Khoa Học News

Thiết bị siêu nhỏ tìm vàng trên thiên thạch

Các nhà nghiên cứu Mỹ tạo ra một thiết bị kính quang phổ tia gamma có thể tìm kiếm những mỏ kim loại quý hiếm như vàng và bạch kim trên thiên thạch.

Kính quang phổ mới giúp phát hiện mỏ vàng trên thiên thạch

Kính quang phổ không phải công nghệ mới. Loại kính này từng được dùng trong nhiều dự án vũ trụ nhằm thu thập dữ liệu về địa chất hành tinh.

Tuy nhiên, thiết kế kính mới do các nhà khoa học ở Đại học Fisk và Vanderbilt, bang Tennessee, Mỹ, phát triển có chi phí thấp hơn và kích thước nhỏ hơn các loại kính trước đây. Kính quang phổ tia gamma rất tiện dụng với những công ty tư nhân chuyên khai thác mỏ trong không gian.

Tia gamma hình thành khi tia vũ trụ va vào thiên thạch, sản sinh bước sóng phân tán. Các nhà nghiên cứu có thể giải mã những bước sóng để lập bản đồ nhiều vật liệu khác nhau ẩn trong thiên thạch - từ nguyên tố tạo thành đất đá như sắt và silicon đến nguyên tố phóng xạ như uranium. Dựa trên cơ sở đó, công ty khai thác mỏ trong không gian có thể tìm kiếm kim loại quý như vàng và bạch kim.


Kính quang phổ tia gamma có thể phát hiện những mỏ kim loại quý như vàng và bạch kim trên thiên thạch. (Ảnh: The Wondrous).

Tính ưu việt của thiết kế kính quang phổ mới nằm ở bộ cảm biến chế tạo từ vật liệu mang tên strontium iodide pha europi (SrI2). Đây là lựa chọn tiết kiệm chi phí hơn so với các thiết bị phát hiện sử dụng germanium có độ tinh khiết cao ((HPGe) theo Arnold Burger, giáo sư vật lý ở Đại học Fisk.

"HPGe đòi hỏi làm lạnh sâu, bởi vậy nó rất cồng kềnh. Nó cũng trang bị công nghệ ống chân không nên tiêu thụ nhiều năng lượng từ các bộ pin", Epoch Times hôm nay dẫn lời Burger.

Tuy không chính xác như HPGe, kính quang phổ SrI2 có lợi thế chính là dễ chở trên những tàu vũ trụ nhỏ và thiết bị đổ bộ.

Thiết bị phát hiện sử dụng germanium được đưa vào vận hành ở tàu vũ trụ Kaguya quay quanh quỹ đạo Mặt Trăng của Cơ quan Vũ trụ Nhật Bản và tàu Mars Odyssey thám hiểm sao Hỏa của Cơ quan Hàng không Vũ trụ Mỹ (NASA), nhưng chúng đòi hỏi chi phí cao đối với các công ty tư nhân cũng như quá đồ sộ để dùng trong dự án khai thác thiên thạch.

Thiết bị SrI2 thử nghiệm hiện nay có dạng CubeSat (vệ tinh siêu nhỏ hình lập phương), chỉ nặng 0,5 kg nhưng có thể thực hiện phần việc của một hệ thống hơn 90 kg và cho độ phân giải cao.

"Hệ thống của chúng tôi có thể xác định nguồn nguyên tố gần bề mặt thiên thạch một cách chính xác với chi phí thấp nhờ các máy cảm biến nhẹ hơn và đòi hỏi ít năng lượng để vận hành hơn", Keivan Stassun, giáo sư thiên văn ở Đại học Vanderbilt, chia sẻ.

TIN CŨ HƠN
Hành tinh "siêu Trái Đất" có thể chứa sự sống

Hành tinh "siêu Trái Đất" có thể chứa sự sống

Một ngoại hành tinh ở cách 111 năm ánh sáng có thể là phiên bản lớn của Trái Đất với những điều kiện phù hợp cho sự sống.

Đăng ngày: 10/05/2026
Những sự thật thú vị về vũ trụ có thể bạn chưa biết

Những sự thật thú vị về vũ trụ có thể bạn chưa biết

Cho tới nay, thế giới vũ trụ rộng lớn vẫn còn là chứa đựng nhiều điều bí ẩn mà khoa học hiện đại vẫn chưa khám phá hết.

Đăng ngày: 05/05/2026
Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Khoảng cách từ Trái Đất đến Mặt Trời là bao nhiêu?

Trái Đất và các hành tinh hàng xóm, cùng các tiểu hành tinh, hành tinh lùn, thiên thạch, sao chổi... thuộc hệ Mặt Trời (Thái Dương hệ) với Mặt Trời là trung tâm của hệ này.

Đăng ngày: 11/04/2026
Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Các hành tinh trong Hệ Mặt trời

Hệ Mặt trời (hay Thái Dương Hệ) là hệ hành tinh gồm có Mặt Trời ở trung tâm và các vật quay xung quanh.

Đăng ngày: 11/04/2026
Năm ánh sáng là gì? Một năm ánh sáng bằng bao nhiêu km?

Năm ánh sáng là gì? Một năm ánh sáng bằng bao nhiêu km?

Năm ánh sáng là đơn vị đo thông dụng ngoài vũ trụ bao la, rộng lớn. Và người ta thường nhầm lẫn nghĩ rằng đây là đơn vị đo thời gian.

Đăng ngày: 09/04/2026
12 điều kỳ thú nhất về Sao Kim

12 điều kỳ thú nhất về Sao Kim

Sao Kim, hành tinh thứ hai gần Mặt Trời là một vì tinh tú khá kỳ thú. Hãy cùng khám phá những điều kỳ lạ về một trong những người “anh em láng giềng” gần gũi nhất với Hành Tinh Xanh của chúng ta trong Hệ Mặt Trời.

Đăng ngày: 09/04/2026
Không bao giờ nhìn thấy đầy đủ Mặt Trăng từ Trái Đất

Không bao giờ nhìn thấy đầy đủ Mặt Trăng từ Trái Đất

Mặt trăng là vệ tinh tự nhiên duy nhất của Trái đất và cũng là hành tinh duy nhất mà con người đã từng đặt chân lên.

Đăng ngày: 09/04/2026
Khoa Học News