ai Cập, mắc bệnh đậu mùa với bằng chứng là những vết sẹo bao phủ khắp xác ướp của ông. Dù Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) tuyên bố chính thức xóa sổ bệnh đầu mùa trên khắp thế giới vào năm 1980, liệu những xác ướp mới khai quật có thể truyền bệnh từ người chết hay không?


Xác ướp của vua Ramesses V có nhiều vết sẹo đậu mùa. (Ảnh: Bảo tàng Ai Cập).

Piers Mitchell, giám đốc Phòng thí nghiệm ký sinh trùng cổ đại thuộc Đại học Cambridge kiêm trợ lý nghiên cứu ở Khoa khảo cổ học của trường, cho biết khả năng điều đó xảy ra cực thấp. "Hầu hết các loài ký sinh trùng chết trong vòng 1 - 2 năm nếu không có vật chủ sống để bám vào. Nếu bạn đợi hơn 10 năm, chúng sẽ chết hết cả", Mitchell nói.

Ví dụ, nhóm poxvirus như đậu mùa chỉ có thể sinh sản bên trong tế bào của vật chủ, theo Trung tâm thông tin công nghệ sinh học thuộc Thư viện y học quốc gia ở Viện y tế quốc gia Mỹ (NIH). Vi khuẩn gây bệnh lao và bệnh phong cũng cần vật chủ sống để tồn tại. Tuy nhiên, đậu mùa lây lan thông qua tiếp xúc giữa người với người còn bệnh lao và bệnh phong luôn lan truyền thông qua giọt bắn từ mũi và miệng, như khi hắt hơi hoặc ho. Trong trường hợp bệnh phong, cần tiếp xúc với người mắc bệnh trong thời gian dài để vi khuẩn lây lan. Đó là vì hai loài vi khuẩn gây bệnh là Mycobacterium leprae và Mycobacterium lepromatosis nhân lên rất chậm, theo Trung tâm kiểm soát và phòng ngừa dịch bệnh.

Một yếu tố khác làm giảm khả năng mắc bệnh từ xác ướp là sự thoái hóa của ADN theo thời gian. "Khi phân tích, bạn có thể thấy mọi mẩu ADN của những loài ký sinh trùng này khá ngắn", Mitchell nói. "Thay vì những chuỗi ADN dài khỏe mạnh, chúng chỉ có khoảng 50 - 100 cặp base. Đó là vì ADN bị suy thoái và đứt gãy. Không có cách nào để sinh vật sống sót khi ADN bị phân hủy".

Tuy nhiên, một số loài giun ký sinh trong ruột, lây lan qua phân, sống lâu hơn các tổ chức sinh vật khác và không phải tất cả đều cần vật chủ sống để tồn tại. Nhưng chúng không phải mối đe dọa lớn. Theo Mitchell, chúng có thể tồn tại bền bỉ nhiều tháng, đôi khi vài năm, nhưng không có loài nào sống sót hàng nghìn năm. Ngay cả khi một tổ chức sinh vật cổ đại có cơ may sống sót, mặt nạ, găng tay và đồ bảo hộ sẽ bảo vệ nhà nghiên cứu khỏi lây nhiễm mầm bệnh từ xác ướp.

TIN CŨ HƠN
Top 8 loài hoa đắt đỏ nhất hành tinh, có tiền cũng chưa chắc mua được

Top 8 loài hoa đắt đỏ nhất hành tinh, có tiền cũng chưa chắc mua được

Thậm chí có loài hoa hiếm tới mức chưa ai có thể định giá được nó.

Đăng ngày: 14/02/2026
Kinh ngạc vòng tròn cây lạ lùng ở Nhật Bản, nghi của người ngoài hành tinh

Kinh ngạc vòng tròn cây lạ lùng ở Nhật Bản, nghi của người ngoài hành tinh

Một khu rừng tuyết tùng ở tỉnh Miyazaki, Nhật Bản là nơi xuất hiện những vòng tròn cây trồng vô cùng khác thường. Nhiều người đồn đoán nguồn gốc của nó có thể do người ngoài hành tinh tạo ra.

Đăng ngày: 13/02/2026
Sinh vật nhỏ bé giao phối khiến cả làng mất mạng Internet

Sinh vật nhỏ bé giao phối khiến cả làng mất mạng Internet

Một người dân trong làng đã gọi vụ việc là "thảm họa".

Đăng ngày: 10/02/2026
Loại đào

Loại đào "tiến vua" có gì đặc biệt mà có giá bán tới hàng chục, hàng trăm triệu đồng?

Đào Thất thốn là một loại đào cảnh cổ, hiếm và có sức sống rất mãnh liệt. Cây có dáng lùn, lá to, dài, có màu xanh đậm, từ gốc đến cành đều sùi phồng, nổi những u, mấu xù xì tạo nên vẻ cổ kính, phong trần.

Đăng ngày: 08/02/2026
Cách chọn mua cây quất đẹp, bền, nhiều tài lộc đón Tết

Cách chọn mua cây quất đẹp, bền, nhiều tài lộc đón Tết

Chơi quất ngày tết là nét truyền thống của dân việt trong ngày tết, là biểu tượng của sự sung túc, thành đạt trong năm mới.

Đăng ngày: 08/02/2026
Những loài ký sinh kinh dị trên cơ thể người

Những loài ký sinh kinh dị trên cơ thể người

Cơ thể người là một mảnh đất màu mỡ cho các loài “quái vật” kinh dị ký sinh. Chúng ăn, ở, sinh sôi nảy nở và sau đó quay lại làm hại chúng ta.

Đăng ngày: 06/02/2026
Thế giới liệu có cây nào sống trên 5.000 năm?

Thế giới liệu có cây nào sống trên 5.000 năm?

Theo tính toán của các nhà khoa học, một cây cổ thụ thuộc họ bách (Fitzroya cupressoides) có tên Alerce Milenario ở Chile có thể đã sống hơn 5.000 năm.

Đăng ngày: 05/02/2026
Khoa Học News