Tại sao cá ngừ chứa nhiều thủy ngân?

Cá ngừ là một trong những loại cá chứa nhiều thủy ngân nhất vì quá trình kiếm ăn lâu năm khiến chúng tích tụ thủy ngân trong cơ thể.

Cá ngừ là nguồn dưỡng chất vượt trội cung cấp protein chất lượng cao, axit béo tốt cho tim và não, cùng với các vitamin, chất khoáng thiết yếu như vitamin D, B12, selen. Tuy nhiên, loài cá giàu dưỡng chất này có một hạn chế lớn là chứa đầy thủy ngân, kim loại nặng có hại cho thần kinh, theo IFL Science.


Cá ngừ vây vàng là một trong loại cá ngừ được chế biến để đóng hộp. (Ảnh: Thahaali).

So với phần lớn hải sản khác, thịt cá ngừ có lượng thủy ngân tương đối cao. Cục quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) ước tính cá ngừ chứa trung bình 0,126 và 0,689 phần triệu thủy ngân. Một số loại cá ngừ thậm chí có nồng độ cao hơn. Ví dụ, cá ngừ albacore hay còn gọi là cá ngừ vây dài thường chứa lượng thủy ngân cao gấp khoảng 3 lần so với cá ngừ vằn hoặc cá ngừ vây vàng.

Phần lớn cá với nồng độ thủy ngân khá lớn là động vật săn mồi đầu bảng như cá mập, cá kiếm, cá cờ, cá thu vua. Đó là do quá trình tích tụ sinh học. Thủy ngân vô cơ tiến vào môi trường tự nhiên thông qua ô nhiễm công nghiệp, sau đó được biến đổi thành dạng hữu cơ là methylmercury bởi vi sinh vật trong hệ sinh thái biển. Lượng nhỏ methylmercury cũng có thể hình thành tự nhiên bởi vi khuẩn trong nước và trầm tích.

Chất hóa học này được tiêu thụ bởi tổ chức thủy sinh nhỏ, đến lượt chúng lại trở thành thức ăn của động vật ăn thịt lớn hơn trong chuỗi thức ăn. Do thủy ngân được hấp thụ nhanh hơn so với tốc độ trao đổi chất hoặc bài tiết, lượng lớn kim loại tích tụ ở mỗi tầng của chuỗi thức ăn, trong đó động vật săn mồi đầu bảng tiêu thụ nhiều nhất. Thủy ngân trong môi trường dồi dào đến mức ngay cả cá ngừ sống giữa đại dương cũng chứa một lượng hóa chất này.

Một nghiên cứu trong năm 2024 phát hiện lượng thủy ngân ở cá ngừ không thay đổi dù mức thải thủy ngân trên toàn cầu giảm đi từ sau thập niên 1970. Các nhà nghiên cứu suy đoán lượng thủy ngân ổn định ở cá ngừ có thể là kết quả từ sự dịch chuyển hướng lên của thủy ngân từ những tầng đại dương sâu hơn tới nước ở bề mặt, nơi cá ngừ nhiệt đới thường kiếm ăn. Nhiều khả năng đó là thủy ngân giải phóng vào môi trường cách đây nhiều năm hoặc nhiều thập kỷ.

Lượng thủy ngân trong thức ăn rất nhỏ nhưng có thể tích tụ dần dần, đặc biệt nếu tiêu thụ với số lượng lớn trong thời gian dài. Theo Cơ quan Bảo vệ Môi trường (EPA), triệu chứng nhiễm độc methylmercury có thể bao gồm vấn đề với tầm nhìn ngoại vi, cảm giác châm chích, thường ở tay, chân và quanh miệng, thiếu khả năng phối hợp vận động, khả năng nói chuyện, nghe và đi lại bị ảnh hưởng, cơ bắp suy yếu.

Tuy nhiên, bạn cần tiêu thụ lượng cá ngừ khá lớn trong thời gian lâu dài trước khi cần lo ngại về nhiễm độc thủy ngân. Một số nhà khoa học ước tính người trưởng khỏe mạnh có thể tiêu thụ khoảng 95 gram cá ngừ một tuần trước khi có rủi ro nhiễm độc thủy ngân nghiêm trọng.

TIN CŨ HƠN
Hổ dữ không ăn thịt con, nhưng tại sao 5 loài này thì có?

Hổ dữ không ăn thịt con, nhưng tại sao 5 loài này thì có?

Đóng vai một phóng viên, hãy thử "phỏng vấn" 5 ông bố, bà mẹ "tàn nhẫn" này xem họ sẽ trả lời thế nào?

Đăng ngày: 10/01/2026
Tại sao gà tây phổ biến ở phương Tây mà lại hiếm khi xuất hiện trên bàn ăn của người phương Đông?

Tại sao gà tây phổ biến ở phương Tây mà lại hiếm khi xuất hiện trên bàn ăn của người phương Đông?

Gà tây, một biểu tượng quan trọng trong nền văn hóa ẩm thực phương Tây, đặc biệt là trong Lễ Tạ ơn ở Mỹ, lại không mấy phổ biến ở phương Đông, đặc biệt là tại Trung Quốc.

Đăng ngày: 10/01/2026
Tại sao máy bay sử dụng Mach thay vì km để mô tả tốc độ?

Tại sao máy bay sử dụng Mach thay vì km để mô tả tốc độ?

Không giống như km hay dặm, Mach được đo bằng tốc độ âm thanh. Vậy tại sao máy bay lại chọn Mach thay vì km thông thường?

Đăng ngày: 09/01/2026
Vì sao Từ Hi Thái hậu mỗi ngày ăn 20 quả trứng nhưng đầu bếp phải chuẩn bị tới 500 quả?

Vì sao Từ Hi Thái hậu mỗi ngày ăn 20 quả trứng nhưng đầu bếp phải chuẩn bị tới 500 quả?

Dù Từ Hi Thái hậu chỉ ăn 20 quả trứng mỗi ngày nhưng những người đầu bếp lại mua và chuẩn bị 500 quả. Vậy, số trứng còn lại là dành cho ai?

Đăng ngày: 08/01/2026
Bí ẩn của sinh học: Tại sao không thể chế tạo máy bay có đôi cánh giống như chuồn chuồn?

Bí ẩn của sinh học: Tại sao không thể chế tạo máy bay có đôi cánh giống như chuồn chuồn?

Mặc dù con người đã chế tạo thành công nhiều loại robot sinh học khác nhau nhưng vẫn còn một bí ẩn khiến các nhà khoa học bối rối.

Đăng ngày: 08/01/2026
Vì sao bầu trời ban đêm lại có màu đen?

Vì sao bầu trời ban đêm lại có màu đen?

Một câu hỏi nghe chừng rất ngớ ngẩn về một sự thật hiển nhiên, mặc dù vậy không phải ai cũng hiểu rõ về nó.

Đăng ngày: 08/01/2026
Tại sao chúng ta già và chết đi?

Tại sao chúng ta già và chết đi?

Khái niệm lão hoá được mô tả vào giữa thế kỷ 20, đó là sự đánh đổi về sinh sản và duy trì tế bào.

Đăng ngày: 08/01/2026
Khoa Học News