Tiết lộ quá trình tiến hóa liên tục của cây lúa trong 100.000 năm

Nghiên cứu của các nhà khoa học Trung Quốc cho biết lúa dại đã phổ biến ở vùng hạ lưu sông Dương Tử khoảng 100.000 năm trước, đặt nền móng cho việc sử dụng và thuần hóa lúa sau này.

Ngày 24/5, nhóm các nhà khoa học Trung Quốc đã tiết lộ lịch sử tiến hóa liên tục của cây lúa trong 100.000 năm, từ một loài cây dại đến được thuần hóa thành giống lúa trồng ngày nay.

Theo nghiên cứu, việc trồng trọt và thuần hóa lúa gạo, nguồn lương thực chính của hàng tỷ người trên thế giới, có ảnh hưởng đáng kể đến sự phát triển của nền văn minh Trung Quốc.


 Con người bắt đầu trồng lúa khoảng 13.000 năm trước. (Nguồn: CFP).

Nhóm nghiên cứu, do Giáo sư Lyu Houyuan, Viện Địa chất và Địa vật lý thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Trung Quốc dẫn đầu, đã nghiên cứu có hệ thống về phytolith - cấu trúc oxide silic hình thành trong các loài thực vật siêu tích lũy silic, trong cây lúa dại và lúa thuần hóa, cũng như trong đất.

Nghiên cứu phát hiện ra rằng, sự gia tăng về số lượng vảy cá trên phytolith dạng bong bóng (bulliform) có tương quan với đặc tính của quá trình thuần hóa.

Dựa trên những phát hiện này, họ đã phát triển một tiêu chuẩn để phân biệt lúa dại với lúa thuần hóa. Theo đó, lúa dại đã phổ biến ở vùng hạ lưu sông Dương Tử (sông Trường Giang) khoảng 100.000 năm trước, đặt nền móng cho việc sử dụng và thuần hóa lúa sau này.

Khoảng 24.000 năm trước, trùng với thời điểm bắt đầu Kỷ Băng hà cuối cùng, tổ tiên loài người bắt đầu thu thập và sử dụng lúa dại.

Sự thích nghi này cho phép họ tìm kiếm nguồn thực phẩm mới trong bối cảnh khí hậu lạnh giá.

Con người bắt đầu trồng lúa khoảng 13.000 năm trước và mật độ gia tăng nhanh chóng khoảng 11.000 năm trước.

Một trong những tác giả của nghiên cứu, Giáo sư Zhang Jianping từ Viện Địa chất và Địa vật lý Trung Quốc cho biết nghiên cứu phát hiện sự khởi đầu của ngành nông nghiệp lúa gạo ở Đông Á và nông nghiệp lúa mì ở Tây Nam Á diễn ra đồng thời, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong lịch sử phát triển của loài người và giúp hiểu sâu hơn về nguồn gốc toàn cầu của nông nghiệp.

Quá trình phát triển của cây lúa trong 100.000 năm, mà đỉnh cao là quá trình thuần hóa cho thấy mối tương quan phức tạp giữa cây lúa, khí hậu, tập quán của con người và quá trình tiến hóa văn hóa.

Những phát hiện được công bố trên Tạp chí Science đã làm sáng tỏ quá trình tiến hóa giữa con người và lúa gạo, sự phát triển của xã hội loài người và nguồn gốc của nền văn minh nông nghiệp.

TIN CŨ HƠN
Hàng loạt cây cảnh chứa chất độc chết người

Hàng loạt cây cảnh chứa chất độc chết người

Các nhà sinh học cảnh báo trong số cây cảnh trồng trong nhà có nhiều loại cây chứa độc tố gây chết người nếu ăn phải.

Đăng ngày: 23/03/2026
Phân biệt đào bích và đào phai

Phân biệt đào bích và đào phai

Đào phai và đào bích là hai loại hoa đào Tết khá phổ biến và được nhiều người yêu thích.

Đăng ngày: 23/03/2026

"Thần dược chăn gối" hồi sinh sau 2.000 năm tuyệt chủng, tác dụng ngạc nhiên

Một loại thực vật đã tuyệt chủng, được cổ văn Ai Cập, Hy Lạp và La Mã mô tả là thần dược giúp tăng cường khả năng chăn gối và chữa bách bệnh, bất ngờ hồi sinh dưới chân một ngọn núi lửa.

Đăng ngày: 23/03/2026
Dế mèn và các thông tin thú vị có thể bạn chưa biết

Dế mèn và các thông tin thú vị có thể bạn chưa biết

Dế mèn thuộc họ côn trùng, có quan hệ gần gũi với châu chấu, cào cào và muỗm; cơ thể hình trụ, đầu tròn và cặp râu dài. Dế mèn...

Đăng ngày: 21/03/2026
13 loài hoa hiếm và đẹp nhất thế giới

13 loài hoa hiếm và đẹp nhất thế giới

Vượt qua 270.000 "ứng cử viên", 13 loài hoa dưới đây không chỉ khiến bạn ngất ngây bởi vẻ đẹp của nó mà còn ngạc nhiên bởi đây đều là những loài hoa vô cùng hiếm gặp.

Đăng ngày: 19/03/2026

"Tái sinh" cây sung dâu 300 tuổi bị đốn trộm chỉ còn trơ gốc

Nửa năm sau khi bị chặt trộm chỉ còn trơ gốc, cây sung dâu 300 tuổi được UNESCO công nhận di sản vừa được các nhà khoa học "tái sinh".

Đăng ngày: 17/03/2026
Đây là loài côn trùng lười biếng và lưu manh nhất hành tinh, không làm mà vẫn đòi có ăn

Đây là loài côn trùng lười biếng và lưu manh nhất hành tinh, không làm mà vẫn đòi có ăn

Chúng được mệnh danh là sản phẩm "điên rồ" nhất của tạo hóa.

Đăng ngày: 16/03/2026
Khoa Học News