Khoa Học News

Thành Cát Tư Hãn tàn sát nhiều người đến thay đổi khí quyển

Thông qua những cuộc tấn công và tàn sát, đội quân của Thành Cát Tư Hãn khiến lượng carbon dioxide khổng lồ biến mất khỏi khí quyển, có thể khiến Trái Đất lạnh hơn.

Dựa trên lõi băng Nam Cực, các nhà khoa học đến từ Viện Carnegie ở Mỹ xác định có một sự sụt giảm đột ngột về lượng carbon trong khí quyển (khoảng 3 ppm) từ năm 1200 đến năm 1470 (ppm là part per million, có nghĩa là một phần một triệu, dùng để đo mật độ của chất nào đó trong một khối lượng hoặc thể tích cực nhỏ). Thời gian này tương ứng với lúc quân Mông Cổ xâm chiếm châu Á và đại dịch Cái chết đen ở châu Âu. Sự sụt giảm thứ hai ở mức 4,6 ppm cũng được phát hiện vào giữa năm 1560 và 1680, trùng lặp với sự kiện thuộc địa hóa châu Mỹ và sự sụp đổ của nhà Minh ở Trung Quốc, IFL Science hôm 16/11 đưa tin. Nhóm nghiên cứu công bố phát hiện trên tạp chí The Holocene.


Thành Cát Tư Hãn là người chỉ huy các cuộc xâm lược của quân Mông Cổ ở châu Á. (Ảnh: Yusuf Sami Kamadan).

Cả 4 sự kiện trên đều cướp đi vô số sinh mạng, khiến các nhà nghiên cứu băn khoăn liệu dân số toàn cầu giảm đột ngột có góp phần vào thay đổi ở nồng độ CO2 hay không. Theo họ, số lượng người giảm dẫn tới hạn chế chặt phá rừng, cho phép nhiều cây mọc hơn và đóng vai trò như bể carbon.

Nhằm tìm hiểu, nhóm nghiên cứu phục dựng thay đổi trong mô hình sử dụng đất trên toàn cầu từ năm 800 tới nay, kết hợp bản đồ nông nghiệp đã xuất bản và số liệu dân số. Trong số 4 sự kiện đã nêu, cuộc xâm lược của quân Mông Cổ do Thành Cát Tư Hãn khởi xướng vào năm 1200 và kéo dài tới năm 1380 có tác động lớn nhất tới khí hậu.

Theo các nhà nghiên cứu, quân đội Mông Cổ tàn sát khoảng 30% trong số 115 triệu người họ gặp trên đường tiến công, dẫn tới 142.000km2 rừng mọc lại. Thảm thực vật tăng lên bất ngờ giúp loại bỏ 684 triệu tấn carbon trong khí quyển, kéo theo mức giảm 0,183 ppm trên toàn cầu. Ngược lại, đại dịch Cái chết đen chỉ khiến carbon trong khí quyển giảm 0,026 ppm. Trong khi đó, sự kiện thuộc địa hóa châu Mỹ và sự sụp đổ của nhà Minh làm lượng carbon giảm tương ứng là 0,013 và 0,048 ppm.

Dù vậy, không có sự kiện lịch sử nào kể trên có thể giải thích những thay đổi khí hậu ở lõi băng cổ đại. Theo nhóm nghiên cứu, nguyên nhân là do cây cối thường mất hàng thập kỷ để trưởng thành. Dân số sẽ phục hồi và tiếp tục chặt phá rừng từ lâu trước khi cây mới có khả năng tác động tới nồng độ carbon.

Ngoài ra, dù mỗi sự kiện làm giảm số lượng người ở một khu vực cụ thể trên thế giới, lượng khí thải từ nơi khác trên hành tinh có khả năng bù trừ phần lớn carbon mất đi từ việc giảm chặt phá rừng. Các nhà nghiên cứu kết luận cuộc xâm lược của quân Mông Cổ chỉ khiến lượng khí carbon CO2 ngừng tăng tạm thời.

TIN CŨ HƠN
Đào cống phát hiện "kho báu", 6 tháng sau đổi đời thành đại gia

Đào cống phát hiện "kho báu", 6 tháng sau đổi đời thành đại gia

Vận may từ trên trời rơi xuống đã mang lại cho người nông dân già số tiền mà có lẽ làm lụng cả đời cũng không kiếm được.

Đăng ngày: 14/06/2026
Sự thật gây sốc: Tổ tiên quái thú của chúng ta đáng sợ hơn khủng long bạo chúa

Sự thật gây sốc: Tổ tiên quái thú của chúng ta đáng sợ hơn khủng long bạo chúa

Phân tích mới về quái thú Whatcheeria với nhiều phần hài cốt từng xuất hiện trên đất Mỹ đã khiến các nhà cổ sinh vật học phải gọi nó là kẻ săn mồi siêu phàm.

Đăng ngày: 12/06/2026
Phát hiện đột phá về Dracula của đời thực - rùng rợn hơn tiểu thuyết

Phát hiện đột phá về Dracula của đời thực - rùng rợn hơn tiểu thuyết

Tuy tư liệu lịch sử về ông khá nhiều nhưng vì chưa xác định được mộ phần, bức tranh về "Dracula của đời thực" vẫn nhuốm màu bí ẩn.

Đăng ngày: 10/06/2026
Máy tính thiên văn hơn 2.000 năm tuổi

Máy tính thiên văn hơn 2.000 năm tuổi

Các nhà khoa học cho rằng thiết bị này sở hữu cấu trúc rất phức tạp, có thể theo dõi Mặt trời và Mặt trăng.

Đăng ngày: 06/06/2026
Quét laser, hàng ngàn "bóng ma" Maya 3.000 năm hiện ra giữa rừng già Guatemala

Quét laser, hàng ngàn "bóng ma" Maya 3.000 năm hiện ra giữa rừng già Guatemala

Nhờ sự sử dụng LiDAR, các nhà khảo cổ phát hiện hàng ngàn công trình và khu định cư cổ xưa của người Maya, bao gồm tháp, đền đài và đường sá.

Đăng ngày: 05/06/2026
Đào ống nước, phát hiện kho báu "đóng băng thời gian" 2.100 năm

Đào ống nước, phát hiện kho báu "đóng băng thời gian" 2.100 năm

Một kho báu khảo cổ vô song, cực kỳ giá trị vừa được tìm thấy ở Israel, nơi hầu hết cổ vật đều được bảo quản trong trạng thái cực kỳ tốt và chứa đựng nhiều thông tin quý giá.

Đăng ngày: 03/06/2026
Quái thú 1 tấn "trên trời rơi xuống", giới khoa học bối rối

Quái thú 1 tấn "trên trời rơi xuống", giới khoa học bối rối

Đó là một loài quái thú hoàn toàn mới, được xác định thông qua hài cốt hóa thạch có niên đại khoảng 72 triệu năm trước, vừa được khai quật tại Chile.

Đăng ngày: 02/06/2026
Khoa Học News