Tiết lộ lý do tuyệt chủng của hai chi khủng long có cánh

Phân tích hóa thạch mới cho thấy hai chi khủng long Yi và Ambopteryx sống trong kỷ Jura cách đây 160 triệu năm không thực sự biết bay.

Sự đa dạng sinh học to lớn của Trái Đất chứa đầy những câu chuyện thành công về tiến hóa, nhưng lịch sử cũng chứng kiến những thất bại ngắn ngủi và bị lãng quên như trường hợp của Yi và Ambopteryx, hai chi khủng long bay lượn thuộc họ Scansoriopterygidae.

Mỗi chi đến nay mới chỉ có một đại diện được biết đến là Yi qi và Ambopteryx longibrachium. Hóa thạch của chúng lần lượt được tìm thấy vào năm 2015 và 2019 ở phía bắc Trung Quốc.

Tiết lộ lý do tuyệt chủng của hai chi khủng long có cánh
Mô phỏng loài khủng long Yi qi. (Ảnh: Rushelle Kucala).

Loading...

Trong một nghiên cứu mới xuất bản trên tạp chí iScience hôm 22/10, các nhà cổ sinh vật học do Phó giáo sư Alex Dececchi từ Đại học Mount Marty của Mỹ dẫn đầu cho biết cả hai chi khủng long giống chim này đều không thực sự biết bay như suy nghĩ trước đây.

Mặc dù có đôi cánh giống dơi, phân tích về cấu tạo bộ xương và cơ của Yi và Ambopteryx cho thấy chúng chỉ có thể lướt gió trong khoảng ngắn một cách vụng về.

"Công nghệ chụp ảnh huỳnh quang kích thích bằng laser cho phép chúng ta nhìn thấy cấu trúc mô mềm, da, lông vũ và những thứ liên quan khác mà bình thường không thể quan sát thấy dưới ánh sáng trắng", Dececchi cho hay. "Điều này có thể cung cấp những chi tiết nhỏ quan trọng, tiết lộ cuộc sống trong quá khứ của các sinh vật".

Sau khi thu thập thông tin về sự sắp xếp các mô trên cơ thể của Yi và Ambopteryx, nhóm nghiên cứu đã xây dựng một loạt các mô hình toán học để giải mã chuyển động vật lý của cánh khi bay.

Các mô hình cho thấy cả Yi và Ambopteryx đều có thể lướt gió ở tốc độ cao để bay từ cây này sang cây khác, điều đó giải thích tại sao đôi cánh của chúng có màng lớn như dơi. Tuy nhiên, hai loài khủng long tí hon này không thể bay lên từ mặt đất bằng cách vỗ cánh như chim.

"Kể cả khi có thể vỗ cánh bay lên, chúng cũng không có đủ năng lượng để duy trì chuyến bay theo cách này", Dececchi chia sẻ thêm.

Tiết lộ lý do tuyệt chủng của hai chi khủng long có cánh
Mô phỏng khủng long Ambopteryx longibrachium lướt gió. (Ảnh: Gabriel Ugueto).

Việc không thể bay lượn tốt khiến Yi và Ambopteryx bị áp đảo bởi những kẻ săn mồi trên không. Cùng với sự gia tăng của các đối thủ cạnh tranh thức ăn và tài nguyên cả ở trên cây và dưới mặt đất, hai chi khủng long này đã tuyệt chủng nhanh chóng.

Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu lưu ý rằng không phải sinh vật lướt gió nào cũng bị đẩy đến ngõ cụt của tiến hóa. Một số loài vẫn có thể tồn tại cho tới ngày nay như sóc và chồn bay nhờ biết cách lẩn trốn kẻ thù và hạn chế cạnh tranh thức ăn với các loài khác.

"Những loài động vật có vú biết bay hiện đại thường sống về đêm để giảm thiểu cạnh tranh tài nguyên với chim và dơi. Chúng biết trốn trong các hốc nhỏ trên cây và khả năng lướt gió cũng tốt hơn nhiều so với Yi và Ambopteryx. Tôi nghĩ nhóm khủng long này chỉ đơn giản là không có đủ thời gian để phát triển kỹ năng bay lượn trước khi tuyệt chủng", Dececchi giải thích.

Các nghiên cứu trước đây phần lớn tập trung vào sự thành công tiến hóa. Công trình của Dececchi và cộng sự bởi vậy như một lời nhắc nhở về tầm quan trọng của việc nghiên cứu những trường hợp thất bại. Hiểu được cách tiến hóa khác nhau mà khủng long đã trải qua để chinh phục bầu trời sẽ giúp làm sáng tỏ lịch sử tiến hóa của các loài chim và thú biết bay ngày nay.

Loading...
TIN CŨ HƠN
Phát hiện côn trùng phát sáng trong hổ phách 99 triệu năm

Phát hiện côn trùng phát sáng trong hổ phách 99 triệu năm

Các phát hiện về những loài côn trùng hóa thạch là khá hiếm đối với giới cổ sinh vật học.

Đăng ngày: 22/10/2020
Thông điệp bí ẩn từ bức họa 9.000 năm tuổi đầy dấu bàn tay trong hang động này

Thông điệp bí ẩn từ bức họa 9.000 năm tuổi đầy dấu bàn tay trong hang động này

Hang động bí ẩn này không chỉ là một địa điểm du lịch độc đáo mà nó còn đóng vai trò rất quan trọng trong nền khảo cổ thế giới.

Đăng ngày: 21/10/2020
Triều Tiên phát hiện mộ cổ nghìn năm có tranh 4 vị thần hộ mệnh

Triều Tiên phát hiện mộ cổ nghìn năm có tranh 4 vị thần hộ mệnh

Báo giới Triều Tiên đưa tin nước này vừa phát hiện một hầm mộ cổ được cho là có niên đại từ thời Koguryo (năm 37 TCN - năm 668 SCN).

Đăng ngày: 21/10/2020
Khai quật mộ cổ Trung Quốc: Tử thi đột ngột 'biến dạng' khiến các nhà khảo cổ khiếp sợ

Khai quật mộ cổ Trung Quốc: Tử thi đột ngột 'biến dạng' khiến các nhà khảo cổ khiếp sợ

Phần mặt của tử thi phút trước còn đang nguyên vẹn giờ đã biến dạng tới mức không thể nhận ra, những người có mặt tại hiện trường thời điểm đó đều vô cùng sợ hãi.

Đăng ngày: 20/10/2020
Phát hiện hóa thạch bò sát đào hang

Phát hiện hóa thạch bò sát đào hang "kỳ dị"

Cục Công viên Quốc gia Mỹ (NPS) công bố phát hiện hóa thạch hiếm của một loài bò sát đào hang sống cách đây 220 triệu năm.

Đăng ngày: 20/10/2020
Nguyên nhân đáng sợ làm biến mất 3 loài người từng sống song song chúng ta

Nguyên nhân đáng sợ làm biến mất 3 loài người từng sống song song chúng ta

Nghiên cứu từ Ý như lời cảnh báo đến loài người hiện đại: từ hàng chục, hàng trăm ngàn năm trước, đã có 3 loài người rơi vào cảnh tuyệt chủng vì biến đổi khí hậu!

Đăng ngày: 20/10/2020
Hãi hùng 40 loài

Hãi hùng 40 loài "thủy quái" bị niêm phong trong vách đá

Vườn quốc gia Hang Ma mút ở Kentucky (Mỹ) đã gây choáng váng khi những chiếc đầu thủy quái trên 300 triệu năm tuổi lộ ra trên vách hang động.

Đăng ngày: 19/10/2020
Tiêu điểm
Khoa Học News