Sứa bất tử có thể đảo ngược lão hóa

Sứa bất tử là loài duy nhất có thể đảo ngược quá trình lão hóa để kéo dài cuộc sống tới 10 lần trong hai năm.

Tên gọi của sứa bất tử đến từ việc nó có thể sống vĩnh viễn về mặt sinh học. Sinh vật nhỏ bé trong suốt này trôi dạt dưới biển từ thời kỳ khủng long tuyệt chủng cách đây 66 triệu năm, theo Science Alert. Một con sứa bất tử (Turritopsis dohrnii) già đi hoặc bị tổn thương, nó có thể lẩn trốn cái chết bằng cách đảo ngược về thời kỳ sinh vật đơn bào. Nó làm vậy thông qua tái hấp thụ các xúc tu và nằm yên dưới dạng một khối cầu tế bào không phân hóa ở đáy biển.


Sứa bất tử sống ở mọi đại dương trên thế giới. (Ảnh: Asahi Shimbun).

Từ đây, cụm tế bào gọi là polyp sau đó có thể mọc chồi và tạo thành hình dạng trưởng thành mới, mỗi chồi nhỏ hơn móng tay con người khi phát triển đầy đủ. Quan trọng hơn là những chồi trưởng thành này có hệ gene giống hệt polyp. Chu kỳ sống đảo ngược cho phép sứa bất tử tồn tại cùng thời gian.

Giới khoa học lần đầu tiên mô tả sứa bất tử vào năm 1883, nhưng mãi một thế kỷ sau, các chuyên gia mới tình cờ phát hiện chu kỳ sống vĩnh hằng của nó khi nuôi nhốt. Trong nhiều năm từ sau đó, kết quả nghiên cứu cho thấy quần thể sứa bất tử nuôi trong phòng thí nghiệm có thể trở về giai đoạn polyp và bắt đầu lại đời sống tới 10 lần trong hai năm.

Sứa bất tử là loài duy nhất được biết đến có thể trẻ lại sau khi sinh sản hữu tính. Dù có nguồn gốc từ Địa Trung Hải, hiện nay chúng sống phổ biến ở mọi đại dương trên khắp thế giới. Dù vậy, giới chuyên gia vẫn chưa thực sự hiểu rõ cơ chế giúp chúng sống lâu như vậy. Năm 2022, nghiên cứu di truyền xác định gần 1.000 gene liên quan tới lão hóa và sửa chữa ADN. Nếu các nhà khoa học có thể tìm ra gene nào có mặt hoặc vắng mặt ở sứa bất tử so với những loài họ hàng, họ có khả năng tìm ra cơ cấu tế bào phía sau đời sống trường tồn của loài sứa này.

Năm 2019, một nhóm nhà khoa học lần đầu tiên so sánh biểu hiện gene của tế bào từ một polyp sứa bất tử với cá thể có đầy đủ xúc tu và thân trên. Họ tìm thấy khác biệt ở cách một số tế bào hoạt động, chứng tỏ những tế bào chuyên biệt được tái lập trình theo cách nào đó, tương tự việc cài lại đồng hồ. Điều này không có nghĩa sứa bất tử không bao giờ chết. Chúng vẫn có thể chết do vết thương hoặc bị đói.

TIN CŨ HƠN
San hô là động vật hay thực vật?

San hô là động vật hay thực vật?

San hô là các sinh vật biển thuộc lớp San hô (Anthozoa) tồn tại dưới dạng các thể polip nhỏ giống hải quỳ, thường sống thành các quần thể gồm nhiều cá thể giống hệt nhau.

Đăng ngày: 26/03/2026
Bất ngờ phát hiện cá mập thiên thần cực kỳ quý hiếm ngoài khơi Ireland

Bất ngờ phát hiện cá mập thiên thần cực kỳ quý hiếm ngoài khơi Ireland

Một người chèo thuyền kayak đã may mắn phát hiện ra một con cá mập thiên thần cực kỳ quý hiếm ngoài khơi bờ biển Ireland.

Đăng ngày: 25/03/2026
Loài cá “vũ trang” như chiến binh độc đáo ở biển Đông

Loài cá “vũ trang” như chiến binh độc đáo ở biển Đông

Những con cá quả thông "vũ trang" bản thân như những xe bọc thép hầm hố, là sinh vật gây thích thú có ở vùng biển Đông. Loài cá này yêu cầu ngặt nghèo về điều kiện sống.

Đăng ngày: 21/03/2026
Loài cá

Loài cá "yêu" ầm ĩ đến mức… làm cá heo bị điếc

Mỗi mùa xuân, loài cá này sẽ tập trung ở khu vực đồng bằng sông Colorado, phía Bắc Vịnh Mexico và đồng loạt cất tiếng gọi bạn tình.

Đăng ngày: 21/03/2026
Khe vực Mariana - Nơi sâu nhất đại dương có điều gì huyền bí?

Khe vực Mariana - Nơi sâu nhất đại dương có điều gì huyền bí?

Ngày 26/3/2012, đạo diễn Hollywood James Cameron đã điều khiển con tàu Deepsea Challenger đi xuống độ sâu 10.898 mét và thiết lập một kỷ lục thế giới về việc lặn một mình xuống nơi sâu nhất đại dương – khe vực Mariana.

Đăng ngày: 21/03/2026
Cá mập đầu búa - một trong những loài cá mập kì dị nhất thế giới

Cá mập đầu búa - một trong những loài cá mập kì dị nhất thế giới

Cá mập đầu búa là những thợ săn rất hung dữ, chúng chủ yếu săn những loài cá nhỏ, bạch tuộc, mực và một số loài động vật giáp xác...

Đăng ngày: 18/03/2026
Top 6 loài cá to lớn nhất đại dương

Top 6 loài cá to lớn nhất đại dương

Thế giới đại dương rộng lớn với muôn vàn loài động vật khiến chúng ta phải khao khát được khám phá, từ hung tợn cho tới kỳ lạ với những khả năng đặc biệt, chúng dần thu hút sự tò mò của con người hơn.

Đăng ngày: 17/03/2026
Khoa Học News