Khoa Học News

Tại sao mất máu có thể làm bạn ngất xỉu?

Bạn bị bất tỉnh khi bị lấy máu? Đừng quá lo lắng, bạn không phải là người duy nhất gặp phải hiện tượng này.

Theo Popsci, một lọ máu có thể là công cụ chẩn đoán quan trọng trong y học hiện đại. Nhưng cứ 25 người thì có 1 người gặp đe dọa tiềm tàng khi lấy máu, họ thường bị mất ý thức tạm thời (ngất xỉu).

Christopher France, một nhà tâm lý học tại Đại học Ohio, cho biết hiện tượng này được gọi là "ám ảnh kim tiêm dính máu". Hình ảnh trực quan của chất lỏng nhỏ giọt gây ra sự sụt giảm đáng kể cả về nhịp tim và huyết áp, làm giảm lưu lượng oxy trong máu đến não. Điều này có thể dẫn đến ngất xỉu.

Tại sao một số người ngất xỉu và những người khác thì lại không như vậy? Christopher France cho biết dường như nỗi sợ máu và kim tiêm đã làm tăng nguy cơ bất tỉnh.


Hình ảnh trực quan của chất lỏng nhỏ giọt gây ra sự sụt giảm đáng kể cả về nhịp tim và huyết áp, có thể dẫn tới ngất xỉu.

Nguyên nhân chủ yếu và phổ biến là xuất phát từ nỗi ám ảnh có thể khởi phát qua việc nhìn trực tiếp thấy máu, bị thương, tiếp xúc kim tiêm, hay một số hoạt động khác liên quan đến máu. Ngoài ra, chứng sợ máu của nhiều người có thể xuất phát từ việc bị ức chế thần kinh hoặc thường xuyên bị nhồi nhét ý nghĩ sợ máu từ nhỏ. Một lý do khác là do bệnh nhân có những suy nghĩ sai về máu như "máu chứa đầy vi khuẩn" hay "nếu bản thân mất một giọt máu thì sẽ dẫn đến tử vong". Những suy nghĩ này sẽ dẫn đến chứng sợ máu.

Nguyên nhân được cho có ảnh hưởng lớn đến sự ám ảnh với máu là yếu tố di truyền. Không ít trường hợp mắc chứng sợ máu có lịch sử gia đình với nhiều thành viên cũng từng bị. Điều này đặc biệt đúng đối với trường hợp anh chị em song sinh. Ám ảnh với máu còn thường xuyên liên kết với các rối loạn thần kinh khác như trầm cảm, rối loạn ám ảnh cưỡng chế, rối loạn hoảng sợ… và phổ biến hơn ở những người có tuổi thơ bị ngược đãi, bỏ bê, hoặc gặp tai nạn nghiêm trọng.

Một số người khác dễ ngất xỉu khi thấy máu vì bị suy giảm khả năng điều hòa của hệ thần kinh, khiến họ ngất như một phản ứng có điều kiện sau khi đã chịu đựng nhiều lần ngất do chấn thương, lúc này nhịp tim và huyết áp sẽ đột ngột tăng trong chốc lát nhưng sau đó lại tụt xuống mạnh, khiến cho da tái nhợt đi, đổ mồ hôi, buồn nôn rồi dẫn tới ngất xỉu. Phản ứng ngất của người ám ảnh với máu là rất đặc biệt, bởi nhịp tim và huyết áp thực chất lại giảm chứ không tăng như nhiều loại ám ảnh khác.

Giả thuyết về việc ngất khi thấy máu

  • Các nhà khoa học theo thuyết thích ứng cho rằng ngất khi thấy máu làm tăng cơ hội sống sót, bởi huyết áp giảm đáng kể dẫn đến giảm mất máu trong trường hợp chấn thương. Tuy vậy, giả thuyết này có điểm bất hợp lý vì có người ngất dù chỉ trong trường hợp tiếp xúc với kim tiêm hay bị vết thương nhỏ, vốn chảy rất ít hoặc không có máu.
  • Giả thuyết thứ hai cho rằng ngất khi thấy máu là cơ chế tiến hóa ở động vật có vú và được kiểm soát bởi cơ chế sinh lý. Có nghĩa, khi một người thấy máu của mình hoặc của người khác chảy có thể gây ra một phản ứng ngay bên trong cơ thể.
  • Giả thuyết thứ ba mô tả lợi ích của việc ngất trong thời kỳ đồ đá cũ, vốn là khoảng thời gian có nhiều mối đe dọa.

Trong các cuộc xung đột, chạm trán với một người lạ đi kèm với sự nguy hiểm tính mạng. Và khi đó phản ứng ngất (hay chết giả) được tiến hóa như một phản ứng tự vệ thay thế cho chiến đấu hay bỏ chạy.

Nhiều lý thuyết đã được đưa ra để lí giải vấn đề này nhưng chưa lý thuyết nào được chứng minh một cách thấu đáo. Có lẽ đấy là cách cơ thể giảm thiểu mất máu sau khi gặp chấn thương. Hoặc có thể đó là bản năng để đánh lừa những kẻ săn mồi rằng chúng ta đã chết. Cho đến bây giờ, người ta vẫn còn đi tìm câu trả lời thích đáng cho hiện tượng vì sao con người thường xỉu (hay bất tỉnh) do mất máu.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Hố sụt khổng lồ tại Trung Quốc bất ngờ hé lộ một kỳ quan thiên nhiên ở đẳng cấp thế giới

Hố sụt khổng lồ tại Trung Quốc bất ngờ hé lộ một kỳ quan thiên nhiên ở đẳng cấp thế giới

Trong chuyến thám hiểm tại một hố sụt trong rừng tại Quảng Tây mới đây, đoàn chuyên gia địa chất đã bất ngờ tìm thấy một hệ thống hang động ngầm cực kỳ phức tạp.

Đăng ngày: 20/10/2026
Xem cách các chuyên gia nhận biết danh tính người chết

Xem cách các chuyên gia nhận biết danh tính người chết

Khám nghiệm tử thi xác định được nguyên nhân cái chết do bệnh dịch, thảm họa thiên nhiên hay do bị mưu hại đang ngày càng trở thành đề tài nóng trong xã hội hiện nay.

Đăng ngày: 18/10/2026
Quá trình "tịnh thân" thảm khốc của nữ thái giám - nhân vật bí ẩn trong lịch sử Trung Quốc

Quá trình "tịnh thân" thảm khốc của nữ thái giám - nhân vật bí ẩn trong lịch sử Trung Quốc

Với một quốc gia ngay từ thời cổ đại đã luôn có tư tưởng trọng nam khinh nữ, việc đưa những người phụ nữ vào cung để "tịnh thân" làm quan có lẽ là một điều ngoại lệ và khó hiểu.

Đăng ngày: 15/10/2026
Ý nghĩa 3 con sư tử trên áo đội tuyển Anh

Ý nghĩa 3 con sư tử trên áo đội tuyển Anh

3 chú sư tử cùng 10 bông hồng đỏ thắm được in trên ngực trái của tuyển Anh là một hình ảnh khá quen thuộc đối với những ai yêu mến đội bóng này, nó biểu trưng cho sự uy quyền, giàu sang và mạnh mẽ.

Đăng ngày: 13/10/2026
5 mẹo dân gian khiến rắn sẽ không dám bén mảng tới gần nhà bạn

5 mẹo dân gian khiến rắn sẽ không dám bén mảng tới gần nhà bạn

Mới đây nhất, người dân tại Tiền Giang vô cùng hoảng sợ khi chứng kiến cảnh tượng con rắn dài khoảng hơn 1 mét vùng vẫy trong phòng tắm tại nhà của một người dân.

Đăng ngày: 13/10/2026
Cách sống sót khi nhảy từ nhà cao tầng đang cháy

Cách sống sót khi nhảy từ nhà cao tầng đang cháy

Giảm độ cao hết mức và tăng các vật dụng ném xuống làm đệm là bí quyết giúp bạn sống sót khi mắc kẹt trong đám cháy nhà cao tầng.

Đăng ngày: 12/10/2026
"Mặt trái" của món ăn hàng đầu nước Pháp khiến ai cũng phải suy ngẫm

"Mặt trái" của món ăn hàng đầu nước Pháp khiến ai cũng phải suy ngẫm

Gan ngỗng vỗ béo mang hương vị thanh tao, béo nhẹ, kết cấu mềm mại như lụa, thay vì đặc ngấy như gan thông thường.

Đăng ngày: 11/10/2026
Khoa Học News