Tại sao máy bay Concorde có thể đạt tốc độ siêu thanh?

Concorde có thể trở thành máy bay thương mại nhanh nhất từng cất cánh nhờ thiết kế thân thuôn dài, cánh tam giác và động cơ mạnh.

Máy bay phản lực chở khách Concorde lập kỷ lục bay giữa New York và London trong 2 giờ 52 phút 59 giây. Máy bay siêu thanh này có thể bay nhanh gấp đôi tốc độ âm thanh. Trong thời gian hoạt động từ năm 1976 đến năm 2003, Concorde có tốc độ cất cánh 402km/h và tốc độ hành trình trung bình 2.173km/h. So với nó, Boeing 737-700, một trong những máy bay phổ biến nhất hiện nay, có tốc độ cất cánh 278 km/h và tốc độ hành trình 828km/h.


Concorde ngừng hoạt động vào năm 2003 một phần do chi phí nhiên liệu. (Ảnh: travelview).

Để đạt tốc độ cao như vậy, các kỹ sư Concorde cần thiết kế một máy bay có thể xử lý cả tốc độ thấp khi cất cánh và hạ cánh cũng như tốc độ hành trình siêu thanh, theo Tony Farina, phó giáo sư kỹ thuật hàng không ở Đại học hàng không Embry‑Riddle tại Florida.

"Cánh máy bay được thiết kế để vận hành hiệu quả ở tốc độ siêu thanh thường rất kém trong việc cung cấp lực nâng cần thiết ở tốc độ chậm khi cất cánh và hạ cánh", Farina giải thích. Để giảm lực cản, cánh máy bay siêu thanh thường mỏng hơn và chĩa về phía sau nhiều hơn trong khi mẫu cánh tiêu chuẩn dày hơn để cung cấp lực nâng dễ dàng hơn. Việc cung cấp lực nâng đặc biệt quan trọng bởi máy bay bay càng nhanh, lực cản mà nó trải qua càng lớn, theo Bob van der Linden, quản lý ở Bảo tàng hàng không vũ trụ quốc gia Smithsonian tại Washington, D.C. Máy bay nhanh hơn sẽ gặp nhiều lực cản trở lực nâng hơn.

Một cách mà các kỹ sư Concorde giải quyết vấn đề là thiết kế máy bay với phần thân trau chuốt hơn, bao gồm khoang chở khách hẹp và đuôi hình nón kéo dài. Họ cũng sử dụng cánh hình tam giác, hình dáng thường dành cho máy bay chiến đấu. "Cánh tam giác có những đặc điểm tốt ở tốc độ cao và thấp", van der Linden cho biết.

Thiết kế cánh hình tam giác hiệu quả trong việc giảm lực cản lên máy bay. Do hình dáng thân, máy bay phản lực Concorde cần hạ cánh với phần mũi chếch lên cao hơn máy bay chở khách thương mại truyền thống. Điều này khiến phi công rất khó quan sát phía trước. Cuối cùng, các kỹ sư phải nghĩ ra cách để mũi máy bay chúc xuống bằng máy móc. Máy bay siêu thanh ngày nay khắc phục vấn đề trên bằng công nghệ mà Concorde không thể tiếp cận vào thập niên 1960. Ví dụ, máy bay siêu thanh XB-1 của Boom Supersonic sử dụng hệ thống tầm nhìn tăng cường (camera và màn hình) để tránh mũi máy bay chúc xuống.

Ngoài thiết kế thuôn dài, máy bay phản lực Concorde còn lắp 4 động cơ turbine phản lực luồng, mỗi động cơ cung cấp lực đẩy 18,7 tấn và tiêu thụ gần 26.000 lít nhiên liệu mỗi giờ. So với nó, mẫu Boeing 737-800 sử dụng 3.200 lít nhiên liệu phản lực mỗi giờ. Concorde cũng tăng lực đẩy tạo bởi động cơ bằng thiết bị mang tên bộ đốt sau giúp đẩy máy bay về phía trước nhanh hơn nhưng mức tiêu thụ nhiên liệu cũng tăng vọt.

Cuối cùng, chính chi phí nhiên liệu là một trong những nguyên nhân khiến Concorde thất bại về mặt thương mại, cùng với tai nạn chuyến bay số hiệu 4590 của hãng Air France năm 2000.

TIN CŨ HƠN
Bí ẩn của sinh học: Tại sao không thể chế tạo máy bay có đôi cánh giống như chuồn chuồn?

Bí ẩn của sinh học: Tại sao không thể chế tạo máy bay có đôi cánh giống như chuồn chuồn?

Mặc dù con người đã chế tạo thành công nhiều loại robot sinh học khác nhau nhưng vẫn còn một bí ẩn khiến các nhà khoa học bối rối.

Đăng ngày: 12/01/2026
Tại sao chu vi của hình tròn là 360 độ thay vì 100 độ hay 200 độ?

Tại sao chu vi của hình tròn là 360 độ thay vì 100 độ hay 200 độ?

Góc là khái niệm quan trọng trong toán học và vật lý. Khi biểu diễn góc ta thường dùng đơn vị là độ. Tuy nhiên, tại sao chu vi hình tròn lại là 360 độ thay vì một con số đơn giản hơn như 100 hay 200 độ?

Đăng ngày: 11/01/2026
Tại sao máy bay dân dụng gặp sự cố hành khách lại không nhảy dù để thoát nạn?

Tại sao máy bay dân dụng gặp sự cố hành khách lại không nhảy dù để thoát nạn?

Trước khi thiết kế máy bay chở khách, người ta không tính đến việc trang bị dù cho hành khách, thậm chí cả phi hành đoàn cũng không có dù.

Đăng ngày: 11/01/2026
Vì sao Trái đất lại đảo ngược địa từ?

Vì sao Trái đất lại đảo ngược địa từ?

Trong quá khứ xa xôi, từ trường Trái Đất đã trải qua sự đảo ngược chưa từng có. Hiện tượng bí ẩn này được gọi là đảo ngược địa từ và nó gây ra hiện tượng kỳ lạ và đáng sợ trên khắp thế giới.

Đăng ngày: 11/01/2026
Tại sao chim di cư có thể bay hàng nghìn km mà không cần ăn?

Tại sao chim di cư có thể bay hàng nghìn km mà không cần ăn?

Điều này có được nhờ cơ chế lưu trữ năng lượng đặc biệt trong cơ thể và cách chúng chọn phương pháp di chuyển giống như một vận động viên marathon.

Đăng ngày: 11/01/2026
Tại sao bàn bi-da thường có màu xanh lá hay xanh lam?

Tại sao bàn bi-da thường có màu xanh lá hay xanh lam?

Sự thật rất thú vị, nó vừa liên quan đến nguồn gốc của trò chơi này lẫn hạn chế của truyền hình khi xưa.

Đăng ngày: 11/01/2026
Vì sao mộ thường được đắp thành hình tam giác? Đọc xong mới biết người xưa thông minh thế nào!

Vì sao mộ thường được đắp thành hình tam giác? Đọc xong mới biết người xưa thông minh thế nào!

Quan tài chôn dưới đất, tại sao trên mặt đất lại phải đắp thêm một gò đất hình tam giác? Nguyên nhân phía sau thể hiện sự thông minh của người xưa.

Đăng ngày: 10/01/2026
Khoa Học News