Khoa Học News

Thiết bị siêu nhỏ tìm vàng trên thiên thạch

Các nhà nghiên cứu Mỹ tạo ra một thiết bị kính quang phổ tia gamma có thể tìm kiếm những mỏ kim loại quý hiếm như vàng và bạch kim trên thiên thạch.

Kính quang phổ mới giúp phát hiện mỏ vàng trên thiên thạch

Kính quang phổ không phải công nghệ mới. Loại kính này từng được dùng trong nhiều dự án vũ trụ nhằm thu thập dữ liệu về địa chất hành tinh.

Tuy nhiên, thiết kế kính mới do các nhà khoa học ở Đại học Fisk và Vanderbilt, bang Tennessee, Mỹ, phát triển có chi phí thấp hơn và kích thước nhỏ hơn các loại kính trước đây. Kính quang phổ tia gamma rất tiện dụng với những công ty tư nhân chuyên khai thác mỏ trong không gian.

Tia gamma hình thành khi tia vũ trụ va vào thiên thạch, sản sinh bước sóng phân tán. Các nhà nghiên cứu có thể giải mã những bước sóng để lập bản đồ nhiều vật liệu khác nhau ẩn trong thiên thạch - từ nguyên tố tạo thành đất đá như sắt và silicon đến nguyên tố phóng xạ như uranium. Dựa trên cơ sở đó, công ty khai thác mỏ trong không gian có thể tìm kiếm kim loại quý như vàng và bạch kim.


Kính quang phổ tia gamma có thể phát hiện những mỏ kim loại quý như vàng và bạch kim trên thiên thạch. (Ảnh: The Wondrous).

Tính ưu việt của thiết kế kính quang phổ mới nằm ở bộ cảm biến chế tạo từ vật liệu mang tên strontium iodide pha europi (SrI2). Đây là lựa chọn tiết kiệm chi phí hơn so với các thiết bị phát hiện sử dụng germanium có độ tinh khiết cao ((HPGe) theo Arnold Burger, giáo sư vật lý ở Đại học Fisk.

"HPGe đòi hỏi làm lạnh sâu, bởi vậy nó rất cồng kềnh. Nó cũng trang bị công nghệ ống chân không nên tiêu thụ nhiều năng lượng từ các bộ pin", Epoch Times hôm nay dẫn lời Burger.

Tuy không chính xác như HPGe, kính quang phổ SrI2 có lợi thế chính là dễ chở trên những tàu vũ trụ nhỏ và thiết bị đổ bộ.

Thiết bị phát hiện sử dụng germanium được đưa vào vận hành ở tàu vũ trụ Kaguya quay quanh quỹ đạo Mặt Trăng của Cơ quan Vũ trụ Nhật Bản và tàu Mars Odyssey thám hiểm sao Hỏa của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA), nhưng chúng đòi hỏi chi phí cao đối với các công ty tư nhân cũng như quá đồ sộ để dùng trong dự án khai thác thiên thạch.

Thiết bị SrI2 thử nghiệm hiện nay có dạng CubeSat (vệ tinh siêu nhỏ hình lập phương), chỉ nặng 0,5 kg nhưng có thể thực hiện phần việc của một hệ thống hơn 90 kg và cho độ phân giải cao.

"Hệ thống của chúng tôi có thể xác định nguồn nguyên tố gần bề mặt thiên thạch một cách chính xác với chi phí thấp nhờ các máy cảm biến nhẹ hơn và đòi hỏi ít năng lượng để vận hành hơn", Keivan Stassun, giáo sư thiên văn ở Đại học Vanderbilt, chia sẻ.

Thông tin biên tập: Xem tại đây
TIN CŨ HƠN
Những điều bạn chưa biết về thiên thạch

Những điều bạn chưa biết về thiên thạch

Thiên thạch là gì? Một câu hỏi nghe rất quen thuộc, tưởng chừng dễ ấy thế mà nó đã và đang đánh đố không ít người.

Đăng ngày: 13/10/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Trái Đất và các hành tinh hàng xóm, cùng các tiểu hành tinh, hành tinh lùn, thiên thạch, sao chổi... thuộc hệ Mặt Trời (Thái Dương hệ) với Mặt Trời là trung tâm của hệ này.

Đăng ngày: 10/10/2026
Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Hệ Mặt trời (hay Thái Dương Hệ) là hệ hành tinh gồm có Mặt Trời ở trung tâm và các vật quay xung quanh.

Đăng ngày: 10/10/2026
Siêu trăng là gì?

Siêu trăng là gì?

Ngoài hiện tượng Siêu trăng - Mặt Trăng trông lớn hơn và sáng hơn bình thường, còn có nhiều hiện tượng đặc biệt khác khiến kích thước, độ sáng hay màu sắc Trăng thay đổi.

Đăng ngày: 25/09/2026
Tìm hiểu về hiện tượng Nhật thực và Nguyệt thực

Tìm hiểu về hiện tượng Nhật thực và Nguyệt thực

Trong bài viết dưới đây, chúng ta cùng tìm hiểu xem hiện tượng Nhật Thực, Nguyệt Thực là gì? Tại sao nó lại được những người yêu thích thiên văn học quan tâm đến vậy.

Đăng ngày: 21/09/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Khoảng cách từ Trái Đất đến các thiên thể trong hệ Mặt Trời

Nếu chế tạo được tàu vũ trụ di chuyển với vận tốc ánh sáng 1.080 triệu km/h, con người có thể khám phá những hành tinh xa xôi trong hệ Mặt Trời chỉ trong phút chốc.

Đăng ngày: 04/09/2026
Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Khoa học vũ trụ: Thứ tự của 8 (hoặc 9) hành tinh trong Hệ Mặt Trời

Kể từ khi phát hiện ra sao Diêm Vương vào năm 1930, trẻ em đến tuổi đi học sẽ được học về chín hành tinh trong hệ mặt trời của chúng ta.

Đăng ngày: 04/09/2026
Khoa Học News