Thực vật điều chỉnh nhịp sinh học như thế nào?

Gần đây, một nhóm các nhà khoa học quốc tế đã công bố một nghiên cứu mới về việc các loài thực vật có khả năng điều chỉnh nhịp sinh học ngày-đêm bằng cách “đo lường” số lượng đường trong tế bào của chúng.

Các loài thực vật, động vật, nấm và một số loài vi khuẩn có thể đánh giá thời gian trong ngày thông qua nhịp sinh học của chúng. Những nhịp điệu này được điều hòa bởi một chiếc “đồng hồ sinh học” ở bên trong cơ thể. Đây là một vấn đề quan trọng được cả ngành nông nghiệp và y học quan tâm. Trong lịch sử, con người đã thay đổi nhịp sinh học của cây trồng để thuần hóa chúng.


Thực vật là một chiếc đồng hồ vô cùng chính xác.

Trong nghiên cứu mới được công bố ngày 02/8/2018 trên tạp chí Current Biology, một nhóm nhà khoa học thuộc các trường đại học Brisol, Cambridge, Campinas, Sao Paulo và Melbourne đã khám phá ra quá trình điều chỉnh thời gian của thực vật sao cho phù hợp với môi trường bên ngoài.

Trước đây, các nhà khoa học cho rằng thực vật có thể “cảm nhận” được lượng đường được tạo ra trong quá trình quang hợp để điều chỉnh nhịp sinh học. Tuy nhiên, cách này có thể khiến chúng bị “lỗi” nhịp theo ánh sáng trong ngày. Ví dụ, ngày có nhiều nắng sẽ khiến đồng hồ sinh học của chúng “chạy nhanh” hơn bình thường.

Tiến sĩ Antony Dodd đến từ đại học Sinh học Brisol cho biết: “phát hiện của chúng tôi cho thấy rằng thực vật đã điều chỉnh chiếc đồng hồ của mình cho phù hợp với môi trường. Chúng làm việc này bằng cách liên tục đo lượng đường trong tế bào và sử dụng những thông tin đó để thực hiện những “điều chỉnh bắt buộc”".


Thực vật điều chỉnh thời gian ra hoa bằng nhịp sinh học.

Thực vật cần có nhịp sinh học chính xác để tự điều chỉnh “hành vi” của chúng theo những sự thay đổi của ngày và đêm. Nhịp điệu này sẽ giúp chúng điều khiển những việc làm quan trọng như: Khi nào cần phát triển kích thước cơ thể, khi nào cần nở hoa và giải phóng hương thơm và đặc biệt là khi nào cần dự trữ năng lượng để không bị “đói” vào ban đêm.

Nhịp sinh học cũng giúp thực vật phát hiện ra sự thay đổi của các mùa. Điều này rất quan trọng đối với chúng trong việc thích nghi trong lúc giao mùa. Tiến sĩ Dodd còn nói thêm: “ý nghĩa của việc phát hiện ra cơ chế thực vật điều chỉnh đồng hồ sinh học với sự thay đổi của môi trường là chúng ta có thể tạo ra những cây trồng năng suất hơn”.

TIN CŨ HƠN
Vi khuẩn Deinococcus radiodurans, sinh vật duy nhất chịu được bức xạ cao

Vi khuẩn Deinococcus radiodurans, sinh vật duy nhất chịu được bức xạ cao

Liệu một loại vi khuẩn khiêm tốn có thể nắm giữ chìa khóa để sống sót qua bức xạ vũ trụ?

Đăng ngày: 14/01/2026
Bí mật loài kiến khổng lồ có khả năng chữa vết thương cho đồng loại

Bí mật loài kiến khổng lồ có khả năng chữa vết thương cho đồng loại

Loài kiến Matabele châu Phi có thể trở thành y tá, chăm sóc cho đồng loại bị thương khi chúng tham gia kiếm mồi.

Đăng ngày: 12/01/2026
Mẹo giữ quất tươi lâu, không bị héo lá, rụng quả trong Tết

Mẹo giữ quất tươi lâu, không bị héo lá, rụng quả trong Tết

Trong văn hóa Việt Nam, cây quất được coi là một biểu tượng của sự bình an, may mắn và sự tươi mát.  Vì vậy, nếu để quất bị héo trong năm mới là rất kiêng kỵ.

Đăng ngày: 12/01/2026
Bí ẩn bọ cánh cứng khổng lồ

Bí ẩn bọ cánh cứng khổng lồ

Ẩn mình trong những khu rừng nhiệt đới nóng ẩm ở Nam Mỹ là một loài côn trùng to lớn đến mức nhiều người sẽ không thể tin là chúng thực sự tồn tại.

Đăng ngày: 09/01/2026
15 loại trái cây được bình chọn ngon nhất thế giới

15 loại trái cây được bình chọn ngon nhất thế giới

Chôm chôm, măng cụt, sầu riêng... là những loại trái cây được liệt vào danh sách quý hiếm và ngon nhất thế giới.

Đăng ngày: 05/01/2026
Khám phá ổ vi khuẩn đang ngủ chung giường với bạn

Khám phá ổ vi khuẩn đang ngủ chung giường với bạn

Bạn có biết, giường ngủ không chỉ đơn thuần là thiên đường của mình bạn. Thực tế, có rất nhiều loài sinh vật đang hàng ngày ngủ chung giường với bạn. Đáng sợ hơn, khi bạn đang tận hưởng những giấc mơ đẹp thì đó là lúc chúng hoành hành, quậy phá.

Đăng ngày: 04/01/2026
Khu bảo tồn bươm bướm tại Mexico

Khu bảo tồn bươm bướm tại Mexico

Hàng triệu con bướm hàng năm thường thực hiện một chuyến di trú rất hấp dẫn với hành trình kéo dài 4.828 km từ Canada đến Mexico. Khu bảo tồn Mexico, nơi những con bướm bay đậu đầy cây cỏ đã được mở cửa cho công chúng vào xem hôm 17/11/2006.

Đăng ngày: 04/01/2026
Khoa Học News