Tàu Voyager vượt hệ mặt trời

NASA vừa công bố một nghiên cứu đáng ngạc nhiên về vũ trụ từ các dữ liệu do Voyager-1 thu được.

Con tàu này nằm trong dự án Voyager, bao gồm 2 tàu thăm dò sinh đôi Voyager-1 và Voyager-2, được Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) phóng lên từ ngày 9/5/1977 với nhiệm vụ ban đầu là nghiên cứu các hành tinh lân cận và sau đó là vùng vũ trụ nằm ngoài hệ mặt trời.

35 năm - 17 giờ

Đây là chương trình không gian tham vọng nhất của NASA, bắt đầu từ những năm 1970. Nhờ thời điểm thuận lợi từ vòng quay của các hành tinh, NASA đã có thể vận dụng kỹ thuật phóng tàu vũ trụ hỗ trợ bằng trường lực hấp dẫn. Kỹ thuật này cho phép tàu đạt vận tốc rất cao mà không cần nhiều lực đẩy. Voyager-1 và Voyager-2 được phóng lên bằng kỹ thuật này.


Mô hình vùng đệm heliopause mà tàu Voyager-1 đang di chuyển bên trong. (Nguồn: WIRED)

Ngoài mục đích nghiên cứu, 2 con tàu này còn mang theo hy vọng của loài người tìm kiếm sự sống ngoài hệ mặt trời. Voyager đem theo các đĩa mạ vàng ghi lại âm thanh, hình ảnh sự sống trên trái đất nhằm giới thiệu với nền văn minh ngoài trái đất nếu tàu Voyager thực sự rơi vào tay họ.

Để vận hành, tàu Voyager được trang bị 16 động cơ đẩy hydrazine, hệ thống cân bằng và nhiều công cụ đo đạc khoa học. Cả hai đều có một bộ nguồn phát điện nguyên tử, trang bị 24 quả cầu plutonium, đủ để cung cấp năng lượng cho tàu vận hành đến năm 2025. Hệ thống truyền tín hiệu radio được thiết kế để có thể truyền tín hiệu ở khoảng cách vượt ra khỏi hệ mặt trời.

Ngạc nhiên thú vị

Tính đến ngày 29/6, Voyager-1 đã du hành một khoảng cách khổng lồ 24.67 AU (khoảng 18 tỉ km). Khoảng cách này tương đương 120 lần khoảng cách từ trái đất đến mặt trời. Điều này biến Voyager-1 là vật thể nhân tạo xa trái đất nhất từ trước đến nay, vượt qua cả người anh em của nó là tàu Voyager-2 hiện đã du hành được 15 tỉ km.

Ban đầu, các nhà khoa học cho rằng ở khoảng cách này, Voyager-1 sẽ đi vào vùng rìa của hệ mặt trời, nơi mà ảnh hưởng từ mặt trời sẽ bắt đầu giảm dần nhưng số liệu tàu Voyager-1 đưa về cho thấy hiệu ứng của vùng rìa này phức tạp hơn rất nhiều, thậm chí ngược lại với tất cả những tiên đoán trước đó.

Ở đó mặt trời liên tục tạo ra những “cơn gió mặt trời” và những tia plasma tập hợp bởi các hạt năng lượng. Những “cơn gió” này thổi trên bề mặt của mặt trời với tốc độ siêu âm và tỏa ra xung quanh, tạo thành một trường lực hấp dẫn gọi là solar “magnetic field”. Trường lực này tạo thành một “bong bóng” heliosphere, là vùng mà ảnh hưởng của trường lực mặt trời vẫn còn nổi trội. Bên ngoài hệ mặt trời lại có một trường lực hấp dẫn riêng, một vùng sở hữu “dòng chảy” các hạt năng lượng khác hẳn, tạo ra bởi các vụ nổ khổng lồ của những ngôi sao khác.

Khi Voyager-1 bắt đầu đi vào vùng cạnh của “bong bóng” heliosphere vào năm 2003, ảnh hưởng từ mặt trời đã trở nên yếu dần. Nhưng kỳ lạ thay, những dữ liệu do tàu Voyager-1 thu được lại cho thấy “dòng chảy” từ các tia vũ trụ ổn định theo một hướng chứ không hỗn loạn như dự đoán. Thậm chí không hề có sự thay đổi của từ trường. Khám phá này mở ra một giả thuyết mới, đó là tồn tại một vùng đệm nằm giữa không gian ảnh hưởng của mặt trời và vũ trụ bên ngoài, vùng này được đặt tên là heliopause. Vùng đệm này đóng vai trò như một vùng biên giới, không hẳn là bên trong hệ mặt trời mà cũng không hẳn là bên ngoài không gian vũ trụ.

Đây là khám phá làm cho các nhà khoa học bối rối. Hành trình của Voyager-1 vẫn còn tiếp tục và không biết điều gì sẽ diễn ra…

Bí ẩn vùng đệm heliopause

Sự tồn tại của vùng đệm heliopause hoàn toàn không nằm trong bất kỳ một mô hình tính toán nào của các nhà khoa học và không biết khi nào Voyager-1 sẽ vượt ra khỏi vùng đệm này. “Nó có thể diễn ra bất kỳ lúc nào. Chúng ta không có một mô hình nào còn chính xác để có thể dự đoán việc đó” - nhà vật lý học Ed Stone, thuộc dự án Voyager, cho biết. Khám phá này sẽ buộc các nhà khoa học không gian phải quay lại bàn nghiên cứu vì có vẻ như thiên nhiên giàu trí tưởng tượng hơn chúng ta rất nhiều.

TIN CŨ HƠN
Những điều thú vị ít ai biết về Mặt Trăng

Những điều thú vị ít ai biết về Mặt Trăng

Mặt Trăng - vật thể lớn nhất và sáng nhất trên bầu trời đêm đã làm mê hoặc và là nguồn cảm hứng vô tận cho loài người trong nhiều thế kỷ qua.

Đăng ngày: 30/08/2025
Năm ánh sáng là gì? Một năm ánh sáng bằng bao nhiêu km?

Năm ánh sáng là gì? Một năm ánh sáng bằng bao nhiêu km?

Năm ánh sáng là đơn vị đo thông dụng ngoài vũ trụ bao la, rộng lớn. Và người ta thường nhầm lẫn nghĩ rằng đây là đơn vị đo thời gian.

Đăng ngày: 22/08/2025
Thiên Vương Tinh - Hành tinh kỳ lạ nhất Hệ Mặt Trời

Thiên Vương Tinh - Hành tinh kỳ lạ nhất Hệ Mặt Trời

Cho tới khi chưa tìm ra được Hành tinh thứ 9 (chỉ mới là giả thuyết), Thiên Vương Tinh (Uranus) vẫn là hành tinh "khác người" nhất so với 7 hành tinh còn lại của hệ Mặt Trời chúng ta.

Đăng ngày: 18/08/2025
Hàng tỉ nền văn minh ngoài hành tinh đã và đang tồn tại

Hàng tỉ nền văn minh ngoài hành tinh đã và đang tồn tại

Các nhà khoa học tính toán và gần như chắc chắn nhiều nền văn minh ngoài Trái đất đã và đang tồn tại trong vũ trụ này.

Đăng ngày: 17/08/2025
Số phận của những lá cờ Mỹ cắm trên Mặt Trăng

Số phận của những lá cờ Mỹ cắm trên Mặt Trăng

Những lá cờ do phi hành gia Mỹ cắm trên bề mặt của Mặt Trăng trong chương trình Apollo ngày càng phai màu và phân hủy.

Đăng ngày: 17/08/2025
Những sự thật

Những sự thật "khó tin nổi" về sao Thiên vương

Sao Thiên vương có thể chứa được 63 Trái đất bên trong nó, mùa hè ở đây kéo dài tới 42 năm, sao Thiên vương chỉ có 2 mùa.... đây là những sự thật khó tin, ít người biết về sao Thiên Vương.

Đăng ngày: 16/08/2025
Điều gì sẽ xảy ra khi không mặc đồ bảo hộ trong không gian?

Điều gì sẽ xảy ra khi không mặc đồ bảo hộ trong không gian?

Chắc chắn cơ thể con người không thể thích nghi được trong không gian. Tuy nhiên câu hỏi đặt ra là điều gì sẽ xảy ra khi con người bị rơi vào không gian mà không được bảo vệ bởi quần áo và dụng cụ bảo hộ?

Đăng ngày: 09/08/2025
Khoa Học News