Tháp giáo đường 800 năm tuổi tại Afghanistan đứng trước nguy cơ bị đổ sập
Tháp giáo đường ở Jam, một kho tàng lịch sử quý giá 800 năm tuổi của Afghanistan, đã bị hư hại sau hai trận động đất xảy ra hồi đầu tuần này và đang có nguy cơ đổ sập.

Tháp giáo đường ở Jam, tỉnh Ghor, được xây dựng từ hồi thế kỷ 12 và đã được UNESCO công nhận là một Di sản thế giới vào năm 2002. (Nguồn: Telegraph/ TTXVN)
Vốn được coi là hình mẫu tiêu biểu nhất về kiến trúc Hồi giáo, Tháp giáo đường ở Jam được Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên hợp quốc (UNESCO) công nhận là Di sản thế giới. Công trình kiến trúc cao 65m nằm ở trung tâm tỉnh Ghor này vốn đã xuống cấp ở mức báo động, cần được tôn tạo khẩn cấp và hai cơn địa chấn vừa qua làm suy yếu thêm nữa kết cấu của công trình này.
Phát biểu với báo giới tối 19-1, ông Abdul Hai Zaeem - người phụ trách lĩnh vực văn hóa và thông tin của tỉnh Ghor - cho biết: "Một số viên gạch đã bung ra và tòa tháp nghiêng đi đáng kể. Nếu không được quan tâm đúng mức, rất có thể công trình này sẽ đổ sập".
Hai trận động đất xảy ra ngày 17-1 kéo theo hàng loạt dư chấn trên khắp Afghanistan, cướp đi sinh mạng của ít nhất 22 người và phá hủy hàng trăm ngôi nhà ở tỉnh miền Tây Badghis. Hiện UNESCO đang tiến hành xác minh nhằm làm rõ những thiệt hại mà hai trận động đất vừa qua gây ra cho Tháp giáo đường ở Jam.
Năm 2002, Tháp giáo đường ở Jam và di chỉ khảo cổ liên quan công trình kiến trúc này đã trở thành địa điểm đầu tiên tại Afghanistan được UNESCO đưa vào danh sách Di sản thế giới. Tòa tháp được xây dựng vào thế kỷ 12 dưới triều đại của Sultan Ghiyasuddin, vào khoảng năm 1190. Công trình tọa lạc tại một thung lũng có đường vào hiểm trở, khó tiếp cận, dọc theo sông Harirud.
Tháp giáo đường ở Jam đã chịu nhiều ảnh hưởng nghiêm trọng từ những trận động đất, lũ lụt và bão cát sa mạc. Dưới sự bảo trợ của UNESCO, các chuyên gia khảo cổ đã từng rất nỗ lực để tôn tạo công trình này, nhưng vị trí địa lý của tòa tháp, cũng như tình hình an ninh tại Afghanistan luôn là những trở ngại lớn, do tòa tháp này nằm ở trung tâm cứ địa của Taliban trước khi lực lượng này giành quyền kiểm soát đất nước. Lần gần nhất, phái bộ UNESCO tới thị sát Tháp giáo đường ở Jam là năm 2019 và tại thời điểm này các chuyên gia đánh giá rằng tòa tháp không có nguy cơ đổ sập.
Bí ẩn của các biểu tượng Ai Cập cổ đại
Được mô tả trong các văn bản xưa như là “Lời của thần linh”, các biểu tượng này được sử dụng thường xuyên trong các lễ nghi tôn giáo và phép thuật ở Ai Cập.
Cặp chị em song sinh độc nhất vô nhị
Cặp chị em sinh đôi người Mỹ Sienna và Sierra Bernal được đánh giá là độc nhất vô nhị khi một trong số họ chỉ có kích thước cơ thể bằng một nửa người còn lại.
Bí ẩn độ sâu thực sự của hang động nước ngọt sâu nhất thế giới
Hranice Abyss ở Cộng hòa Séc từng được biết đến là hang động nước ngọt sâu nhất trên hành tinh. Mới đây các nhà nghiên cứu mới cho biết đã xác định được độ sâu mới của hang động này.
Phong tục đón Tết Trung thu độc đáo khắp thế giới
Không chỉ Việt Nam, nhiều quốc gia Châu Á khác cũng tổ chức Tết Trung thu vào ngày 15/8 âm lịch.
Đáp án của các nhà khoa học: Gà có trước trứng!
Việc phát hiện một loại chất protein đặc biệt đã giúp các nhà khoa học trả lời cho câu hỏi chưa tìm được lời đáp trong suốt hàng ngàn năm qua.
Hòn đá kỳ lạ lớn lên như nấm sau mưa
Ở Romania có một khu vực gồm toàn những hòn đá kỳ lạ, tên là trovant, có khả năng tự phình to và lớn lên như... nấm sau khi tiếp xúc với nước mưa.

