Sự thật về trí thông minh mà ít người biết

Trò chơi trí tuệ không giúp con người thông minh hơn, các bài kiểm tra IQ không mang tính đánh giá tuyệt đối. Những kết luận này được tạp chí Medical đưa ra, có thể khiến bạn ngạc nhiên vì chúng khác với những gì ta từng biết.

>>> Sự thông minh dưới góc nhìn của khoa học

Tác dụng của trò chơi trí tuệ

Tỷ lệ mắc bệnh Alzheimer và các hội chứng mất trí nhớ khác đang có xu hướng ngày càng gia tăng. Trước thực tế này, một số công ty như Lumosity đã giới thiệu mô hình trò chơi trí tuệ được cho là hữu ích với não bộ. Các trò chơi này khá đơn giản, thường liên quan đến ghi nhớ từ hoặc đưa đối tượng tượng hình vào đúng vị trí, từ đó tạo ảnh hưởng tích cực đến trí nhớ và sự tập trung.

Theo các chuyên gia, mặc dù giải pháp trên đúng về mặt lý thuyết, nhưng vẫn còn nhiều quan niệm sai lầm cho rằng trò chơi có thể cải thiện trí thông minh. Trò chơi trí tuệ được giới thiệu với cam kết giúp tăng cường khả năng ghi nhớ, tập trung và kỹ năng giải quyết nhiều công việc cùng lúc. Tuy nhiên trên thực tế, đối với trí thông minh tổng thể ở con người thì những trò chơi này không có có tác dụng.

Trong nghiên cứu, tình nguyện viên được yêu cầu thực hiện một trong ba nhiệm vụ có độ khó khác nhau, bao gồm ghi nhớ nhóm đồ vật khi đang tiến hành nhiệm vụ phức tạp khác, nhắc lại đồ vật theo theo thứ tự mà họ nhìn thấy trước đó, hoặc tìm kiếm đồ vật đặc biệt trong nhóm.

Kết quả cho thấy người tham gia hoàn thành nhiệm vụ ban đầu có dấu hiệu cải hiện trí nhớ làm việc (working memory), tuy nhiên khả năng giải quyết vấn đề mới, lý luận hay nhận dạng (fluid intelligence) thì không thay đổi.


Trò chơi trí tuệ không có tác dụng giúp con người thông minh hơn. (Ảnh minh họa: michaeljfox.org)

Mối liên hệ giữa trí tuệ và bệnh thần kinh

John Nash, nhà bác học nổi tiếng người Mỹ, là một trong những nhà kinh tế học có ảnh hưởng nhất thế kỷ 20 với những cống hiến to lớn trong nhiều lĩnh vực: kinh tế thị trường, sinh học tiến hóa, trí tuệ nhân tạo..., nhưng John Nash lại mắc chứng tâm thần phân liệt. Một số người nổi tiếng khác trên thế giới từng mắc các bệnh tâm thần có thể kể đến như Abraham Lincoln, Isaac Newton hay Ernest Hemingway.

Nghiên cứu một loại gene có nhiệm vụ mã hóa protein kết nối canxi gọi là NCS-1, các nhà khoa học phát hiện rằng loại gene này cũng liên quan đến tính dẻo dai của khớp thần kinh. Một cách tình cờ, nghiên cứu đồng thời chỉ ra rằng sự tăng cường điều chỉnh của NCS-1 có liên quan đến chứng tâm thần phân liệt và rối loạn lưỡng cực.

Điều này có nghĩa rằng tính dẻo dai càng lớn, con người có thể thông minh hơn nhưng cũng có nguy cơ mắc bệnh tâm thần cao hơn. Trong một nghiên cứu khác vào năm 2005, các nhà khoa học nhận thấy những người làm bài kiểm tra toán học có kết quả cao hơn có nhiều khả năng bị rối loạn lưỡng cực.

Người thức đêm có thể thông minh hơn

Không ít nghiên cứu đã được thực hiện và chứng minh tác hại của việc thức đêm. Ảnh hưởng từ ánh sáng của máy tính, tivi, hay đơn giản là thức khuya khi nhịp độ sinh học cảnh báo rằng cơ thể cần được nghỉ ngơi thì đều gây cản trở đến một số quá trình sinh học trong cơ thể. Nguy cơ mắc tiểu đường, ung thư và các vấn đề sinh sản do đó cũng sẽ cao hơn.

Tuy nhiên theo nghiên cứu năm 2009, vì các hoạt động chỉ diễn ra vào ban ngày và ban đêm là thời gian ngủ nên những người có hoạt động vào đêm có thể sẽ thông minh hơn. Trong một nghiên cứu khác được tiến hành năm ngoái, các chuyên gia nhận thấy người thức đêm thường có điểm số cao hơn trong bài kiểm tra lập luận quy nạp. Đây là một chỉ số đánh giá trí thông minh nói chung ở người.


Các yếu tố đánh giá thông minh đều mang tính độc lập, đó không thể xác định một cách chính xác chỉ bằng bài kiểm tra IQ. (Ảnh minh họa: fiverr.com)

Kiểm tra IQ không đánh giá hoàn toàn chính xác trí thông minh

Theo nghiên cứu với sự hỗ trợ về mặt ý tưởng của Canada năm 2012, trí thông minh được xác định bằng trí nhớ ngắn hạn, khả năng lý luận và ngôn ngữ của mỗi người. Những yếu tố này đều có tính độc lập và không thể xác định hoàn toàn bằng một bài kiểm tra IQ.

Trong bài phỏng vấn với Scientific American, nhà tâm lý học W. Joel Schneider cho biết tính hiệu quả của bài kiểm tra IQ phụ thuộc vào những gì được kiểm tra. Đối với kỹ năng học tập, phương pháp kiểm tra IQ không có hiệu quả bởi khả năng này có thể chịu tác động từ cơ hội, khác biệt về văn hóa, gia đình hay tính cách của mỗi người.

Tiêu đề đã được khoahoc.tv đặt lại.

TIN CŨ HƠN
Tác hại lâu dài khi thiếu ngủ thường xuyên

Tác hại lâu dài khi thiếu ngủ thường xuyên

Nguy cơ cao huyết áp sẽ tăng khi bạn chỉ ngủ 5-6 giờ một đêm. Thiếu ngủ làm gia tăng nguy cơ ung thư vú, trầm cảm, suy giảm khả năng nhận thức...

Đăng ngày: 12/03/2026
Những điều cần biết về thụ tinh trong ống nghiệm

Những điều cần biết về thụ tinh trong ống nghiệm

Kể từ khi ra đời, thụ tinh trong ống nghiệm (IVF) luôn là chỗ bám víu cuối cùng cho các cặp vợ chồng hiếm muộn muốn sinh em bé, khi tất cả các giải pháp hỗ trợ khác đều cúi đầu chào thua.

Đăng ngày: 10/03/2026
Hướng dẫn các nghi thức cúng trong đêm giao thừa

Hướng dẫn các nghi thức cúng trong đêm giao thừa

Cúng giao thừa là nghi thức cúng không thể thiếu trong mỗi đêm 30 tết. Gia đình nào cũng muốn chuẩn bị thật tốt, đầy đủ các nghi thức cúng lễ trong đêm giao thừa để tiễn năm cũ và chào đón năm mới.

Đăng ngày: 04/03/2026
Những loài hoa đẹp có chất kịch độc chết người

Những loài hoa đẹp có chất kịch độc chết người

Mặc dù khoác lên mình những màu sắc rực rỡ và vẻ đẹp quyến rũ lòng người, nhưng nhiều loài hoa lại chứa những chất kịch độc có thể gây chết người.

Đăng ngày: 02/03/2026
Bệnh cúm mùa là gì?

Bệnh cúm mùa là gì?

Thời gian vừa qua, thời tiết miền Bắc liên tục thay đổi thất thường khiến nhiều trẻ phải nhập viện vì các bệnh liên quan đến đường hô hấp, tiêu hóa.

Đăng ngày: 26/02/2026
Tìm hiểu về bệnh rối loạn phân ly tập thể

Tìm hiểu về bệnh rối loạn phân ly tập thể

Rối loạn phân ly là một nhóm các rối loạn thường gặp. Tỷ lệ người mắc các rối loạn này chiếm 0,3-0,5% dân số.

Đăng ngày: 23/02/2026
Cơ thể

Cơ thể "khóc thét" ra sao nếu bạn uống quá nhiều bia mỗi ngày?

Một chút bia sẽ có lợi cho cơ thể nhưng nếu uống bia hàng ngày thì nó quả thực sẽ khiến sức khỏe bạn xuống dốc không phanh đó.

Đăng ngày: 23/02/2026
Khoa Học News