Tại sao chúng ta nghe âm thanh rõ hơn khi trời lạnh, mưa hoặc có tuyết?

Đã có bao giờ anh em chạy xe máy khi mới mưa xong mà nghe tiếng còi xe to hơn, rõ hơn bình thường chưa? Mình cũng gặp trường hợp này nhiều lần và mình nghĩ rằng trời mát thì sạc xe chạy hiệu quả hơn, điện ắc-quy mạnh hơn -> còi xe nghe to hơn. Tuy nhiên trên thực tế không phải vậy mà đây là một hiện tượng vật lý thú vị.

Anh em cũng biết là âm thanh truyền đi với vận tốc ~ 343m/s bằng cách dao động các hạt phân tử trong không khí. Khi trời mới mưa xong, lúc này độ ẩm trong không khí cao hơn bình thường, tức là mật độ phân tử H2O trong không khí nhiều hơn, dày đặc hơn, chính nhờ vậy mà âm thanh sẽ truyền nhanh hơn bình thường một chút. Không chỉ mới mưa xong, mà những ngày có sương mù hoặc tuyết rơi, âm thanh cũng sẽ truyền được tốt hơn bình thường.

Vận tốc âm thanh không phải là hằng số 343m/s mà nó sẽ thay đổi tùy theo môi trường, ví dụ âm thanh truyền trong nước, chất rắn nhanh hơn truyền trong không khí. Vào những ngày lạnh hoặc khi mới mưa xong, nhiệt độ môi trường giảm xuống, theo hiện tượng vật lý thì không khí nóng bay lên cao còn không khí càng lạnh thì càng gần mặt đất.

Lượng không khí và độ ẩm cao gần mặt đất sẽ làm phản xạ âm thanh, hạn chế nó bị khuếch tán theo chiều dọc (lên trời) mà âm thanh sẽ đi theo phương ngang tốt hơn, chính vì vậy mà anh em sẽ nghe âm thanh to hơn, rõ hơn so với bình thường.

Tương tự, nhiệt độ môi trường cũng có ảnh hưởng tới tốc độ của âm thanh. Trời càng nóng thì âm thanh đi càng nhanh vì lúc này tốc độ các phân tử chuyển động sẽ nhanh hơn so với bình thường. Ở môi trường nóng 100 độ C, tốc độ âm thanh có thể đạt gần 390m/s.

Chính nhờ hiện tượng vật lý kỳ thú này mà những lúc trời sắp mưa hoặc sắp bão, chúng ta có thể nghe thấy âm thanh của tàu lửa, tiếng chuông chùa, tiếng chim hót ở xa hơn, rõ hơn, tức là chúng ta có thể dự báo thời tiết sắp thay đổi khi nghe thấy âm thanh vang xa hơn và rõ hơn so với lúc bình thường.

TIN CŨ HƠN
Thang máy rơi tự do, nếu nhảy lên thì có sống được không?

Thang máy rơi tự do, nếu nhảy lên thì có sống được không?

"Đi thang máy coi chừng bị đứt cáp, bị kẹt...". Với lo lắng này, không ít người "tẩy chay" thang máy, hoặc mắc hội chứng sợ thang máy. Thực tế thì sao?

Đăng ngày: 29/08/2025
Các nhà khoa học phát hiện LUCA, sinh vật đơn bào được cho là thủy tổ của sự sống

Các nhà khoa học phát hiện LUCA, sinh vật đơn bào được cho là thủy tổ của sự sống

Tổ tiên chung phổ quát cuối cùng là một tế bào sống cách đây 4,2 tỷ năm, khi Trái đất có những đại dương nóng và rất ít oxy.

Đăng ngày: 28/08/2025
Những điều bí ẩn trong rừng Amazon khiến bạn

Những điều bí ẩn trong rừng Amazon khiến bạn "hết hồn"

Khu rừng già Amazon rộng lớn luôn ẩn chứa những điều bí ẩn chưa được khám phá, khiến chuyến đi vào rừng đầy rẫy hiểm nguy nhưng không kém phần thú vị và kích thích trí tò mò.

Đăng ngày: 28/08/2025
Những món ăn không thể thiếu trong ngày lễ Tạ Ơn

Những món ăn không thể thiếu trong ngày lễ Tạ Ơn

Món ăn không thể thiếu trong ngày này đó chính là món gà tây quay thơm lừng, vàng óng. Vậy ngoài gà tây, thực đơn trong ngày Lễ Tạ ơn còn có những món gì?

Đăng ngày: 28/08/2025
Đất nước duy nhất chưa từng có bóng dáng loài rắn từ thuở sơ khai

Đất nước duy nhất chưa từng có bóng dáng loài rắn từ thuở sơ khai

Bạn biết không, rắn là một trong những loài có độ phân bổ sinh học tương đối rộng. Chỉ cần có điều kiện phù hợp, rắn chắc chắn sẽ xuất hiện.

Đăng ngày: 27/08/2025
Cặp chị em song sinh độc nhất vô nhị

Cặp chị em song sinh độc nhất vô nhị

Cặp chị em sinh đôi người Mỹ Sienna và Sierra Bernal được đánh giá là độc nhất vô nhị khi một trong số họ chỉ có kích thước cơ thể bằng một nửa người còn lại.

Đăng ngày: 27/08/2025
Nguồn gốc của oxy trên Trái Đất

Nguồn gốc của oxy trên Trái Đất

Hàng tỷ năm trước, thạch anh vỡ vụn phản ứng với nước, cung cấp điều kiện cần thiết cho tiến hóa của vi sinh vật quang hợp sản sinh phần lớn oxy trong khí quyển ngày nay.

Đăng ngày: 27/08/2025
Khoa Học News