Tháp giáo đường 800 năm tuổi tại Afghanistan đứng trước nguy cơ bị đổ sập

Tháp giáo đường ở Jam, một kho tàng lịch sử quý giá 800 năm tuổi của Afghanistan, đã bị hư hại sau hai trận động đất xảy ra hồi đầu tuần này và đang có nguy cơ đổ sập.


Tháp giáo đường ở Jam, tỉnh Ghor, được xây dựng từ hồi thế kỷ 12 và đã được UNESCO công nhận là một Di sản thế giới vào năm 2002. (Nguồn: Telegraph/ TTXVN)

Vốn được coi là hình mẫu tiêu biểu nhất về kiến trúc Hồi giáo, Tháp giáo đường ở Jam được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) công nhận là Di sản thế giới. Công trình kiến trúc cao 65m nằm ở trung tâm tỉnh Ghor này vốn đã xuống cấp ở mức báo động, cần được tôn tạo khẩn cấp và hai cơn địa chấn vừa qua làm suy yếu thêm nữa kết cấu của công trình này.

Phát biểu với báo giới tối 19-1, ông Abdul Hai Zaeem - người phụ trách lĩnh vực văn hóa và thông tin của tỉnh Ghor - cho biết: "Một số viên gạch đã bung ra và tòa tháp nghiêng đi đáng kể. Nếu không được quan tâm đúng mức, rất có thể công trình này sẽ đổ sập".

Hai trận động đất xảy ra ngày 17-1 kéo theo hàng loạt dư chấn trên khắp Afghanistan, cướp đi sinh mạng của ít nhất 22 người và phá hủy hàng trăm ngôi nhà ở tỉnh miền Tây Badghis. Hiện UNESCO đang tiến hành xác minh nhằm làm rõ những thiệt hại mà hai trận động đất vừa qua gây ra cho Tháp giáo đường ở Jam.

Năm 2002, Tháp giáo đường ở Jam và di chỉ khảo cổ liên quan công trình kiến trúc này đã trở thành địa điểm đầu tiên tại Afghanistan được UNESCO đưa vào danh sách Di sản thế giới. Tòa tháp được xây dựng vào thế kỷ 12 dưới triều đại của Sultan Ghiyasuddin, vào khoảng năm 1190. Công trình tọa lạc tại một thung lũng có đường vào hiểm trở, khó tiếp cận, dọc theo sông Harirud.

Tháp giáo đường ở Jam đã chịu nhiều ảnh hưởng nghiêm trọng từ những trận động đất, lũ lụt và bão cát sa mạc. Dưới sự bảo trợ của UNESCO, các chuyên gia khảo cổ đã từng rất nỗ lực để tôn tạo công trình này, nhưng vị trí địa lý của tòa tháp, cũng như tình hình an ninh tại Afghanistan luôn là những trở ngại lớn, do tòa tháp này nằm ở trung tâm cứ địa của Taliban trước khi lực lượng này giành quyền kiểm soát đất nước. Lần gần nhất, phái bộ UNESCO tới thị sát Tháp giáo đường ở Jam là năm 2019 và tại thời điểm này các chuyên gia đánh giá rằng tòa tháp không có nguy cơ đổ sập.

TIN CŨ HƠN
Cách xác định hướng đơn giản bằng mặt trời và kinh nghiệm

Cách xác định hướng đơn giản bằng mặt trời và kinh nghiệm

Có nhiều cách để xác định phương hướng nhưng xác định hướng bằng mặt trời là phương pháp đơn giản nhất.

Đăng ngày: 05/03/2026
Bài toán siêu khó tồn tại hàng thập kỷ đã được giải, đáp án nặng tới 200TB

Bài toán siêu khó tồn tại hàng thập kỷ đã được giải, đáp án nặng tới 200TB

Dung lượng khổng lồ chỉ để chứa lời giải cho một bài toán. Thực sự bài toán đó khó vậy sao?

Đăng ngày: 05/03/2026
5 truyền thuyết bí ẩn về Vạn Lý Trường Thành

5 truyền thuyết bí ẩn về Vạn Lý Trường Thành

Vạn Lý Trường Thành được coi là công trình biểu tượng của quốc gia và văn hóa Trung Quốc. Nhiều câu chuyện và truyền thuyết thú vị về công trình này đã hình thành trong quá trình xây dựng và được truyền lại qua nhiều triều đại. Chính những truyền thuyết này đã thu hút nhiều du khách tới thăm quan tường thành dài nhất thế giới.

Đăng ngày: 04/03/2026
Thời gian thực sự có thể quay ngược hay không?

Thời gian thực sự có thể quay ngược hay không?

Chúng ta luôn mong muốn có thể quay ngược thời gian để sữa chữa một lỗi lầm, để trải nghiệm lại những kỷ niệm xưa.

Đăng ngày: 03/03/2026
Làm thế nào để sống sót khi động đất xảy ra?

Làm thế nào để sống sót khi động đất xảy ra?

Dưới đây là những kiến nghị từ các chuyên gia của Hiệp hội Chữ thập đỏ và Liên Hiệp quốc giúp bạn biết cách để giữ an toàn cho bản thân và ứng phó kịp thời nếu như xảy ra động đất.

Đăng ngày: 03/03/2026
Đây là lý do vì sao tất cả mọi người đều thích nghe

Đây là lý do vì sao tất cả mọi người đều thích nghe "thuyết âm mưu"

Chắc nhiều người vẫn còn nhớ đến năm 2012, khi cả thế giới hồi hộp đếm ngược đến ngày 21/12 để kiểm chứng tin đồn "Ngày Tận thế".

Đăng ngày: 03/03/2026
Hé lộ bí mật bên trong máy gắp thú bông, từ đó đúc kết kinh nghiệm giúp bạn tăng tỷ lệ thắng gấp nhiều lần

Hé lộ bí mật bên trong máy gắp thú bông, từ đó đúc kết kinh nghiệm giúp bạn tăng tỷ lệ thắng gấp nhiều lần

Bạn có muốn kẹp được con thú bông sang trọng và dễ thương bên trong tủ kính chỉ bằng những cánh tay máy vô cùng yếu ớt?

Đăng ngày: 03/03/2026
Khoa Học News