Khoa Học News

Tạo ra "công tắc hủy diệt" để kiểm soát sinh vật biến đổi gene

Các sinh vật biến đổi gene (GMO) có thể giúp cải thiện cuộc sống của con người, nhưng chúng cũng tiềm ẩn khả năng biến thành những mầm bệnh quái ác. Để kiểm soát nguy cơ này, các nhà khoa học đang tạo ra "công tắc hủy diệt", đóng vai trò như bộ phận ngắt khẩn cấp đối với GMO.

Tao ra được công tắc "ngắt khẩn cấp" đối với sinh vật biến đổi gene

Các cơ chế được thiết kế đặc biệt sẽ không chỉ hủy diệt sinh vật biến đổi gene nếu chúng thoát ra khỏi phòng thí nghiệm, mà còn xóa bỏ bất kỳ dấu vết nào về thông tin di truyền từng được dùng để tạo ra chúng. Những "công tắc hủy diệt" này đang được các nhà khoa học đến từ Viện Công nghệ Massachusetts (MIT) và Đại học Harvard ở Mỹ phối hợp nghiên cứu phát triển.

"Bạn chỉ cần cắm nối vào phần muốn xóa bỏ trong sinh vật biến đổi gene và khi hệ thống được bật lên, nó sẽ xóa bỏ ADN mục tiêu và hầu như không làm suy chuyển ADN khác", nhà nghiên cứu Christopher Voigt thuộc MIT giải thích.


Giải pháp này được mô tả tương tự như giải pháp trụ neo (thanh ghi), vốn dựa vào các mô hình tàu hỏa.

Giải pháp này được mô tả tương tự như giải pháp trụ neo (thanh ghi), vốn dựa vào các mô hình tàu hỏa. Cũng giống như với một đoàn tàu, người lái tàu cần phải đặt tay lên cần gạt hoặc công tắc thanh ghi. Nếu người lái tàu bị mất kiểm soát, tay họ sẽ buông lỏng và các phanh của tàu sẽ phát huy tác dụng.

Trong trường hợp của "công tắc hủy diệt" đối với các hệ gene, một hóa chất nhất định luôn phải có mặt hoặc công tắc sẽ kích hoạt và sinh vật sẽ chết. Một loại công tắc hủy diệt vi trùng khác là Passcode, đòi hỏi sự kết hợp của 3 phân tử nhỏ, chẳng hạn như các phân tử A và B, nhưng thiếu vắng hoàn toàn phân tử C. Các nhà thiết kế cũng có thể chọn bất kỳ chuỗi hoặc "passcode" nào mà họ muốn.

Hồi đầu năm nay, các chuyên gia đến từ Đại học Havard và Đại học Yale (Mỹ) từng công bố dữ liệu của một nghiên cứu, trong đó họ đã biến đổi ADN của vi khuẩn E. coli để chúng không thể sống sót nếu thiếu một số amino axit (các khối xây dựng protein) nhất định. Những amino axit này không tồn tại trong tự nhiên, mà chỉ được tìm thấy trong phòng thí nghiệm. Do đó, nếu sinh vật biến đổi gene như vi khuẩn E. coli biến đổi ADN nói trên thoát ra khỏi sự kiểm soát của con người, chúng sẽ chết.

Thành công trên đã cắt giảm rủi ro vô tình phóng thích sinh vật biến đổi gene cũng như nguy cơ vốn có của việc sản sinh cũng như thử nghiệm với các vi sinh vật tự tái tạo. Do Passcode hiệu quả đối với vi khuẩn E.coli, nên các nhà nghiên cứu kỳ vọng nó cũng sẽ hiệu quả với các loại vi khuẩn khác.

TIN CŨ HƠN
Những bệnh về da dễ mắc trong nắng nóng mùa hè

Những bệnh về da dễ mắc trong nắng nóng mùa hè

Bác sĩ Trình Ngô Bỉnh, Khoa Da liễu Bệnh viện Đa khoa Quốc tế Vinmec Central Park TP HCM, đúc kết 8 bệnh da thường gặp trong thời tiết nắng nóng mùa hè và cách phòng tránh, xử lý.

Đăng ngày: 03/06/2026
Gai cột sống - bệnh nguy hiểm song khó phát hiện sớm

Gai cột sống - bệnh nguy hiểm song khó phát hiện sớm

Bác sĩ Randell DuPraw, chuyên gia nắn chỉnh thần kinh cột sống tại Maple Healthcare, giải thích gai cột sống là những mảng xương thừa mọc ra dọc theo rìa các đốt xương sống.

Đăng ngày: 01/06/2026
Những lý do nên dùng cà chua

Những lý do nên dùng cà chua

Cà chua thường xuyên xuất hiện trong căn bếp của mọi nhà và được dùng để chế biến rất nhiều món ăn. Nhưng lợi ích, tác dụng tuyệt vời của loại quả này cũng như cách ăn nó sao cho tốt nhất thì không phải ai cũng biết.

Đăng ngày: 29/05/2026
Tìm hiểu triệu chứng và cách chữa ngón tay gãy bút chì

Tìm hiểu triệu chứng và cách chữa ngón tay gãy bút chì

Ngón tay bị gãy bút chì là do chấn thương ở khớp giữa ngón tay, nơi có thể gập cong. Khớp này gọi được là khớp nối liên vị gần (PIP).

Đăng ngày: 26/05/2026
Lợi ích bất ngờ từ dưa bở với sức khỏe mọi nhà

Lợi ích bất ngờ từ dưa bở với sức khỏe mọi nhà

Dưa bở là loại quả bổ dưỡng, giải khát rất tốt trong mùa hè nóng bức và còn nhiều công dụng rất tốt cho sức khỏe.

Đăng ngày: 11/05/2026
Bệnh tật tiềm ẩn đằng sau nụ hôn

Bệnh tật tiềm ẩn đằng sau nụ hôn

Hôn người khác có thể kéo đến từ những bệnh nhẹ như herpes miệng đến vấn đề nghiêm trọng hơn như viêm màng não do virus hoặc quai bị.

Đăng ngày: 27/04/2026
Shinrin-yoku: Cách người Nhật dùng thiên nhiên chữa bệnh

Shinrin-yoku: Cách người Nhật dùng thiên nhiên chữa bệnh

"Forest bathing" hay "tắm rừng" được dịch sát nghĩa từ "Shinrin-yoku" là một cụm từ do chính phủ Nhật sáng tạo vào năm 1982 nhằm khuyến khích những cư dân thành thị đắm mình vào thiên nhiên.

Đăng ngày: 13/04/2026
Khoa Học News