Thành phố nơi con người không cao lên suốt 2.000 năm

Hầu hết người dân ở các nơi trên thế giới đang dần cao hơn trong vài nghìn năm qua, nhưng người Milan giữ nguyên chiều cao từ thời La Mã.

Theo nghiên cứu đăng trên tạp chí Scientific Reports hôm 23/2, cả nam và nữ công dân Milan không thay đổi đáng kể về chiều cao trong 2.000 năm qua. Điều này rất khác thường, vì đa số những nghiên cứu khác về sự thay đổi chiều cao qua các thế hệ đều chỉ ra, trung bình con người đang cao hơn.


Các nhà nhân chủng học của LABANOF đang làm việc trên bộ xương khảo cổ. (Ảnh: Lucie Biehler-Gomez).

"Đây là một trong những nghiên cứu hiếm hoi mà xu hướng tầm vóc qua thời gian không thay đổi ở châu Âu", Mirko Mattia, đồng tác giả nghiên cứu, nghiên cứu sinh sau tiến sĩ tại Đại học Milan, cho biết.

"Trên thực tế, nhiều nghiên cứu tại châu Âu đã cho thấy xu hướng hình chữ U ở tầm vóc người trưởng thành. Con người trong thời La Mã và Sơ kỳ Trung cổ khá cao, sau đó đến xu hướng giảm ở Hậu kỳ Trung cổ và/hoặc thời Cận đại, cuối cùng là phục hồi chiều cao vào thế kỷ 20", Mattia nói thêm.

Chiều cao trên thế giới tăng lên trong vài thế kỷ qua. Cụ thể, chỉ trong 150 năm qua, chiều cao trung bình của người dân ở các quốc gia công nghiệp hóa tăng khoảng 10 cm. Người trẻ trung bình cao hơn khoảng 5% so với cách đây 100 năm.

Nhóm nghiên cứu phát hiện, chiều cao của nam giới Milan dao động từ 152 cm đến 195,4 cm, với chiều cao trung bình là 168,5 cm, trong khi chiều cao của nữ giới nằm trong khoảng 143,5 - 177,6 cm, với chiều cao trung bình là 157,8 cm. Cả hai mức trung bình này đều không thay đổi đáng kể theo thời gian.

Nhóm nghiên cứu sử dụng các nguồn dữ liệu lịch sử và hài cốt cổ đại để đo chiều cao trung bình của người Milan qua thời gian. "Hài cốt là bằng chứng thời xưa, có thể tiết lộ nhiều điều về cuộc đời của một người. Ở đây, chúng tôi xem xét xu hướng thay đổi về tầm vóc ở Milan", Mattia nói.

Các chuyên gia kiểm tra 549 bộ xương, chọn ra hơn 50 nữ và 50 nam cho mỗi giai đoạn lịch sử gồm thời kỳ La Mã (thế kỷ 1 - 5), Sơ kỳ Trung cổ (thế kỷ 6 - 10), Hậu kỳ Trung cổ (thế kỷ 11 - 15), thời kỳ Cận đại (thế kỷ 16 - 18) và thời kỳ Đương đại (thế kỷ 19 - 21).

Toàn bộ mẫu đều bắt nguồn từ môi trường đô thị, cụ thể là các nghĩa trang ở thành phố Milan, và từ cùng nền tảng kinh tế xã hội, chủ yếu là tầng lớp thấp. Điều này nhằm hạn chế sự khác biệt địa lý và xã hội. Các bộ xương được lấy từ Bộ sưu tập Nhân chủng học của LABANOF (Phòng thí nghiệm Nhân chủng học và Nha khoa thuộc Đại học Milan), trưng bày trong Bảo tàng Nhân chủng học, Y học và Khoa học Pháp y về Nhân quyền.

Nhóm nghiên cứu đưa ra một số lý do cho việc chiều cao của người Milan hầu như không đổi từ thời La Mã đến nay. "Thứ nhất, hoàn cảnh địa lý và kinh tế xã hội đồng nhất, các cá nhân đến từ một nơi duy nhất (thành phố Milan) và có nền tảng kinh tế xã hội tương tự nhau, hạn chế ảnh hưởng của sự khác biệt về địa lý và kinh tế xã hội", Mattia giải thích.

Một lý do khác có thể là điều kiện sống ở Milan tương đối tốt hơn so với các khu vực khác. Thành phố này giàu tài nguyên thiên nhiên và thực phẩm, với tường thành bao quanh giúp chống lại các mối đe dọa.

TIN CŨ HƠN
Phát hiện hơn trăm lối đi bí mật trên Vạn Lý Trường Thành

Phát hiện hơn trăm lối đi bí mật trên Vạn Lý Trường Thành

Tàn tích của hơn 130 cánh cửa bí mật trên Vạn Lý Trường Thành, một trong những kỳ quan vĩ đại của thế giới, gần đây đã được tiết lộ.

Đăng ngày: 29/08/2025
Màn bí ẩn về nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn

Màn bí ẩn về nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn

Nơi chôn cất Thành Cát Tư Hãn từ lâu đã trở thành chủ đề gây tranh cãi. Theo sử sách lưu truyền, người lập nên đế chế Mông Cổ yêu cầu được chôn trong một ngôi mộ vô danh.

Đăng ngày: 24/08/2025
Đang đào chiến hào phòng thủ, binh sĩ Ukraine sửng sốt phát hiện cổ vật quý giá

Đang đào chiến hào phòng thủ, binh sĩ Ukraine sửng sốt phát hiện cổ vật quý giá

Theo Heritage Daily, vò hai quai là những cổ vật được người xưa sử dụng để lưu trữ và vận chuyển lương thực, thực phẩm cả chất lỏng lẫn đồ khô.

Đăng ngày: 23/08/2025
Sốc nặng với

Sốc nặng với "công nghệ thế kỷ 21" xuất hiện trong thành cổ La Mã

Một căn biệt thự lộng lẫy, tiện nghi thuộc về thành phố nghỉ dưỡng ven biển Stabiae của người La Mã, sở hữu những thứ tưởng chừng như chỉ có thể tìm thấy trong thời hiện đại.

Đăng ngày: 23/08/2025
Phát hiện dấu tích của

Phát hiện dấu tích của "rồng tử thần" sống cách đây 86 triệu năm

Các nhà khoa học Argentina đã phát hiện ra một loài bò sát bay khổng lồ được mệnh danh là "Rồng tử thần" sống cách đây 86 triệu năm cùng với khủng long.

Đăng ngày: 22/08/2025
Nghề

Nghề "đào xác động vật cổ đại" cho thu nhập cao nhưng không phải ai cũng dám làm

Giá trị của một chiếc ngà có thể bằng tiền lương 5 năm cộng lại của một người. Đây quả nhiên là công việc “biến ước mơ thành hiện thực” của người bình thường.

Đăng ngày: 21/08/2025
Người thượng cổ biến đổi gen lúa nước từ 10.000 năm trước

Người thượng cổ biến đổi gen lúa nước từ 10.000 năm trước

Một nghiên cứu vừa được công bố chứng tỏ, người thượng cố cách đây 10.000 năm là “nhà khoa học” biến đổi gen lúa nước ngày nay.

Đăng ngày: 20/08/2025
Khoa Học News